Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
[forminator_form id="25163"]

english.news+1chinadaily+1english.news+1Fizikçiler, güçlü nükleer kuvveti taşıyan parçacıklar olan gluonların bir araya gelerek tamamen yeni bir madde türü oluşturabildiğine dair bugüne kadarki en doğrudan kanıtı elde etti. Bu gelişme, parçacık fiziğinde yaklaşık 50 yıldır süren bir arayışı sonuca ulaştırdı.
Pekin Elektron Pozitron Çarpıştırıcısı'nda faaliyet gösteren BESIII İşbirliği, perşembe günü yaptığı açıklamada X(2370) olarak bilinen parçacıkta yalancı skaler (pseudoscalar) bir glubol bileşeninin baskın olduğunu duyurdu. Sonuçlar ilk olarak çarşamba günü Brezilya'nın Natal kentinde düzenlenen Uluslararası Yüksek Enerji Fiziği Konferansı'ndaki özel bir genel kurul raporunda sunuldu.english.news+1
Kuarklardan oluşan sıradan parçacıkların aksine bir glubol, proton ve nötronların içindeki kuarkları birbirine bağlayan kuvvet taşıyıcıları olan gluonlardan meydana gelir. Bu tür parçacıkların varlığı, 1970'lerde atom çekirdeklerini bir arada tutan güçlü kuvveti tanımlayan kuantum renk dinamiğine dayanılarak öngörülmüştü. Elektromanyetik kuvveti taşıyan fotonlar birbirlerinin içinden etkilenmeden geçer. Ancak gluonlar, ilettikleri yükün kendisini de taşıdıkları için birbirlerini çekebilir ve birbirlerine bağlanabilirler.chinadaily
Bir glubolun varlığını kanıtlamak, onu teorik olarak öngörmekten çok daha zor oldu. X(2370) parçacığı ilk kez 2011 yılında BESIII verilerinde gözlemlendi. Ekip 2024 yılında, parçacığın spini ve parite kuantum sayılarını 0⁻⁺ olarak ölçerek en hafif yalancı skaler glubol için yapılan teorik tahminlerle eşleştirdi. Yaklaşık 2.360 milyon elektronvolt olarak ölçülen kütle de örgü QCD hesaplamalarıyla öngörülen aralığa uyum sağladı.bioengineer+2
Son çalışma, 2008'den bu yana toplanan 10 milyardan fazla J/ψ bozunum olayından yararlanarak X(2370)'in birden fazla yeni bozunum modunu keşfetti ve bir glubolu sıradan parçacıklardan ayıran en önemli özellik olan "çeşni teki" niteliğini belirledi. Gluonlar kuark çeşnisi taşımadığı için gluon içeriği baskın olan bir parçacığın, belirli bir çeşniyi tercih etmek yerine hafif kuarklara simetrik olarak bağlanması gerekir.english.news+1
Araştırmacılar, çeşni teki bir parçacığın üretmesinin yasak olduğu özel bir bozunum kalıbını aradı ve hiçbir sinyal bulamadı. Bu durum glubol yorumuyla tam bir uyum gösteriyor.chinadaily
Çin Bilimler Akademisi'ne bağlı Yüksek Enerji Fiziği Enstitüsü, bunu "yaklaşık elli yıldır sürdürülen glubol arayışındaki en net deneysel sonuç" olarak nitelendirdi. Çalışma grubunda 15 ülkeden 96 araştırma kurumuna mensup yaklaşık 700 bilim insanı yer alıyor.bioengineer+1
Doğrulanmış bir glubol, kuantum renk dinamiğinin kuvvet taşıyıcılarının birbiriyle etkileşime girmesine izin veren matematiksel özelliği olan Abel dışı (non-Abelian) yapısının düşük enerjideki doğrudan bir testi olacak ve yüksek enerjilerdeki asimptotik serbestlik keşfini tamamlayacaktır. Bağımsız analizlerle de doğrulanması halinde X(2370), öncelikli olarak gluonlardan oluşan maddeye açılan ilk ikna edici deneysel pencere haline gelebilir.bioengineer