ABD’nin yaptırım kararı sonrası AB liderlerinden UCM’ye destek

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, ABD'nin Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Başkanı Tomoko Akane ve mahkemenin üst düzey bir yetkilisine yaptırım uygulamasından bir gün sonra, Çarşamba günü UCM'yi ve başkanını savunan koordineli açıklamalar yayımladı.

AB'den Koordineli Tepki

X platformunda neredeyse aynı paylaşımları yapan her iki AB lideri de UCM ve başkanının "kararlılıkla arkasında durduklarını" belirtti. Costa, "UCM, dünyanın en korkunç suçlarından bazılarının kurbanlarına adaletin ulaştırılmasına yardımcı oluyor. Bu hayati görevi yerine getirebilmek için mahkemenin hakim ve yetkilileri, dış baskılardan uzak ve bağımsız bir şekilde hareket edebilmelidir" diye yazdı. Von der Leyen de aynı noktalara vurgu yapan neredeyse birebir aynı bir mesaj paylaştı.aa+2

Bu açıklamalar, ABD Hazine Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığı'nın Salı günü, 2024'ten beri UCM başkanlığı görevini yürüten Japon yargıç Akane ile Savcılık Ofisi'nde kıdemli duruşma avukatı olan Senegalli Abdoulaye Seye'ye yönelik yaptırımları duyurmasının ardından geldi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, bu önlemlerin Şubat 2025 tarihli bir başkanlık kararnamesi kapsamında alındığını belirterek, söz konusu kişilerin "UCM'nin, hükümetleri mahkemenin yargı yetkisini kabul etmemiş yetkilileri soruşturma, tutuklama, gözaltına alma veya kovuşturma çabalarına doğrudan dahil olduklarını" ifade etti.eualive+2

UCM ve Uluslararası Kamuoyundan Kınama

UCM de Salı günü yaptığı açıklamada yaptırımları "tarafsız bir yargı kurumunun bağımsızlığına yönelik açık bir saldırı" olarak nitelendirdi. Mahkeme, 18 hakiminden dokuzunun, her iki savcı yardımcısının, eski savcının ve bir personelinin şu anda ABD yaptırımları altında olduğunu kaydetti.icc-cpi

Akane'nin ülkesi ve ABD'nin yakın müttefiki olan Japonya, bu önlemleri "son derece üzücü" olarak nitelendirirdi. Reuters'ın aktardığına göre Japonya Dışişleri Bakanlığı, ülkenin "uluslararası toplumu ilgilendiren en ciddi suçları kovuşturma ve cezalandırma çabalarında UCM'yi tutarlı bir şekilde desteklediğini" belirtti. UCM'ye Lahey'de ev sahipliği yapan Hollanda da bu adımı eleştirdi: Dışişleri Bakanı Tom Berendsen, ülkesinin "son yaptırımları onaylamadığını" ve uluslararası mahkemelerin "görevlerini özgürce yerine getirebilmesi gerektiğini" ifade etti.reuters+1

Genel Durum

Söz konusu yaptırımlar, Trump yönetiminin Şubat 2025'teki bir başkanlık kararnamesiyle başlattığı UCM karşıtı daha geniş kapsamlı bir kampanyanın parçası niteliğinde. Roma Statüsü'ne taraf olmayan ABD, UCM'nin Afganistan'daki ABD personeline yönelik soruşturmalarına ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hakkında çıkarılanlar da dahil olmak üzere İsrail-Hamas çatışmasıyla ilgili tutuklama kararlarına karşı çıkıyor. Rubio, mahkemeyi "yetkisini kötü niyetle suistimal eden, yozlaşmış ve ölümcül derecede siyasallaşmış uluslarüstü bir mahkeme" olarak tanımladı.whitehouse+1