მსოფლიო ბანკი: ჰორმუზის სრუტის ჩაკეტვა ახლო აღმოსავლეთის ეკონომიკას შეამცირებს

სამშაბათს მსოფლიო ბანკმა განაცხადა, რომ ახლო აღმოსავლეთის, ჩრდილოეთ აფრიკის, ავღანეთისა და პაკისტანის რეგიონის ეკონომიკური პროდუქტიულობა 2026 წელს საშუალოდ 2.1%-ით შემცირდება, 2025 წელს დაფიქსირებული 3.3%-იანი ზრდის შემდეგ. ბანკი ამას ირანის ომსა და ჰორმუზის სრუტის ჩაკეტვას უკავშირებს, რამაც სპარსეთის ყურის ენერგორესურსების ექსპორტი შეამცირა და ვაჭრობა შეაფერხა. პროგნოზი ეყრდნობა დაშვებას, რომ კონფლიქტი მიმდინარე წლის ბოლომდე დასტაბილურდება. ამ შემთხვევაში, ბანკი მოელის, რომ ირანის გარეთ რეგიონული ზრდა 2027 წლისთვის 7.8%-მდე აღდგება.twaslnews1.twaslnews+4

ეს მონაცემები ასახულია ბანკის ოქტომბრის რეგიონულ ეკონომიკურ მიმოხილვაში, სახელწოდებით "გაყოფიდან შესაძლებლობამდე: ხელოვნური ინტელექტი, სამუშაო ადგილები და ზრდა". ანგარიშში ნათქვამია, რომ წინა ენერგეტიკული კრიზისებისგან განსხვავებით, ამ შოკის დროს სპარსეთის ყურის ნავთობისა და გაზის ექსპორტიორი ქვეყნები "ზრდის ყველაზე დიდ ვარდნას განიცდიან".openknowledge.worldbank

სპარსეთის ყურის ექსპორტიორები ყველაზე მეტად ზარალდებიან

ბანკი ვარაუდობს, რომ სპარსეთის ყურის არაბული ქვეყნების თანამშრომლობის საბჭოს (GCC) წევრი ქვეყნების ეკონომიკა წელს საშუალოდ 4.3%-ით შემცირდება. ეს მაჩვენებელი 5.7 პროცენტული პუნქტით დაბალია აპრილის პროგნოზთან შედარებით. სპარსეთის ყურეში ნავთობის მოპოვება ომამდელი საშუალო მაჩვენებლიდან, დღეში 26 მილიონი ბარელიდან, მარტში დაახლოებით 16 მილიონ ბარელამდე შემცირდა.thenationalnews

"ჩვენთვის ეს მოცულობისა და რაოდენობის საკითხია, ხოლო მსოფლიოსთვის: ფასის", განუცხადა The National-ს მსოფლიო ბანკის მთავარმა ეკონომისტმა რეგიონში, რობერტა გატიმ.thenationalnews

ბანკი ვარაუდობს, რომ კატარის ეკონომიკა 20.9%-ით შემცირდება, რაც ბოლო ხუთი ათწლეულის განმავლობაში ყველაზე სუსტი მაჩვენებელია, მას შემდეგ რაც ინფრასტრუქტურის დაზიანებამ მარტიდან ივლისამდე პერიოდში გაზის მოპოვება დაახლოებით 67%-ით შეამცირა. პროგნოზის მიხედვით, ქუვეითის ეკონომიკა 14.6%-ით შემცირდება, ერაყის: 12.4%-ით, ხოლო ირანის: 7.7%-ით. საუდის არაბეთისა და არაბთა გაერთიანებული საამიროების ეკონომიკების შემცირება შესაბამისად 2%-ით და 1.6%-ით არის ნავარაუდევი. გატიმ Asharq Al-Awsat-ს განუცხადა, რომ ალტერნატიულმა საექსპორტო მარშრუტებმა ორივე ქვეყანას დარტყმა შეუმსუბუქა: საუდის არაბეთის აღმოსავლეთ-დასავლეთის ნავთობსადენმა წითელი ზღვისკენ და საამიროების ტერმინალმა ფუჯაირაში. ომანი, რომელიც ნაკლებად არის დამოკიდებული ჰორმუზის სრუტეზე, GCC-ის ერთადერთი წევრია, რომლის ეკონომიკაც, სავარაუდოდ, 3.1%-ით გაიზრდება.english.aawsat+1

პირობითი აღდგენა

ბანკის საბაზისო სცენარი ითვალისწინებს სრუტის ეტაპობრივ გახსნას 31 დეკემბრიდან. ამ სცენარის მიხედვით, როგორც The National იტყობინება, GCC-ის ქვეყნების ეკონომიკა 2027 წელს 8.6%-ით გაიზრდება, მათ შორის კატარში 25%-იანი, ხოლო ქუვეითში 20.5%-იანი ზრდა დაფიქსირდება. გატიმ აღნიშნა, რომ წარმოების სწრაფი ზრდა სრულფასოვან აღდგენას არ ნიშნავს. მან გააფრთხილა, რომ დაზიანებულმა ინფრასტრუქტურამ, გადადებულმა ინვესტიციებმა და ამოწურულმა ფისკალურმა რეზერვებმა შესაძლოა წლების განმავლობაში შეაფერხოს ეკონომიკური ზრდა.english.aawsat+1

ნავთობის იმპორტიორ ქვეყნებში უკეთესი მდგომარეობაა, რასაც გატიმ "ბედის შემობრუნება" უწოდა. ბანკი პროგნოზირებს 5.1%-იან ზრდას ეგვიპტისთვის, 4.4%-იანს მაროკოსთვის და 3.7%-იანს პაკისტანისთვის. ლიბანის ეკონომიკა კი, სავარაუდოდ, 6.4%-ით შემცირდება ისრაელსა და ჰეზბოლას შორის საომარი მოქმედებების განახლების გამო.thenationalnews

"ეს კონფლიქტი ძალიან მტკივნეულია და მან ზარალი ჩვენს რეგიონში მოაქცია, მაშინ როდესაც გლობალური ეკონომიკა და სხვა რეგიონები თავიანთ პროგნოზებს აუმჯობესებენ, ჩვენ კი მნიშვნელოვნად ვამცირებთ", განაცხადა გატიმ.thenationalnews