İran: Umman ile Hürmüz’de güvenli koridor anlaşmasına günler kaldı

İran Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı üzerinden geçici bir güvenli nakliye koridoru oluşturulması amacıyla Umman ile yürütülen müzakerelerin "son aşamaya" geldiğini ve birkaç gün içinde Uluslararası Denizcilik Örgütü'ne tescil edilecek bir anlaşmanın imzalanmasının beklendiğini duyurdu. Bu açıklama, İran'ın Basra Körfezi'nde yeni bir yasak bölge ilan etmeye yönelik daha geniş kapsamlı planıyla birlikte geldi. Bu durum, dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından birindeki trafiği ciddi şekilde azaltan altı aylık çatışmada gerilimi daha da tırmandırdı.ynetnews+1

Koridor Anlaşması Şekilleniyor

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi Pazartesi günü Tahran'da gazetecilere yaptığı açıklamada, İran-Umman anlaşmasının boğazdan geçici ve güvenli bir rotayı belgeleyeceğini belirterek bunu resmi bir anlaşmadan ziyade bir "mutabakat" olarak nitelendirdi. İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai ise Pazar günü televizyonda yaptığı açıklamada, koridor haritaları üzerinde anlaşmaya varıldığını ve yakında imzalanacağını söyledi.reuters+1

"İran ve Umman karasularında yer alan ve yönetiminin İran'da olacağı yeni bir uluslararası koridorun haritaları üzerinde mutabık kalındı ve önümüzdeki günlerde imzalanması gerekiyor" diyen Rızai, devlet televizyonuna konuştu. Bekayi, dış müdahalelerin görüşmelerde "iniş çıkışlara" neden olduğunu kabul etmekle birlikte, müzakerelerin yine de bir sonuca doğru ilerlediğini belirtti.turkiyetoday+1

Brent petrol, koridor haberlerinin ardından günün erken saatlerindeki kazanımlarını geri vererek, seansın başlarında varil başına 98 dolar seviyesine yakın işlem gördükten sonra düşüşe geçti.moneycontrol

Yasak Bölge Yeni Gerilimlere Yol Açıyor

Koridor açıklamasının yanı sıra Rızai, Tahran'ın ABD deniz ablukası hattından Basra Körfezi'ne kadar uzanan bir yasak bölge ilan edeceğini belirterek, bu bölgeye giren her geminin İran'ın yaptırım listesine alınacağı uyarısında bulundu. Yaptırımların nasıl uygulanacağı veya bölgenin sınırlarının tam olarak nerede başlayacağı konusunda ise çok az ayrıntı paylaşıldı.thenationalnews+1

Bu açıklama, hafta sonu yaşanan gerilimin ardından geldi. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun ABD savaş gemilerine balistik füzeler fırlatmasının ardından, Amerikan kuvvetlerinin Cumartesi günü biri Hark Adası yakınlarında olmak üzere üç İran petrol tankerini vurduğunu açıkladı. İran ise ayrı bir açıklamada, boğaza giren insansız bir ABD deniz aracını vurduğunu iddia etti; CENTCOM sözcüsü Yüzbaşı Tim Hawkins ise bu iddiayı "tamamen yalan" olarak nitelendirdi.reuters+1

Su yolundaki trafik ciddi oranda azaldı. Denizcilik analiz firması Kpler'e göre, son 10 günde boğazdan günde ortalama yalnızca 10 ticari gemi geçti. Bu sayı, Mayıs ayından bu yana en düşük seviye olmakla birlikte, savaşın başladığı 28 Şubat öncesindeki günlük 130'u aşkın geçişin çok küçük bir kısmını oluşturuyor.aljazeera+1

Bölgesel Diplomasi Yoğunlaşıyor

Katar heyeti, gerilimi azaltma çabaları kapsamında Pazar günü Tahran'ı ziyaret ederken, Bekayi, İran'ın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı yönetim kurulunun Tahran aleyhine alacağı her türlü karara yanıt vereceğini söyledi ve ABD ile Avrupa'nın İran'ın nükleer dosyasını BM Güvenlik Konseyi'ne sevk etme girişimini "mantıksız" bularak reddetti.turkiyetoday+1

San Francisco Üniversitesi Orta Doğu Çalışmaları Kurucu Başkanı Stephen Zunes, Al Jazeera'ye yaptığı açıklamada İran'ın yasak bölgeyi bir pazarlık kozu olarak kullanıyor olabileceğini belirtti. Zunes, "Umman ile yapılan anlaşma uygulanabilir ve ABD'nin kabul edebileceği bir şey olursa, İran yasak bölgeyi uygulamaktan vazgeçebilir" dedi. "Aksi takdirde, Tahran'ın elinde Washington için işleri daha da zorlaştıracak hazır bir planı bulunuyor."aljazeera