OECD და IMF მთავრობებს ხარჯების შემცირებისკენ მოუწოდებენ, რადგან ობლიგაციების შემოსავლიანობა 15-წლიან მაქსიმუმს აღწევს

მსოფლიოს ორმა ყველაზე გავლენიანმა ეკონომიკურმა ინსტიტუტმა ოთხშაბათს თანმიმდევრული გაფრთხილებები გამოსცა და მთავრობებს ხარჯების შეკვეცისკენ მოუწოდა, რადგან განვითარებულ სამყაროში ობლიგაციების შემოსავლიანობა ბოლო 15 წლის განმავლობაში ყველაზე მაღალ დონემდე ავიდა, რაც საჯარო ვალის მდგრადობასთან დაკავშირებით შეშფოთებას აძლიერებს.

ორმაგი გაფრთხილება პარიზიდან და ნიუ-იორკიდან

OECD-მ, თავის შუალედურ ეკონომიკურ მიმოხილვაში, რომელიც ოთხშაბათს გამოქვეყნდა სათაურით "თანმიმდევრული შოკების გადალახვა", აღნიშნა, რომ ობლიგაციების მზარდი შემოსავლიანობა "უფრო მეტად, ვიდრე ოდესმე, ხაზს უსვამს მთავრობის ხარჯების შეკავებისა და გადანაწილების, საჯარო სექტორის ეფექტიანობის გაუმჯობესებისა და შემოსავლების გაძლიერების აუცილებლობას გრძელვადიანი ვალის მდგრადობის უზრუნველსაყოფად". პარიზში დაფუძნებულმა ორგანიზაციამ 2026 წლის გლობალური ზრდის პროგნოზი 2.9 პროცენტამდე შეამცირა და აღნიშნა, რომ ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტის შედეგად ენერგომატარებლებისა და სასოფლო-სამეურნეო საქონლის გაძვირება პროგნოზზე უარყოფითად მოქმედებს.kyfreepress+2

ნიუ-იორკში, გაეროს გენერალური ასამბლეის ფარგლებში გამართულ შეხვედრაზე, IMF-ის მმართველმა დირექტორმა კრისტალინა გეორგიევამ BBC-ს განუცხადა, რომ გლობალურმა ეკონომიკურმა შოკებმა "ვალის დონე კიბესავით აწია, რომელიც სამოთხეში არ მიდის", თუმცა მთავრობებმა "არაფერი გააკეთეს ამ მომსახურების ხარჯების შესაკავებლად". მან განვითარებულ ეკონომიკებს მოუწოდა, "შეამცირონ ვალის დონე, ფისკალური კონსოლიდაცია პრიორიტეტად აქციონ და უზრუნველყონ, რომ ცენტრალურმა ბანკებმა შეასრულონ თავიანთი მანდატი ფასების სტაბილურობის შესახებ". "შეუძლებელია გადაჭარბებით შევაფასოთ, თუ რამდენად კრიტიკულია საჭირო ნაბიჯების გადასადგმელად გამბედაობის მოკრება," – დასძინა მან. "ეს პოლიტიკურად რთული, მაგრამ აუცილებელი ნაბიჯებია".bbc

რეკორდული ვალი და მზარდი ხარჯები

ეს გაფრთხილებები მძიმე ფისკალურ ფონზე კეთდება. აშშ-ის სახელმწიფო ვალმა აგვისტოში პირველად გადააჭარბა 40 ტრილიონ დოლარს, რაც დაახლოებით ათწლეულში გაორმაგდა, აშშ-ის ხაზინის მონაცემების თანახმად. დიდ ბრიტანეთში ვალის მომსახურების ხარჯებმა აგვისტოში 1997 წლის შემდეგ ყველაზე მაღალ ნიშნულს მიაღწია. საფრანგეთის საჯარო ვალი, პროგნოზით, მშპ-ის 120 პროცენტს მიაღწევს. ამასობაში, განვითარებადი ბაზრების სახელმწიფო ვალი მშპ-ის დაახლოებით 78 პროცენტამდე ავიდა, რაც 1880 წლიდან მოყოლებული ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია, IMF-ის ფისკალური მონიტორინგის პროგნოზების მიხედვით, რაც 2008 წლის ფინანსური კრიზისის დროს არსებული 38 პროცენტიდან ორჯერ მეტია.news.sbs+4

განვითარებული ეკონომიკების ვალი მშპ-ის 100 პროცენტზე მაღლა უკვე ათი წელია ნარჩუნდება, ხოლო IMF-ის მონაცემებით, 2031 წლისთვის ეს მაჩვენებელი 115 პროცენტისკენ გაიზრდება. OECD-ის საკუთარმა გლობალური ვალის ანგარიშმა მიმდინარე წლის დასაწყისში აღნიშნა, რომ საჯარო და კერძო სესხებმა 2025 წელს რეკორდულ დონეს მიაღწია.coingabbar+1

ხელოვნური ინტელექტი და ენერგეტიკა როგორც დამატებითი ფაქტორები

ორივე ინსტიტუტმა ხელოვნური ინტელექტი დაასახელა, როგორც დამაბნეველი ფაქტორი. გეორგიევამ გააფრთხილა, რომ ხელოვნური ინტელექტის სისტემებმა, რომლებიც "საკუთარ ცხოვრებას იწყებენ", შესაძლოა ფინანსური სტაბილურობის რისკი შექმნან, ხოლო OECD-მ აღნიშნა, რომ მონაცემთა ცენტრებში ხელოვნურ ინტელექტთან დაკავშირებული ინვესტიციები ზრდას უწყობს ხელს აშშ-ში, კანადასა და ავსტრალიაში, მაშინ როცა ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტის გამო ენერგიის ხარჯები სხვა ეკონომიკებს აფერხებს. გეორგიევამ ენერგეტიკული შოკი და ხელოვნური ინტელექტის საინვესტიციო ბუმი აღწერა, როგორც "ორი ძალა, რომლებიც საპირისპირო მიმართულებით მოქმედებენ" გლობალურ ეკონომიკაში.kyfreepress+1