Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
[forminator_form id="25163"]

english.news+1chinadaily+1english.news+1ფიზიკოსებმა მიიღეს ყველაზე პირდაპირი მტკიცებულება იმისა, რომ გლუონებს, ნაწილაკებს, რომლებიც ძლიერ ბირთვულ ურთიერთქმედებას გადასცემენ, ერთმანეთთან დაკავშირება და მატერიის სრულიად ახალი ტიპის ფორმირება შეუძლიათ. ამით ნაწილაკების ფიზიკაში თითქმის 50-წლიანი ძიება დასრულდა.
BESIII-ის კოლაბორაციამ, რომელიც პეკინის ელექტრონ-პოზიტრონულ კოლაიდერზე მუშაობს, ხუთშაბათს გამოაცხადა, რომ ნაწილაკ X(2370)-ში ფსევდოსკალარული გლუებოლის კომპონენტი ჭარბობს. შედეგები ოთხშაბათს, ბრაზილიის ქალაქ ნატალში გამართულ მაღალი ენერგიების ფიზიკის საერთაშორისო კონფერენციაზე, სპეციალურ პლენარულ მოხსენებაში წარადგინეს.english.news+1
კვარკებისგან შემდგარი ჩვეულებრივი ნაწილაკებისგან განსხვავებით, გლუებოლი მთლიანად გლუონებისგან შედგება. ეს ის ნაწილაკებია, რომლებიც კვარკებს პროტონებსა და ნეიტრონებში აკავშირებენ. ასეთი ნაწილაკების არსებობა 1970-იან წლებში იწინასწარმეტყველეს კვანტური ქრომოდინამიკის საფუძველზე, რომელიც ატომის ბირთვის შემკვრელ ძლიერ ურთიერთქმედებას აღწერს. ფოტონები, რომლებსაც ელექტრომაგნიტური ძალა გადააქვთ, ერთმანეთში დაბრკოლების გარეშე გადიან. თუმცა გლუონები თავად ატარებენ იმ მუხტს, რომელსაც გადასცემენ, რაც იმას ნიშნავს, რომ მათ ერთმანეთის მიზიდვა და დაკავშირება შეუძლიათ.chinadaily
გლუებოლის აღმოჩენა ბევრად უფრო რთული აღმოჩნდა, ვიდრე მისი იწინასწარმეტყველება. ნაწილაკი X(2370) პირველად BESIII-ის მონაცემებში 2011 წელს დააფიქსირეს. 2024 წელს ჯგუფმა მისი სპინ-ლუწობის კვანტური რიცხვები ზუსტად 0⁻⁺ მნიშვნელობით გაზომა, რაც ყველაზე მსუბუქი ფსევდოსკალარული გლუებოლის თეორიულ პროგნოზებს ემთხვევა. მასა, რომელიც დაახლოებით 2360 მილიონ ელექტრონვოლტს შეადგენს, ასევე მოექცა მესრული კვანტური ქრომოდინამიკის გამოთვლებით ნავარაუდევ დიაპაზონში.bioengineer+2
უახლესმა კვლევამ, რომელიც 2008 წლიდან შეგროვებულ J/ψ ნაწილაკის დაშლის 10 მილიარდზე მეტ შემთხვევას ეყრდნობა, X(2370)-ის დაშლის რამდენიმე ახალი არხი აღმოაჩინა და მისი "არომატულად სინგლეტური" თვისება დაადგინა, რაც გლუებოლის ჩვეულებრივი ნაწილაკებისგან განმასხვავებელი ყველაზე მნიშვნელოვანი მახასიათებელია. ვინაიდან გლუონებს კვარკული არომატი არ გააჩნიათ, ნაწილაკი, რომელშიც გლუონური შემადგენლობა ჭარბობს, სიმეტრიულად უნდა უკავშირდებოდეს მსუბუქ კვარკებს და არ უნდა ანიჭებდეს უპირატესობას რომელიმე კონკრეტულ არომატს.english.news+1
მკვლევრები ეძებდნენ დაშლის კონკრეტულ მოდელს, რომლის წარმოქმნაც არომატულად სინგლეტურ ნაწილაკს ეკრძალება, და სიგნალი ვერ აღმოაჩინეს, რაც სრულად ემთხვევა გლუებოლის ინტერპრეტაციას.chinadaily
ჩინეთის მეცნიერებათა აკადემიის მაღალი ენერგიების ფიზიკის ინსტიტუტმა ამ შედეგს "გლუებოლების თითქმის ორმოცდაათწლიანი ძიების მანძილზე ყველაზე მკაფიო ექსპერიმენტული შედეგი" უწოდა. კოლაბორაციაში ჩართულია დაახლოებით 700 მეცნიერი 15 ქვეყნის 96 სამეცნიერო-კვლევითი დაწესებულებიდან.bioengineer+1
დადასტურებული გლუებოლი კვანტური ქრომოდინამიკის არააბელური სტრუქტურის, ანუ იმ მათემატიკური თვისების დაბალენერგეტიკული პირდაპირი შემოწმების საშუალებას იძლევა, რომელიც ურთიერთქმედების გადამტანებს ერთმანეთთან ურთიერთქმედების უფლებას აძლევს. ეს ავსებს მაღალ ენერგიებზე ასიმპტოტური თავისუფლების ადრეულ აღმოჩენას. დამოუკიდებელი ანალიზით დადასტურების შემთხვევაში, X(2370) შესაძლოა გახდეს პირველი დამაჯერებელი ექსპერიმენტული ფანჯარა უპირატესად გლუონებისგან შემდგარი მატერიის შესასწავლად.bioengineer