ირანის ომის ენერგეტიკულმა შოკმა მილიონობით ადამიანი ისევ შეშისა და ნახშირის გამოყენებამდე მიიყვანა

ირანის ომის დაწყებიდან ორი თვის შემდეგ, რომელმაც გლობალური ენერგეტიკული ბაზრები თავდაყირა დააყენა, საწვავის ფასების ზრდა აიძულებს მილიონობით ოჯახს აფრიკასა და სამხრეთ აზიაში, მიატოვონ სამზარეულოს უფრო სუფთა მეთოდები და დაუბრუნდნენ ნახშირსა და შეშას — ცვლილება, რომელიც, კონსერვაციონისტების გაფრთხილებით, აჩქარებს ტყეების გაჩეხვას და საფრთხეს უქმნის ველური ბუნების მყიფე ჰაბიტატებს.

კრიზისი სამზარეულოში

ჰორმუზის სრუტის ჩაკეტვამ, რომელზეც მსოფლიო ნავთობისა და გათხევადებული ბუნებრივი აირის დაახლოებით 20 პროცენტი გადის, შექმნა ის, რასაც ენერგეტიკის საერთაშორისო სააგენტომ უწოდა "ისტორიაში გლობალური ენერგეტიკული უსაფრთხოების ყველაზე დიდი გამოწვევა". ამის შედეგები მსოფლიოს ზოგიერთი ყველაზე ღარიბი ოჯახის სამზარეულოებამდე მივიდა.wikipedia+1

ნიგერიაში სამზარეულოს გაზის ფასი აპრილში 1500 ნაირამდე გაიზარდა კილოგრამზე, რაც წინა თვესთან შედარებით 14,3-პროცენტიანი ზრდაა და რასაც დილერები პირდაპირ ახლო აღმოსავლეთის კრიზისს უკავშირებენ. სამხრეთ აფრიკაში LPG-ის ფასები 150 პროცენტამდე გაიზარდა. მთელ ინდოეთში, რომელიც მსოფლიოში LPG-ის მეორე უმსხვილესი იმპორტიორია, ამ შეფერხებამ გამოიწვია პანიკური შესყიდვები და მთავრობის მიერ დაწესებული რაციონირება. მარტში ნიუ-დელიმ მიიღო არაჩვეულებრივი ზომა და დროებით აღადგინა კეროსინის გამოყენება საყოფაცხოვრებო სამზარეულოსთვის და დაუშვა ქვანახშირის გამოყენება რესტორნებში — რითაც უარი თქვა სუფთა საწვავის წლების განმავლობაში გატარებულ პოლიტიკაზე.vanguardngr+2

"LPG-ის გამოყენებამდე კვირისთვის 30-40 კგ შეშას ვამარაგებდით. მას შემდეგ, რაც ეს დეფიციტი დაიწყო, არც გაზი გვაქვს და არც საკმარისი შეშა", — განუცხადა ერთმა ინდურმა ოჯახმა Mongabay India Alphabet Inc. ↘ 1.62%-ს. Bloomberg-მა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ზოგიერთი ინდური ოჯახი შეშით საჭმლის მომზადებას დაუბრუნდა მას შემდეგ, რაც LPG-ის შევსება ვერ შეძლო. ტანზანიაში საწვავის ფასებმა აპრილში რეკორდულ მაჩვენებელს მიაღწია.instagram+2

ტყეები და ველური ბუნება საფრთხის ქვეშ

ბიომასის საწვავზე დაბრუნება ზრდის ზეწოლას ისედაც შემცირებულ ეკოსისტემებზე. ლესტერის უნივერსიტეტის კვლევამ დაადასტურა, რომ აფრიკის ტყეები ნახშირბადის შთანმთქმელებიდან ნახშირბადის წმინდა გამომყოფებად იქცნენ, სადაც ტროპიკული ნოტიო ფოთლოვანი ტყეები 2010-დან 2017 წლამდე ყოველწლიურად დაახლოებით 106 მილიარდ კილოგრამ ბიომასას კარგავდნენ, რაც ნაწილობრივ ნახშირის წარმოებით იყო გამოწვეული.sciencedaily+1

ნაირობიში WildlifeDirect-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა პაულა კაჰუმბუმ გააფრთხილა, რომ ენერგეტიკული შოკი ძირს უთხრის კონსერვაციის მიღწევებს. "როდესაც LPG, კეროსინი ან ელექტროენერგია ხდება ძალიან ძვირი ან არასანდო, მრავალი ოჯახი უბრუნდება შეშისა და ნახშირის გამოყენებას", — თქვა მან და აღნიშნა, რომ ეს საწვავი "უფრო ხელმისაწვდომია ფინანსურად შეზღუდულ გარემოში, მიუხედავად მათი გარემოზე ზემოქმედებისა". ეს ცვლილება დამატებით ტვირთად აწვება ქალებსა და გოგონებს, რომლებიც საათობით აგროვებენ საწვავს.usnews+1

კენიის ჩიულუს ბორცვებზე და კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, მადაგასკარსა და დასავლეთ აფრიკაში მიმდინარე კონსერვაციის პროექტები — რეგიონები, რომლებიც უკვე განიცდიან ტყის ყველაზე დიდ დანაკარგებს — ახლა ნახშირის მოთხოვნის გამო გაძლიერებული საფრთხის წინაშე დგანან.africasustainabilitymatters+1

გამოსავალი არ არის მარტივი

IMF-მა მარტის ბოლოს გააფრთხილა, რომ კონფლიქტიდან გამომდინარე ყველა სცენარი "იწვევს ფასების ზრდას და ზრდის შენელებას", ხოლო აფრიკის დაბალი შემოსავლის მქონე ქვეყნები განსაკუთრებით დაუცველები არიან საკვებისა და ენერგიის ხარჯების ზრდის მიმართ. აზიის განვითარების ბანკმა იწინასწარმეტყველა, რომ აზია-წყნარი ოკეანის რეგიონში ზრდა 2026 და 2027 წლებში 5,4 პროცენტიდან 5,1 პროცენტამდე შენელდება. ზღვარზე მყოფი ოჯახებისთვის გათვლა უფრო მარტივია: მოამზადეთ საჭმელი იმით, რისი საშუალებაც გაქვთ, მიუხედავად იმისა, რა ფასი აქვს ამას მათ მიერ ჩასუნთქულ ჰაერზე ან მათ გარშემო არსებულ ტყეებზე.cnn+1