Ekonomistlerin çoğu yapay zekanın iş yaratacağına inanmıyor

Yapay zeka dünya genelinde endüstrileri yeniden şekillendirirken, dünyanın önde gelen ekonomistlerinin çoğu bu teknolojinin geniş tabanlı bir istihdam yaratmasını beklemiyor. Salı günü yayınlanan yeni bir Dünya Ekonomik Forumu (WEF) raporu, bu karamsar tabloyu gözler önüne seriyor.

Ağustos ayında yapılan bir ankete dayanan WEF Baş Ekonomistlerin Görünümü raporu, ekonomistlerin %61'inin veri merkezi yatırımlarının küresel çapta büyük bir istihdam yaratmasını beklemediğini ortaya koydu. Uzmanların %97'si gelecek yıl yapay zeka kullanımının artacağını, %78'i ise veri merkezi harcamalarının küresel büyümeye katkıda bulunacağını öngörüyor. Rapor, New York'ta düzenlenen WEF Sürdürülebilir Kalkınma Etki Toplantıları'nda açıklandı.ndtv

Genç Çalışanlar İçin Büyüyen Uçurum

Bu bulgular, yapay zekanın işgücü piyasalarını dengesiz bir şekilde dönüştürdüğüne dair artan kanıtların ortasında geldi. İşe yerleştirme firması Challenger, Gray & Christmas'ın verileri, yapay zekanın Temmuz 2026'ya kadar beş ay üst üste ABD'deki işten çıkarmaların ana nedeni olduğunu gösteriyor. Haziran ayına kadar işverenler, 101.000'den fazla işten çıkarma duyurusunda yapay zekayı gerekçe gösterdi; bu rakam, 2025'in tamamında yapay zekaya atfedilen 54.836 işten çıkarmanın neredeyse iki katı.challengergray+3

Bu durum özellikle genç çalışanları orantısız bir şekilde etkiledi. Stanford Üniversitesi tarafından Ağustos ayında yayınlanan güncellenmiş bir çalışma, 22-25 yaş arası çalışanların yapay zekadan yüksek derecede etkilenen mesleklerdeki istihdamının, daha az etkilenen işlerdeki akranlarına kıyasla yaklaşık %19 daha düşük olduğunu buldu. Dallas Merkez Bankası'nın aynı dönemi analiz eden raporu, bu düşüşün temel nedeninin işten çıkarmalardan ziyade işe alımların azalması olduğunu ortaya koydu.dallasfed+1

Artan Maliyetler ve Azalan Destek

WEF anketi, ekonomik zorluklara dair daha geniş bir tablo çiziyor. Ekonomistlerin yaklaşık %88'i gıda fiyatlarının artmasını, %83'ü elektrik maliyetlerinin yükselmesini bekliyor ve çoğu reel gelirlerin düşeceğini veya yerinde sayacağını öngörüyor. Sadece %28'lik bir kesim, hükümetlerin mali desteklerinin 2020'den bu yana krizlerde olduğu gibi dengeleyici bir rol oynayacağına inanıyor.ndtv

Bazı sektörlerde toparlanma belirtileri de görülüyor. Investopedia analizi, yazılım geliştirme iş ilanlarının Şubat 2025'ten bu yana yaklaşık %21 arttığını, ancak pandemi öncesi seviyelerin hala yaklaşık %23 altında kaldığını ve toparlanmanın kıdemli rollerde yoğunlaştığını gösteriyor.investopedia

Uyum Sağlama Zorluğu

Yapay zeka kaynaklı verimlilik artışı ile iş kaybı arasındaki gerilim kurumsal düzeyde de dikkat çekiyor. American Enterprise Institute ve Urban Institute, yapay zekanın işgücü üzerindeki etkilerini haritalandırmak ve politika önerileri geliştirmek amacıyla Haziran ayında iki partili bir komisyon kurdu.nationalaffairs

Komisyonun eş direktörü Brent Orrell'in National Affairs'te yazdığı gibi: "Olumsuz sonuçlara karşı plan yapmak için yapay zekanın net etkisinden emin olmayı beklememize gerek yok".nationalaffairs