JWST, kendi yıldız yakıtını savuran bir galaksiyi yakaladı

JWST ve ALMA, Büyük Patlama'dan 1,1 milyar yıl sonra görülen birleşen bir galaksi sistemi olan CRISTAL-02'den dışarı atılan soğuk bir gaz bulutunu ortaya çıkardı.eurekalert+1
Bir kara delik yerine süpernovalar tarafından desteklenen rüzgar, gazı yıldızların oluşum hızından iki kat daha hızlı uzaklaştırıyor ve bu da galaksiyi potansiyel olarak 50 milyon yıl içinde öldürebilir.ras+1
O dönemdeki devasa galaksilerin neredeyse yarısı birleşme sürecindeydi, bu da bu mekanizmanın neden bu kadar çok erken dönem galaksinin aniden yıldız oluşturmayı bıraktığını geniş ölçüde açıklayabileceğini düşündürüyor.ras

Gökbilimciler, Büyük Patlama'dan sadece 1,1 milyar yıl sonra görülen genç bir galaksi sisteminden dışarı atılan devasa bir soğuk gaz bulutunu gözlemleyerek, bir galaksiyi kendi kendini yok ederken yakaladılar. Salı günü Monthly Notices of the Royal Astronomical Society: Letters dergisinde yayınlanan keşif, modern astrofiziğin en kalıcı bilmecelerinden birine basit bir açıklama sunuyor: Erken evrendeki bu kadar çok devasa galaksi neden aniden yıldız oluşturmayı bırakmış gibi görünüyor.eurekalert+1

Hızlı Yaşayan ve Genç Ölen Bir Galaksi

CRISTAL-02 olarak bilinen galaksi sistemi, hem James Webb Uzay Teleskobu hem de Atacama Büyük Milimetre/milimetre-altı Dizisi (ALMA) kullanılarak gözlemlendi. Tek bir yerleşik galaksi yerine CRISTAL-02, kozmik bir çarpışmanın son aşamalarında olan ve yılda yaklaşık 260 güneş kütlesi hızında yıldız oluşturan – o dönemdeki kütlesindeki bir galaksi için beklenenden yaklaşık üç kat daha hızlı – yıldız oluşturan kümelerin bir koleksiyonudur.astronomynow+1

Ancak büyümesini körükleyen aynı şiddet, kaderini de mühürlüyor. Gözlemler, galaksiden yaklaşık 7.000 ışık yılı uzağa uzanan ve saniyede yaklaşık 640 kilometre hızla dışarı doğru hareket eden soğuk bir gaz bulutunu ortaya koyuyor. Çıkış, gazı yılda yaklaşık 520 güneş kütlesi hızında uzaklaştırıyor – bu, yeni yıldızların doğma hızının iki katı.astronomynow

Melbourne'deki Swinburne Teknoloji Üniversitesi'nden baş yazar Dr. Rebecca Davies, "Galaksi, malzemeyi galaksinin yıldız oluşturma hızından iki kat daha hızlı dışarı atan güçlü bir rüzgara sahip" dedi. "Eğer bu hızlı patlama devam ederse, galaksi 50 milyon yıldan kısa bir süre içinde ölebilir."ras

Kara Delikler Değil, Süpernovalar

Daha önce gözlemlenen ve süper kütleli kara delikler tarafından yönlendirilen galaksi öldürücü çıkışların aksine, CRISTAL-02 rüzgarı süpernovalar tarafından destekleniyor gibi görünüyor – birleşmenin tetiklediği yıldız patlaması sırasında oluşan kısa ömürlü devasa yıldızların patlayıcı ölümleri. Ekip, çıkışı yönlendiren şu anda aktif bir kara deliğe dair hiçbir kanıt bulamadı, ancak o zamandan beri sönmüş olan daha önceki bir aktivite patlamasını göz ardı edemiyorlar.ras+1

Araştırmacılar, ALMA'nın soğuk maddeye bakışını, JWST'nin daha sıcak iyonize gaz üzerindeki Yakın Kızılötesi Spektrograf gözlemleriyle birleştirerek, galaktik diskin üzerinde ve altında iki konili bir şekilde dışarı doğru patlayan çok fazlı bir rüzgarı ortaya çıkardılar.astronomynow

Yaygın Bir Kozmik Fenomen

Bulgu, tek bir galaksinin çok ötesine uzanabilir. Davies, o dönemdeki devasa galaksilerin neredeyse yarısının büyük birleşmelerden geçtiğini ve bunun da mekanizmanın yaygın olabileceğini düşündürdüğünü belirtti. "CRISTAL-02, bu devasa galaksilerin neden hızlı yaşayıp genç öldükleri gizemine doğal bir çözüm sunuyor" dedi.ras

Çalışma, 2022'den beri JWST tarafından ortaya çıkarılan şaşırtıcı derecede çok sayıdaki uykudaki erken dönem galaksilerini açıklamak için öne sürülen – karanlık enerjinin erken evrende farklı davrandığı fikri gibi – daha egzotik önerilere fizik tabanlı bir alternatif sunuyor.astronomynow+1

Kaynaklar (21)