IEA: Körfez krizi gaz fiyatlarını artırırken kömür talebi rekor kıracak

Avrupa ve İngiltere'de toptan doğal gaz fiyatları, Basra Körfezi'ndeki devam eden askeri çatışmanın kış öncesinde küresel enerji tedarik hatlarını tehdit etmeye devam etmesiyle Perşembe günü çok yıllı zirvelere yakın seyretti. Aynı gün Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), krizin dünya genelinde kömür kullanımındaki beklenen düşüşü tersine çevirdiğini gösteren bir rapor yayınladı.

Hürmüz Boğazı'ndaki aksamalar fiyatları yüksek tutuyor

Hollanda vadeli gaz kontratı %0.5 artışla megavat-saat başına 79.64 euro seviyesinden işlem görerek 2023'ten bu yana en yüksek seviyesine yaklaşırken, İngiliz NBP toptan gaz kontratı %0.6 artışla 198.00 pence seviyesine yükselerek psikolojik açıdan önemli olan 200 pence eşiğine yaklaştı. Fiyatlardaki bu güçlenme, küresel LNG trafiğinin yaklaşık %20'sini, özellikle Katar'dan gelen sevkiyatları yöneten bir darboğaz olan Hürmüz Boğazı'ndaki sürekli aksamalardan kaynaklanıyor.investing

İran destekli Husi saldırılarının Suudi şehirlerini hedef alması ve Riyad'ı çatışmanın içine daha fazla çekmesiyle gerilim tırmandı. Bu durum, ABD'nin İran'a ait petrol tankerlerine yönelik doğrudan saldırıları ve İran'ın Ürdün'deki bir ABD üssüne düzenlediği misilleme füze saldırısının ardından gerçekleşti. Reuters'a göre, savaşın başlamasından bu yana İran boğazdan geçişlere yönelik kısıtlamaları sıkılaştırdı ve Körfez genelindeki enerji altyapısının savunmasız kalmaya devam ettiği konusunda uyardı.reuters+1

Gas Infrastructure Europe verilerine göre, Eylül ayı başı itibarıyla Avrupa'nın yer altı gaz depoları kapasitenin yaklaşık %62'sindeydi ve bu oran beş yıllık mevsimsel ortalamanın yaklaşık 17 yüzde puan altındaydı. Bu açık, Avrupalı kamu hizmeti şirketlerini Atlantik havzasındaki LNG kargoları için Asyalı alıcılarla agresif bir şekilde rekabet etmeye zorladı.global-energy-flow+1

Gaz fiyatları arttıkça kömür talebi yükseliyor

IEA'nın Perşembe günü yayınlanan 2026 Kömür Orta Vadeli Güncellemesi, küresel kömür talebinin bu yıl %1.2 artarak 8.94 milyar ton ile rekor seviyeye ulaşacağını öngördü ve ajansın daha önceki hafif düşüş beklentisini tersine çevirdi. Bu revizyon, yükselen gaz fiyatlarının Avrupa, Japonya, Güney Kore ve Çin'deki kamu hizmeti şirketlerini yedek kapasitenin bulunduğu yerlerde kömürle çalışan üretime yönlendirdiğini gösteriyor.iea+2

IEA, "Hürmüz Boğazı'ndan neredeyse hiç kömür sevkiyatı geçmemesine rağmen, boğazdan geçen LNG sevkiyatlarındaki düşüş nedeniyle doğal gaz fiyatlarının artması kömür piyasalarını etkiledi" açıklamasında bulundu. Bloomberg, LNG akışlarının belirsiz kalması durumunda 2027'de talebin daha da artabileceğini bildirdi.bloomberg+1

ECB faiz kararı bekleniyor

Jeopolitik enerji şoku, Avrupa Merkez Bankası'nın Perşembe günü ilerleyen saatlerde yapacağı para politikası açıklamasının arka planını oluşturuyor. 65 ekonomistin katıldığı Reuters anketinde, politika yapıcıların enerji kaynaklı enflasyonun daha geniş fiyat baskılarına dönüşmesini engellemeye çalışması nedeniyle 25 baz puanlık bir faiz artışı ile mevduat faiz oranının %2.50'ye yükseltilmesi konusunda oybirliğiyle beklenti oluştu.reuters+1