ჯანმო-ს ანგარიშის თანახმად, ძუძუს კიბოს გადარჩენის მაჩვენებლებში უზარმაზარი სხვაობაა

ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ 8 ივლისს გამოაქვეყნა ძუძუს კიბოს გადარჩენის პირველი გლობალური შეფასებები, რომლებიც აჩვენებს, რომ ქალის გადარჩენის შანსი დაავადებისგან მნიშვნელოვნად არის დამოკიდებული იმაზე, თუ სად ცხოვრობს ის და როგორია მისი ქვეყნის შემოსავალი. მონაცემებმა, რომლებიც გამოქვეყნდა „ჯანმო-ს კიბოს გლობალური სტატუსის ანგარიშთან 2026“ ერთად, აჩვენა, რომ ხუთწლიანი გადარჩენის მაჩვენებელი მერყეობს საშუალოდ 39,1%-დან ჯანმო-ს აფრიკის რეგიონში 88,5%-მდე ჯანმო-ს ამერიკის რეგიონში.iarc.who+1

კვლევის შედეგები, რომელიც მომზადდა კიბოს კვლევის საერთაშორისო სააგენტოს მკვლევრების მიერ და გამოქვეყნდა Nature Medicine-ში, აფასებს მოსახლეობის გადარჩენის მაჩვენებელს იმ ქალებისთვის, რომლებსაც ძუძუს კიბო 2017-2021 წლებში დაუდგინდათ ჯანმო-ს 194 წევრ ქვეყანაში. ჯანმო-ს მონაცემებით, მაშინ როცა მაღალი შემოსავლის მქონე ქვეყნებში ძუძუს კიბოს მქონე ქალების 87% გადარჩენას მინიმუმ ხუთი წლის განმავლობაში ახერხებს, დაბალი შემოსავლის მქონე ქვეყნებში ეს მაჩვენებელი მხოლოდ 42%-ია.who+2

მზარდი გლობალური ტვირთი

2024 წელს ძუძუს კიბომ გლობალურად დაახლოებით 694 000 ადამიანის სიკვდილი გამოიწვია, საიდანაც დაახლოებით 70% დაბალი და საშუალო შემოსავლის მქონე ქვეყნებზე მოდის. გადარჩენის შეფასებები გამოქვეყნდა ჯანმო-ს უფრო ფართო შეფასების ფარგლებში, რომელიც აფრთხილებს, რომ კიბოს წლიური შემთხვევები მსოფლიოში 2050 წლისთვის შესაძლოა თითქმის 35 მილიონამდე გაიზარდოს, თუ გადაუდებელი ზომები არ იქნება მიღებული.news.un+2

„ის, გადარჩება თუ არა ადამიანი კიბოს, არასოდეს უნდა იყოს დამოკიდებული იმაზე, თუ სად დაიბადა ან რა შემოსავალი აქვს“, – განაცხადა ჯანმო-ს გენერალურმა დირექტორმა, დოქტორმა ტედროს ადჰანომ გებრეისუსმა. „ამ ანგარიშში დოკუმენტირებული უთანასწორობა გარდაუვალი არ არის; ისინი არჩევანის შედეგია და მათი გამოსწორება შესაძლებელია უფრო ძლიერი და ერთიანი მოქმედებებით.“who

მკურნალობის ბარიერები

ანგარიშმა გამოავლინა მკვეთრი სხვაობა კიბოს აუცილებელ მედიკამენტებზე წვდომის მხრივ: კიბოს საწინააღმდეგო 20 პრიორიტეტული მედიკამენტის ხელმისაწვდომობა დაბალი და საშუალოზე დაბალი შემოსავლის მქონე ქვეყნებში მხოლოდ 9%-დან 54%-მდე მერყეობს, მაშინ როცა მაღალი შემოსავლის მქონე ქვეყნებში ეს მაჩვენებელი 68%-დან 94%-მდეა. ქვეყნების მესამედზე ნაკლები ამჟამად მოიცავს კიბოს მკურნალობას საყოველთაო ჯანდაცვის პაკეტებში.who

გადარჩენის მონაცემები ახლა ემსახურება როგორც საფუძველს ჯანმო-ს ძუძუს კიბოს გლობალური ინიციატივისთვის, რომელმაც დაისახა მიზნები: 2040 წლისთვის ინვაზიური ძუძუს კიბოს მინიმუმ 60%-ის დიაგნოსტირება I ან II სტადიაზე, დიაგნოსტიკური შეფასების დასრულება 60 დღის განმავლობაში და იმის უზრუნველყოფა, რომ პაციენტების მინიმუმ 80%-მა დაასრულოს მკურნალობა.iarc.who

პრევენცია და გზა წინ

მსოფლიოში კიბოს შემთხვევების თითქმის ათიდან ოთხი დაკავშირებულია პრევენციულ რისკ-ფაქტორებთან, მათ შორის ინფექციებთან, თამბაქოს მოხმარებასთან, ალკოჰოლის მიღებასთან და სხეულის მასის მაღალ ინდექსთან. 2010 წლის შემდეგ თამბაქოს მოხმარება 27%-ით შემცირდა და ქვეყნების 82%-ს ახლა აქვს კიბოს კონტროლის ეროვნული გეგმები, რაც 2010 წლის 50%-იან მაჩვენებელთან შედარებით ზრდაა. თუმცა, ჯანმო აფრთხილებს, რომ პროგრესი საკმარისად სწრაფად არ გადაიქცევა ქმედებად, განსაკუთრებით დაბალი შემოსავლის მქონე გარემოში, სადაც კიბოთი სიკვდილიანობა კვლავ არაპროპორციულად მაღალია.healthpolicy-watch+1