AB’nin ilk tam ölçekli CO₂ depolama tesisi Danimarka’da açıldı

Danimarka Kralı X. Frederik, Cuma günü Avrupa Birliği'nin ilk tam ölçekli karbondioksit depolama tesisinin resmi açılışını yaptı. Bu adım, birliğin ağır sanayiyi tasfiye etmeden karbonsuzlaştırma çabalarında önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

INEOS Energy liderliğinde, Harbour Energy ve Danimarka Kuzey Denizi Fonu (Nordsøfonden) ortaklığıyla yürütülen Greensand projesi, 18 Eylül'de Esbjerg Limanı'nda düzenlenen törenle ticari faaliyetlerine başladı. Tesis, ilk aşamasında yılda 400.000 tona kadar CO₂ depolayabilecek. Tam kapasiteye ulaşıldığında ise bu miktarın yıllık 4 ila 8 milyon tona çıkarılması hedefleniyor.ineos+2

Nasıl Çalışıyor?

Öncelikle Danimarka'daki biyometan tesislerinden sağlanan CO₂, sıvılaştırılarak Esbjerg Limanı'ndaki özel bir terminale tankerlerle taşınıyor. Ardından, AB'nin özel olarak inşa edilen ilk CO₂ taşıma gemisi Carbon Destroyer 1 ile Danimarka Kuzey Denizi açıklarında, kıyıdan yaklaşık 250 kilometre uzaklıktaki tükenmiş Nini West petrol sahasına sevk ediliyor. Gaz, kalıcı depolama amacıyla deniz tabanının yaklaşık 1.800 metre altına enjekte ediliyor.miningweekly+1

Depolama sahasının güvenilirliği Danimarka ve Grönland Jeolojik Araştırma Kurumu tarafından doğrulanırken, projeye bağımsız doğrulama kuruluşu DNV tarafından da güvenlik onayı verildi.ineos

Sanayi ve Siyaset Açısından Önemi

Açılış törenine AB Enerji ve Konut Komiseri Dan Jørgensen, Danimarka Maliye Bakanı Peter Hummelgaard ve INEOS Yönetim Kurulu Başkanı Sir Jim Ratcliffe'in yanı sıra çok sayıda lider katıldı.ineos

"Avrupa, fabrikaları kapatıp istihdamı ihraç ederek net sıfır hedefine ulaşamaz," diyen Ratcliffe, sözlerini şöyle sürdürdü: "Bu bir pilot proje, bir konsept ya da siyasi bir hırstan ibaret değil. Tam teşekküllü operasyonel bir karbon taşıma ve depolama işletmesidir."ineos

Lansmanı "önemli bir dönüm noktası" olarak nitelendiren Jørgensen, projenin "karbon depolamanın pratik bir gerçeklik olduğunu" kanıtladığını ve "Avrupa sanayisinin üretim, yatırım ve istihdamı korurken düşük karbonlu bir geleceğe geçişini sürdürmesi için bir yol" sunduğunu vurguladı.marketscreener+1

AB, 2030 yılına kadar yıllık 50 milyon ton, 2040 yılına kadar ise 250 ila 280 milyon ton CO₂ depolama hedefi belirledi. Ancak bu rakamlar mevcut kapasitenin oldukça üzerinde bulunuyor. Norveç'in Northern Lights projesi Ağustos 2025'te CO₂ depolamaya başlamış olsa da Norveç'in AB üyesi olmaması, Greensand projesini birlik bünyesindeki ilk tesis kılıyor.miningweekly+2

Zinciri Büyütmek

INEOS Energy CEO'su David Bucknall, projenin "Avrupa genelindeki gelecekteki karbon yakalama projelerinin üzerinde yükselebileceği bir temel" sağladığını belirtti. Şirket, ilk CO₂ tedarikinin biyolojik kaynaklardan sağlanmasına rağmen altyapının, yakalama teknolojisi geliştikçe Avrupa genelindeki sanayi tesislerinin emisyonlarını kabul edecek şekilde tasarlandığına dikkat çekti. INEOS Energy Europe CEO'su Mads Gade ise şu değerlendirmede bulundu: "Greensand ticari faaliyetlerine başladı ve kalıcı CO₂ depolamasına yönelik yeni bir Avrupa pazarı artık şekillenmeye başlayabilir."ineos