İran Hürmüz’deki mayınların temizliği için Avrupa’ya izin vermeyi düşünüyor

Bloomberg'in haberine göre İran, Avrupa ülkelerinin Hürmüz Boğazı'ndaki mayınların temizlenmesine katılmasına kapalı kapılar ardında izin vermeyi düşünüyor; bu adım, kritik su yolundaki deniz trafiğini normalleştirecek daha geniş kapsamlı bir anlaşmaya zemin hazırlayabilecek potansiyel bir taviz olarak görülüyor.bloomberg

Söz konusu tutum değişikliği, İran'ın boğazı açmak için bir anlaşmaya varmaması halinde yıkıcı hava saldırıları düzenleme tehdidinde bulunan Başkan Donald Trump'ın Salı günü için belirlediği mühlet öncesinde diplomatik çabaların yoğunlaştığı bir dönemde geldi. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent Salı günü CNBC'ye yaptığı açıklamada, ticari gemilerin serbest geçişini sağlayacak şekilde Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için ABD'nin İran ile "bugün veya yarın" bir anlaşmaya varabileceğini söyledi.cnbc

Kapalı Kapılar Ardında Yumuşama

Kamuoyu önünde İran, yabancı ülkelerin boğazdaki mayın temizleme çalışmalarına yardım etmesine izin vermeyeceğini defalarca yineledi. Ancak Bloomberg'in konuya yakın diplomatlara dayandırdığı habere göre, Tahran son haftalarda basına kapalı toplantılarda bu tutumunu yumuşattı. Bu olası geri adım, deniz taşımacılığını normalleştirecek ve ABD ile daha geniş kapsamlı barış müzakerelerini kolaylaştıracak bir anlaşmanın parçası olabilir.bloomberg

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bagayi Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Tahran'ın Washington ile doğrudan müzakere etmediğini belirtti. "Müzakerelerimiz Umman ile yürütülüyor ve Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişi sağlayacak bir rota üzerinde uzlaşmaya varmaya odaklanıyor" dedi.cbsnews

Piyasa Tepkisi

Piyasalar artan iyimserliğe hızla tepki verdi. Yatırımcıların Körfez'de gerilimin daha da tırmanma olasılığını daha düşük fiyatlamaya başlamasıyla petrol fiyatları gerilerken, ABD endeks vadeli işlemleri yükseldi ve dolar değer kaybetti. Boğazın yeniden açılması ihtimali, yatırımcıların aylardır süren kriz boyunca biriken jeopolitik risk priminin bir kısmını geri çekmesini sağladı.investinglive

Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz sevkiyatı için kritik bir geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı, Şubat 2026'dan bu yana çeşitli dönemlerde İran tarafından büyük ölçüde bloke edildi. ABD ile İran arasında Haziran ayında yapılan bir anlaşma kısmi bir açılma sağladı ve düzinelerce gemi su yolundan geçiş yaptı ancak mayın temizleme sorunu çözülemedi. Tahminler, boğazda yaklaşık 80 mayının kaldığını gösteriyor.chathamhouse+2

Mühlet Yaklaşıyor

Trump, hızlı bir şekilde anlaşmaya varılabildiği sürece ABD'nin yeni saldırılardan kaçınacağını söyledi. Katar, deniz trafiğini yeniden başlatmayı amaçlayan olası bir anlaşma taslağı üzerinde çalışırken, Umman da İran'ın müzakerelerinde kilit bir arabulucu rolü üstlendi. Tahran'ın Avrupa'nın mayın temizlemesine yönelik kapalı kapılar ardındaki esnekliğinin resmi bir anlaşmaya dönüşüp dönüşmeyeceği ise belirsizliğini koruyor; zira İranlı yetkililer olası bir anlaşmanın kapsamı ve hızı konusunda çelişkili sinyaller vermeye devam ediyor.reuters+1