Yapay zeka kaynaklı ‘çipflasyon’ yılların fiyat artışını altı aya sığdırdı

Küresel yapay zeka patlaması, tüketici elektroniğindeki yıllar süren olağan fiyat artışlarını sadece altı aya sığdıracak kadar şiddetli bir bellek çipi kıtlığı yarattı. Morgan Stanley ↘ 1.07% analistlerinin haziran ayında "çipflasyon" olarak adlandırdığı bu fenomen, hafifleme belirtisi göstermiyor.

Hindistan İstatistik Bakanlığı'nın Tüketici Fiyat Endeksi verilerine göre, akıllı telefonlar, televizyonlar ve klimalar dahil olmak üzere tüketici elektroniği fiyatları Ocak ve Temmuz 2026 arasında yüzde 3 ila 5 arttı, oysa bu artışlar daha önce ancak üç ila dört yılda gerçekleşiyordu. Amerika Birleşik Devletleri'nde ise elektronik bileşenler ve aksesuarlar için Üretici Fiyat Endeksi temmuz ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 28 yükseldi.indianexpress

Bellek Fiyatlarında Patlama

Krizin merkezinde, yarı iletken üretim kapasitesinin yapay zeka altyapısına doğru kaydırılması yer alıyor. JPMorgan ↘ 0.30% Global Research, DRAM fiyatlarının 2024'ün başından 2026'nın sonuna kadar yüzde 400'den fazla artacağını tahmin ediyor. TrendForce verileri, geleneksel DRAM kontrat fiyatlarının 2026'nın ilk çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 93 ila 98 oranında fırladığını, ikinci çeyrekte ise yüzde 58 ila 63'lük bir artış daha beklendiğini gösteriyor. NAND flash kontrat fiyatları ise bahar çeyreğinde yüzde 70 ila 75 oranında tırmandı.aol+4

Gartner, DRAM ve NAND flash fiyatlarının 2026 yılında sırasıyla yüzde 125 ve yüzde 234 artacağını ve 2027 sonuna kadar kayda değer bir rahatlama olmayacağını öngörüyor. TSMC Taiwan Semiconductor Manufacturing Company Limited ↘ 0.32%, Samsung ve SK Hynix ↘ 2.31% gibi çip üreticileri, kâr marjı daha yüksek olan yapay zeka çiplerine öncelik vererek tüketici cihazları için geleneksel bellek arzını yetersiz bıraktı.reddit+2

Tüketicilere Yansıması

Sektörün alt kollarındaki etkiler şimdiden görülmeye başlandı. Reuters'ın aktardığı Counterpoint Research verilerine göre, küresel akıllı telefon sevkiyatları ikinci çeyrekte yüzde 11 düşerek 2013'ten bu yana bu dönem için en düşük seviyesine geriledi. Counterpoint, 2026 yılının tamamında yüzde 14,3'lük bir düşüş bekliyor.counterpointresearch+1

Sandisk ↘ 1.90%, mali dördüncü çeyrekteki ardışık gelir artışının yaklaşık üçte ikisinin yüksek fiyatlandırmadan kaynaklandığını ve brüt marjların bir önceki yılki yüzde 26,2 seviyesinden yüzde 84,6'ya yükseldiğini bildirdi. TrendForce, NAND fiyat artışının bu çeyrekte yüzde 10 ila 15 seviyesine gerileyeceğini öngörüyor, ancak bu durum yeni arzın gelmesinden ziyade talebin doyma noktasına ulaşmasını yansıtıyor.aol

Jeopolitik Boyutlar

Kıtlık, yarı iletken sektöründeki jeopolitik dengeleri de yeniden şekillendirdi. China Daily'de yayımlanan bir köşe yazısında, ABD'nin ihracat kontrollerinin yapay zeka kaynaklı arz sıkıntısıyla birleştiğinde, ChangXin Memory Technologies gibi Çinli bellek üreticilerinin geleneksel DRAM segmentinde pazar payı kazanması için istemeden de olsa fırsatlar yarattığı savunuldu.chinadaily

"Yapay zeka, belleği dijital ekonominin en ucuz parçası olmaktan çıkarıp en çok rekabet edilen kaynaklarından biri haline getirdi" diyen Morgan Stanley'den Shawn Kim, haziran ayında şunları ekledi: "Çoğu insanın aklına bile gelmeyen bu küçücük çipler, artık neyin üretileceğine veya erteleneceğine ve hepimizin ne kadar ödeyeceğine karar verebilir".morganstanley+1