IEA segir kolanotkun ná meti vegna hækkandi gasverðs í kjölfar átaka í Persaflóa

Heildsöluverð á jarðgasi í Evrópu og Bretlandi hélst nálægt margra ára hámarki á fimmtudag, eftir miklar hækkanir, þar sem hernaðarátök í Persaflóa halda áfram að ógna orkuöryggi fyrir veturinn. Sama dag birti Alþjóðaorkumálastofnunin (IEA) skýrslu sem sýnir að kreppan snýr við væntri lækkun á kolanotkun á heimsvísu.

Truflanir við Hormuz-sund halda verði háu

Viðmiðunarverð á hollenskum gassamningum hækkaði um 0,5% í 79,64 evrur á megavattstund, sem er nálægt hæsta stigi síðan 2023, á meðan breska NBP-verðið hækkaði um 0,6% í 198,00 pens á hverja hitaeiningu. Verðhækkunin endurspeglar viðvarandi truflanir á flutningum á fljótandi jarðgasi (LNG) um Hormuz-sund, sem er mikilvæg flutningaleið fyrir um 20% af LNG-umferð heimsins, aðallega frá Katar.investing

Spenna jókst enn frekar eftir að Húta-fylkingin, með stuðningi Írans, réðst á borgir í Sádi-Arabíu, sem dró Riyadh dýpra inn í átökin, í kjölfar beinna árása Bandaríkjanna á íranska olíuflutningaskipa og gagnárásar Írana á bandaríska herstöð í Jórdaníu. Íran hefur hert reglur um siglingar um sundið frá því að stríðið hófst og varað við því að orkuinnviðir um allan Persaflóa séu viðkvæmir, samkvæmt Reuters.reuters+1

Jarðgasbirgðir í Evrópu voru um 62% af afkastagetu í byrjun september, sem er um 17 prósentustigum undir fimm ára meðaltali, samkvæmt gögnum frá Gas Infrastructure Europe. Skorturinn hefur neytt evrópsk orkufyrirtæki til að keppa af hörku við kaupendur í Asíu um lausa LNG-farmflutninga frá Atlantshafssvæðinu.global-energy-flow+1

Eftirspurn eftir kolum eykst vegna gasverðs

Miðársuppfærsla IEA um kolamarkaði 2026, sem birt var á fimmtudag, spáir því að eftirspurn eftir kolum muni aukast um 1,2% á þessu ári og ná meti, 8,94 milljörðum tonna, sem snýr við fyrri spá stofnunarinnar um smávægilega lækkun. Endurskoðunin endurspeglar hvernig hækkandi gasverð ýtir orkufyrirtækjum í Evrópu, Japan, Suður-Kóreu og Kína í átt að kolakynntri raforkuframleiðslu þar sem afkastageta er til staðar.iea+2

"Þótt nánast engir kolafarmar fari um Hormuz-sund, hafa truflanirnar engu að síður haft áhrif á kolamarkaði með því að hækka verð á jarðgasi vegna samdráttar í LNG-flutningum um sundið," sagði IEA. Bloomberg greindi frá því að eftirspurn gæti aukist enn frekar árið 2027 ef óvissa ríkir um LNG-flæði.bloomberg+1

Vaxtaákvörðun ECB í vændum

Geópólitíska orkukreppan er bakgrunnurinn fyrir vaxtaákvörðun Seðlabanka Evrópu (ECB) síðar á fimmtudag. Könnun Reuters meðal 65 hagfræðinga spáir einróma 25 punkta hækkun, sem myndi hækka innlánavexti í 2,50% þar sem stefnumótendur reyna að koma í veg fyrir að verðbólga af völdum orkuverðs smiti út í almenna verðlagsþróun.reuters+1