IAEA yönetim kurulu, İran’ın uranyum stokları hakkında hesap vermesini talep eden kararı kabul etti

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Yönetim Kurulu Çarşamba günü, İran'ın zenginleştirilmiş uranyum rezervlerinin durumunu açıklamasını ve geçen yıl İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri ile yaşanan çatışma sırasında bombalanan tesislerdeki nükleer materyalleri doğrulamak için denetçilere erişim izni vermesini talep eden ABD destekli bir kararı kabul etti.reuters+1

Amerika Birleşik Devletleri tarafından hazırlanan ve İngiltere, Fransa ve Almanya tarafından desteklenen karar, kurulun 8 Haziran'da başlayan Viyana'daki üç aylık toplantısında oylandı. Karar, Tahran'ın "nükleer materyal muhasebesi ve güvenlik denetimi altındaki nükleer tesisler hakkında kesin bilgiler" sağlamasını ve IAEA'ya "bu bilgileri doğrulamak için ihtiyaç duyduğu tüm erişimi" vermesini talep ediyor ve her iki adımı da "temel ve acil" olarak tanımlıyor.wanaen+3

Denetimsiz Bir Yıl

Oylama, Haziran 2025'teki 12 günlük çatışma sırasında ABD ve İsrail saldırılarının İran'ın birçok nükleer tesisini yok etmesinden veya hasara uğratmasından bir yıl sonra gerçekleşti. Bu saldırılardan bu yana IAEA denetçileri önemli nükleer tesislere erişemiyor, bu da ajansın İran'ın yüzde 60'a kadar zenginleştirilmiş yaklaşık 440,9 kilogramlık uranyum stokunun – daha fazla zenginleştirilmesi durumunda ondan fazla nükleer silah üretmeye yetecek miktarda – sağlam kalıp kalmadığını veya taşınıp taşınmadığını doğrulayamamasına neden oluyor.reuters+4

IAEA Genel Direktörü Rafael Grossi, hafta başında İran'a denetimlerin yeniden başlayabilmesi için ajansla "yeniden ilişki kurması" çağrısında bulundu. Şubat 2026 tarihli gizli bir IAEA raporu, İran'ın zenginleştirilmiş uranyumunun önemli bir kısmının, Haziran 2025 saldırılarından kurtulmuş gibi görünen İsfahan'daki bir yeraltı tünel kompleksinde saklandığını ortaya koydu.reuters+2

Kahire Anlaşması Zaten Ölü

İran'ın IAEA ile iş birliği çerçevesi aylar önce çöktü. Eylül 2025'te Grossi ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Kahire'de etkilenen nükleer tesislerde denetimlerin yeniden başlatılması konusunda bir anlaşmaya varmıştı. Ancak bu düzenleme hızla bozuldu. Kasım 2025'te 19 kabul, üç ret ve 11 çekimser oyla başka bir IAEA yönetim kurulu kararı kabul edildikten sonra Arakçi, Kahire anlaşmasının Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa güçleri tarafından "öldürüldüğünü" ilan etti ve Grossi'ye resmi bir fesih mektubu gönderdi.aljazeera+4

İran'ın IAEA nezdindeki misyonu, ABD tarafından hazırlanan son kararı "saldırganlığın gerekçesi" olarak nitelendirerek kınadı ve Tahran'ın buna uymasının pek olası olmadığını belirtti. Bu çıkmaz, uluslararası toplumu dünyanın en önemli nükleer stoklarından biri için işleyen bir doğrulama mekanizmasından yoksun bırakıyor.presstv