IEA-ს განცხადებით, გლობალური ნავთობზე მოთხოვნა 2020 წლის შემდეგ პირველად შემცირდება

ენერგეტიკის საერთაშორისო სააგენტომ პარასკევს განაცხადა, რომ გლობალური მოთხოვნა ნავთობზე 2026 წელს დღეში 1 მილიონი ბარელით შემცირდება, რაც პირველი წლიური კლებაა 2020 წელს COVID-19 პანდემიის მიერ მოხმარების მკვეთრი შემცირების შემდეგ. სააგენტოს ივლისის ნავთობის ბაზრის ანგარიშში ვარდნა დიდწილად მიეწერება აშშ-ირანის კონფლიქტით გამოწვეულ შეფერხებებს და ჰორმუზის სრუტის თითქმის სრულ ჩაკეტვას.iea+1

მოთხოვნის აღდგენა კვლავ არათანაბარია

IEA-ს თანახმად, მოთხოვნის წლიური კლება 2026 წლის მეორე კვარტალში დღეში 4.8 მილიონი ბარელიდან მესამე კვარტალში 1.7 მილიონ ბარელამდე შემცირდება, რასაც მეოთხე კვარტალში 1.2 მილიონი ბარელით ზრდა მოჰყვება — რაც ჯამში წლიურ კლებას 1 მილიონი ბარელით განსაზღვრავს. ეს პროგნოზი სააგენტოს მაისის ანგარიშთან შედარებით გაუარესებულია, სადაც მთლიანი წლის განმავლობაში 420,000 ბარელით კლება იყო ნავარაუდევი.iea+1

აშშ-ის ენერგეტიკული ინფორმაციის ადმინისტრაციამ ცალკე უფრო მკვეთრი ვარდნა იწინასწარმეტყველა და ვარაუდობს, რომ გლობალური ნავთობის მოხმარება 2026 წელს საშუალოდ 1.2 მილიონი ბარელით შემცირდება.eia

ჰორმუზის სრუტის კრიზისი ღრმავდება

მოთხოვნის სურათი დამძიმდა აშშ-ირანის მყიფე ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების ჩაშლის გამო. მხარეებმა 17 ივნისს ხელი მოაწერეს ურთიერთგაგების მემორანდუმს ჰორმუზის სრუტის გახსნის შესახებ, სადაც თეირანი გემებისთვის 60 დღის განმავლობაში უსაფრთხო გადაადგილებას დაჰპირდა. თუმცა, ამ კვირაში კომერციულ გემებზე ირანის განახლებულმა თავდასხმებმა ტანკერების მოძრაობა მკვეთრად შეამცირა — Kpler-ის მონაცემებით, ოთხშაბათს სრუტე მხოლოდ 13-მა ტანკერმა გადაკვეთა, წინა კვირის საშუალოდ 33-თან შედარებით.cnbc

NPR-მა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ სრუტეში გადაზიდვები "გაჩერდა" მას შემდეგ, რაც პრეზიდენტმა ტრამპმა 8 ივლისს ცეცხლის შეწყვეტის დასრულება გამოაცხადა, რამაც ნავთობის ფასები 5-6%-ით გაზარდა. საგარეო ურთიერთობათა საბჭომ რამდენიმე დღით ადრე გააფრთხილა, რომ ცეცხლის შეწყვეტა "ჩაშლის პირას" იყო.cfr+1

მიწოდება ნაწილობრივ აღდგება, მაგრამ ნორმაზე ბევრად დაბალი რჩება

მიუხედავად იმისა, რომ IEA-მ აღნიშნა, რომ გლობალურმა ნავთობის მიწოდებამ ივნისში ყველაზე დიდი ყოველთვიური ზრდა აჩვენა, რადგან ხანმოკლე ცეცხლის შეწყვეტის დროს ჰორმუზის გავლით გადაზიდვები ნაწილობრივ განახლდა, მიწოდება ომამდელ დონეზე ბევრად დაბალი დარჩა. სრუტის გავლით გადაზიდვები დიდწილად დაბლოკილი იყო მას შემდეგ, რაც ირანმა ის პირველად 28 თებერვალს ჩაკეტა.wikipedia+2

ნავთობის ფასები ამ კვირაში 6%-ზე მეტით გაიზარდა, რადგან ინვესტორები ხანგრძლივი შეფერხებისთვის ემზადებიან, თუმცა ფასები კვლავ რჩება საგაზაფხულო საომარი პიკების ქვემოთ. IEA-მ გააფრთხილა, რომ განახლებულმა ესკალაციამ შესაძლოა საფრთხე შეუქმნას მის პროგნოზს 2027 წელს ნავთობის ბაზარზე დიდი ჭარბი მიწოდების გაჩენის შესახებ.cnbc+2