მსოფლიო ბანკი 2026 წელს სასაქონლო ფასების 23 პროცენტით ზრდას პროგნოზირებს

გლობალური სასაქონლო ფასები 2026 წელს 23 პროცენტით გაიზრდება, ნათქვამია მსოფლიო ბანკის უახლეს ანგარიშში. ბანკი ყურადღებას ამახვილებს ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტზე, მარცვლეულის მიწოდების შეფერხებებსა და ელ ნინიოზე. ენერგომატარებლების ფასები 32 პროცენტით მოიმატებს, რაც სამწლიანი კლების ტენდენციას შეცვლის და ოთხწლიან მაქსიმუმს მიაღწევს, რადგან ომი ნავთობის მარაგებს ამცირებს და ბაზრებს ახალი მიწოდების შოკების მიმართ უფრო მოწყვლადს ხდის.worldbank.org

პროგნოზი მნიშვნელოვნად აღემატება ბანკის აპრილის მოლოდინებს სურსათის, ენერგიისა და ზოგადად სასაქონლო ფასების შესახებ, იუწყება RFI, AFP-ზე დაყრდნობით. „სასაქონლო ბაზრებზე ერთდროულად რამდენიმე დიდი შოკი მოქმედებს“, – განაცხადა მსოფლიო ბანკის მთავარი ეკონომისტის მოადგილემ აიჰან კოსემ და გააფრთხილა ინფლაციის, სასურსათო დაუცველობისა და ეკონომიკური ზრდის შენელების შესახებ.rfi.fr+1

ნავთობის მიწოდების მკვეთრი კლება

გლობალური ნავთობის მიწოდება 2026 წელს 5.2 პროცენტით შემცირდება, რაც ყველაზე დიდი ვარდნაა ბოლო ოთხ ათწლეულზე მეტი ხნის განმავლობაში, 2020 წლის გლობალური რეცესიის გარდა. მოხმარება 2.5 პროცენტით შემცირდება, რაც 2020 და 1980 წლების შემდეგ ყველაზე დიდი წლიური კლებაა. ბანკი პროგნოზირებს, რომ ბრენტის მარკის ნავთობის საშუალო ფასი წელს 91 დოლარი იქნება, 2025 წლის 69 დოლარის ნაცვლად, ხოლო 2027 წელს 79 დოლარამდე დაიკლებს. წარმოება კვლავ მოხმარებაზე დაბალია, რაც ნავთობის მარაგების შემდგომ ხარჯვას იწვევს.worldbank.org

ენერგიისა და სასუქების ფასები მას შემდეგ გაიზარდა, რაც შეერთებულმა შტატებმა და ისრაელმა თებერვლის ბოლოს ირანის წინააღმდეგ ომი დაიწყეს, რის შემდეგაც ირანმა ფაქტობრივად ჩაკეტა ჰორმუზის სრუტე, რომელიც ნავთობის, გაზისა და სასუქების გადაზიდვის მთავარი მარშრუტია, იუწყება AFP.rfi.fr

სასურსათო კრიზისის რისკი

სურსათის ფასები 2026 წელს დაახლოებით 10 პროცენტით, ხოლო 2027 წელს კიდევ 7 პროცენტით გაიზრდება, რაც ჯამში 18 პროცენტიან ზრდას შეადგენს. ბანკი მიუთითებს მარცვლეულის მიწოდების შეფერხებებზე, ელ ნინიოსა და საწვავისა და სასუქების მაღალ ხარჯებზე. არასახარბიელო სცენარით, ძლიერი ელ ნინიოს, შავი ზღვის მარცვლეულის გადაზიდვებზე თავდასხმებისა და ენერგიის მაღალი ფასების ერთდროულად დამთხვევის შემთხვევაში, ბრენტის მარკის ნავთობის ფასმა შესაძლოა 2027 წელს 105 დოლარს მიაღწიოს, ხოლო სურსათის ფასები 12 პროცენტით გადააჭარბებს საბაზისო მაჩვენებელს და 2022 წლის დონესაც კი გაუსწრებს. ბანკმა ეს შედეგი 2010-იანი წლების დასაწყისის სასურსათო კრიზისს შეადარა, როდესაც 40 მილიონზე მეტი ადამიანი უკიდურეს სიღარიბეში აღმოჩნდა, იუწყება Reuters.reuters.com+1

ლითონები რეკორდულ მაქსიმუმზე

ლითონების ფასები 25 პროცენტით გაიზრდება და ახალ რეკორდულ ნიშნულს მიაღწევს, მათ შორის ალუმინი, სპილენძი და კალა. ზრდას განაპირობებს განახლებადი ენერგიის, ელექტრომობილებისა და მონაცემთა ცენტრების მოთხოვნა. ძვირფასი ლითონების ფასები 40 პროცენტით გაიზრდება, ხოლო სასუქების ფასები 14 პროცენტით.worldbank.org

საერთო ჯამში, სასაქონლო ფასები 2027 წელს 7 პროცენტით შემცირდება. ბანკმა უკვე გამოყო 50-დან 60 მილიარდ დოლარამდე არსებული ინსტრუმენტების მეშვეობით და 8.7 მილიარდი დოლარი უკვე მიაწოდა ომით დაზარალებულ 25 ქვეყანას. „პრიორიტეტი უნდა იყოს ყველაზე ღარიბი მოსახლეობის დაცვა და დაბალი შემოსავლის მქონე ქვეყნების მხარდაჭერა, რომლებიც უკვე ებრძვიან ვალის მძიმე ტვირთს“, – განაცხადა კოსემ.reuters.com+1