კვლევა: ხანდაზმულებისთვის სიცხისგან გამოწვეული რისკები შეფასებულზე ბევრად მაღალია

ტემპერატურის მატებით გამოწვეული ჯანმრთელობის საფრთხე ასაკოვანი ადამიანებისთვის "დრამატულად იყო შემცირებული", ნათქვამია მოდელირების კვლევაში, რომელიც სამშაბათს The Lancet Planetary Health-ში სტენფორდის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა გამოაქვეყნეს.japantimes+1

კვლევამ, რომელიც ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში სარეკორდო სიცხეების ფონზე გამოქვეყნდა, დაადგინა, რომ წინა შრომები ახალგაზრდა, ჯანმრთელი ზრდასრულებისგან შეგროვებულ მონაცემებს ეყრდნობოდა. მათში გათვალისწინებული არ იყო ოფლიანობის უნარის დაქვეითება, სუსტი გულ-სისხლძარღვთა სისტემა და ქრონიკული დაავადებები, რომლებიც 60 წელს გადაცილებულ ადამიანებშია გავრცელებული.phys+1

ყოველ დამატებით გრადუსზე მილიარდით მეტი ადამიანი

შეერთებულ შტატებში 60 წელზე უფროსი ასაკის ზრდასრულებზე ჩატარებულ ტენიანი თერმომეტრის ტემპერატურის ახალ ექსპერიმენტებზე დაყრდნობით, მკვლევრებმა დაამოდელირეს, თუ როგორ იმოქმედებს სიცხე სამ ასაკობრივ ჯგუფზე 2100 წლისთვის, დათბობის სხვადასხვა სცენარის პირობებში. მათ მთავარ მიგნებას წარმოადგენს ის, რომ თუ მსოფლიოში ტემპერატურა ინდუსტრიამდელ დონესთან შედარებით 1.5°C-ით მოიმატებს, 60 წელს გადაცილებული ადამიანების 22%, დაახლოებით 290 მილიონი კაცი, ყოველწლიურად სულ მცირე ერთი თვის განმავლობაში აღმოჩნდება საშიში სიცხის პირობებში. ახალგაზრდებს მსგავსი რისკი დაახლოებით 4°C-ით დათბობამდე არ დაემუქრებათ.abc+1

დათბობის ყოველი დამატებითი გრადუსი ნიშნავს კიდევ მილიარდ ადამიანს, რომელსაც მოუწევს კიდევ დაახლოებით ერთი თვის განმავლობაში იმგვარი სიცხისა და ტენიანობის ატანა, რასაც მათი ორგანიზმი ვერ უძლებს. "გაუსაძლისი სიცხე გაცილებით დიდი მასშტაბითა და უფრო ხანგრძლივად გამოვლინდება და იმოქმედებს ბევრად მეტ ადამიანზე, ვიდრე აქამდე იყო სავარაუდო", ნათქვამია კვლევის დასკვნაში.phys+2

ყველაზე მძიმე მდგომარეობაში სამხრეთი აზია და სპარსეთის ყურე აღმოჩნდებიან

3°C-ით დათბობის სცენარის მიხედვით, სამხრეთ აზიასა და სპარსეთის ყურის რეგიონში ხანდაზმულ მოსახლეობას შესაძლოა წელიწადში ზედიზედ სამი თვის განმავლობაში დღისით და ღამით სახიფათო სიცხესთან გამკლავება მოუწიოს. ყველაზე დიდი რისკის ქვეშ მყოფი ქვეყნებია ისინი, სადაც მაღალი ტემპერატურა სიღარიბესა და გაგრილების საშუალებებზე შეზღუდულ წვდომას ერწყმის: ინდოეთი, პაკისტანი, ბანგლადეში, მიანმარი და ნიგერი.globalnation.inquirer+3

"ეს შედეგები მიუთითებს იმაზე, რომ აუტანელმა სიცხემ შესაძლოა სულ უფრო მეტად შეუწყოს ხელი ქვეყნის შიგნით გადაადგილებასა და ტრანსსასაზღვრო კლიმატურ მიგრაციას, რაც ახალ პოლიტიკურ და ჰუმანიტარულ გამოწვევებს წარმოშობს", აფრთხილებენ მკვლევრები.phys

მოწოდებები მოქმედებისკენ

კვლევის ავტორები სათბურის გაზების ემისიების მკვეთრი შემცირებისკენ მოუწოდებენ და ითხოვენ, რომ სიცხესთან ბრძოლის სამოქმედო გეგმებში პრიორიტეტი მოწყვლად ასაკოვან მოსახლეობას მიენიჭოს. ვინაიდან სიცხისგან გამოწვეული სიკვდილიანობის უმეტესი ნაწილი შენობების შიგნით ხდება, მათ ხაზი გაუსვეს "კონდიცირებასა და გაგრილების სხვა საშუალებებზე უფრო ფართო წვდომის" აუცილებლობას. კვლევა ევროპაში სავარაუდოდ ყველაზე ცხელი ზაფხულის ფონზე ქვეყნდება, მომავალი წელი კი კიდევ უფრო ცხელი იქნება პროგნოზის მიხედვით.japantimes+1