Իրանը գաղտնի քննարկում է Հորմուզի նեղուցի ականազերծումը Եվրոպային թույլատրելու հարցը

Իրանը գաղտնի դիտարկում է եվրոպական երկրներին Հորմուզի նեղուցի ականազերծման աշխատանքներին մասնակցելու թույլտվություն տալու հնարավորությունը: Ըստ Bloomberg-ի՝ այս հնարավոր զիջումը կարող է օգնել ավելի լայն համաձայնության հասնել այս կարևոր ջրային ուղիով նավագնացությունը կարգավորելու հարցում:bloomberg

Դիրքորոշման այս փոփոխության մասին տեղեկությունը հայտնվել է այն ժամանակ, երբ դիվանագիտական ջանքերն ակտիվանում են նախագահ Դոնալդ Թրամփի կողմից սահմանված երեքշաբթի օրվա վերջնաժամկետից առաջ: Թրամփը սպառնացել է կործանարար օդային հարվածներ հասցնել, եթե Իրանը համաձայնության չգա նեղուցը վերաբացելու հարցում: ԱՄՆ ֆինանսների նախարար Սքոթ Բեսենթը երեքշաբթի CNBC-ին հայտնել է, որ Միացյալ Նահանգները կարող է «այսօր կամ վաղը» համաձայնագիր կնքել Իրանի հետ՝ Հորմուզի նեղուցը վերաբացելու և առևտրային նավերի ազատ տեղաշարժն ապահովելու վերաբերյալ:cnbc

Դիրքորոշման գաղտնի մեղմացում

Հրապարակայնորեն Իրանը բազմիցս պնդել է, որ թույլ չի տա օտարերկրյա պետություններին օգնել նեղուցի ականազերծման հարցում: Սակայն վերջին շաբաթների ընթացքում տեղի ունեցած փակ հանդիպումներում Թեհրանը մեղմացրել է այդ դիրքորոշումը, հայտնում է Bloomberg-ը՝ հղում անելով հարցին ծանոթ դիվանագետներին: Այս հնարավոր զիջումը կարող է դառնալ նավագնացության կարգավորման և Միացյալ Նահանգների հետ խաղաղության ավելի լայն բանակցությունների հեշտացման համաձայնագրի մաս:bloomberg

Իրանի արտաքին գործերի նախարարության մամուլի քարտուղար Էսմայիլ Բաղային երկուշաբթի հայտարարել է, որ Թեհրանը ուղղակի բանակցություններ չի վարում Վաշինգտոնի հետ: «Մեր բանակցությունները վարվում են Օմանի հետ և ուղղված են այնպիսի երթուղու շուրջ փոխըմբռնման հասնելուն, որը կապահովի նավերի անվտանգ անցումը Հորմուզի նեղուցով»,- ասել է նա:cbsnews

Շուկայի արձագանքը

Շուկաներն արագորեն արձագանքեցին աճող լավատեսությանը: Նավթի գները նվազեցին, քանի որ թրեյդերները սկսեցին հաշվի առնել Ծոցում հետագա էսկալացիայի ավելի ցածր հավանականությունը, մինչդեռ ԱՄՆ բաժնետոմսերի ֆյուչերսներն աճեցին, իսկ դոլարը թուլացավ: Վերաբացման հեռանկարը ներդրողներին դրդեց նվազեցնել աշխարհաքաղաքական ռիսկի հավելավճարը, որը կուտակվել էր ամիսներ տևած ճգնաժամի ընթացքում:investinglive

Հորմուզի նեղուցը, որը համաշխարհային նավթի և հեղուկացված բնական գազի մատակարարումների համար կարևորագույն տարանցիկ կետ է, 2026 թվականի փետրվարից ի վեր տարբեր ժամանակահատվածներում հիմնականում արգելափակված է եղել Իրանի կողմից: Հունիսին ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև կնքված համաձայնագիրը հանգեցրեց մասնակի վերաբացման, ինչի շնորհիվ տասնյակ նավեր անցան ջրային ուղիով, սակայն ականազերծման խնդիրը մնացել է չլուծված: Ըստ գնահատականների՝ նեղուցում դեռևս մնում է մոտ 80 ական:chathamhouse+2

Վերջնաժամկետը մոտենում է

Թրամփը հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ը կձեռնպահ մնա նոր հարձակումներից, քանի դեռ հնարավոր է արագ համաձայնության հասնել: Կատարը տարածել է հնարավոր համաձայնագրի նախագծի տեքստը, որն ուղղված է ծովային երթևեկության վերականգնմանը, իսկ Օմանը հանդես է եկել որպես հիմնական միջնորդ Իրանի բանակցություններում: Դեռևս անորոշ է, թե արդյոք եվրոպական ականազերծման հարցում Թեհրանի գաղտնի ճկունությունը կվերածվի պաշտոնական համաձայնագրի, քանի որ իրանցի պաշտոնյաները շարունակում են հակասական ազդակներ ուղարկել ցանկացած գործարքի շրջանակի և տեմպերի վերաբերյալ:reuters+1