გლობალური ენერგეტიკული დანახარჯები მზის პანელებიდან ქსელურ და ბატარეულ ინფრასტრუქტურაზე გადადის

გლობალური ენერგეტიკული გადასვლა ახალ ფაზაში შედის. ინვესტიციები მზის პანელებისა და ქარის ელექტროსადგურების ნაცვლად, ქსელურ ინფრასტრუქტურასა და ბატარეულ საცავებზე გადადის, რაც აუცილებელია განახლებადი ენერგიით გაჯერებული სისტემების გამართული მუშაობისთვის. ამის შესახებ Reuters-ის ↗ 0.24% ოთხშაბათს გამოქვეყნებულ კომენტარსა და მსოფლიო ენერგეტიკული საბჭოს წინა დღით გავრცელებულ ანგარიშშია ნათქვამი.

ჩინური წარმოების მზის სისტემების გლობალური იმპორტი 2023 წლის მარტის პიკური მაჩვენებლიდან, რომელიც 5,8 მილიარდ დოლარს აღემატებოდა, დაახლოებით ნახევრამდე შემცირდა და 2026 წელს თვეში საშუალოდ 2,7 მილიარდ დოლარს შეადგენს, იტყობინება Reuters ენერგეტიკული ანალიტიკური ცენტრის Ember-ის მონაცემებზე დაყრდნობით. ამავდროულად, ჩინურ ენერგეტიკულ ბატარეებსა და ქსელურ აღჭურვილობაზე დანახარჯებმა 2026 წლის პირველ შვიდ თვეში დაახლოებით 75 მილიარდი დოლარი შეადგინა, რაც 20 მილიარდი დოლარით მეტია 2025 წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით.reuters

გენერაციიდან ინტეგრაციამდე

ეს ცვლილება მარტივ რეალობას ასახავს: ბევრი ენერგოსისტემა მზიან პერიოდში ელექტროენერგიის მნიშვნელოვან ჭარბ რაოდენობას გამოიმუშავებს, თუმცა არ გააჩნია ინფრასტრუქტურა ამ ენერგიის შესანახად, დასაბალანსებლად და გასანაწილებლად. Reuters-ის მიმომხილველმა გევინ მაგუაირმა დაწერა, რომ "ინვესტიციები სულ უფრო მეტად მიედინება იმ ინფრასტრუქტურისკენ, რომელიც განსაზღვრავს, რამდენად ეფექტურად შეიძლება განახლებადი ელექტროენერგიის გამოყენება და არა მხოლოდ იმისკენ, თუ რამდენი შეიძლება მისი გამომუშავება".reuters

2018 წლიდან მოყოლებული, ორმოცმა ქვეყანამ ჩინური მზის სისტემების იმპორტში თითოეულმა 1 მილიარდ დოლარზე მეტი დახარჯა, მათგან 12-მა კი 5 მილიარდ დოლარს გადააჭარბა. ამ მასშტაბურმა დანერგვამ შექმნა გადაუდებელი საჭიროება ისეთი ინსტრუმენტების მიმართ, რომლებიც მზის ენერგიის მაღალი გენერაციით გამოწვეულ ცვალებადობას გაუმკლავდება.reuters

ევროპა ბატარეებსა და ქსელურ აღჭურვილობაზე მოთხოვნით რეგიონულ ლიდერად რჩება, რომელმაც დაახლოებით 31,1 მილიარდი დოლარი დახარჯა, მას მოსდევს აზია 22 მილიარდი დოლარით. ლათინურმა ამერიკამ და აფრიკამ იმპორტის რეკორდულ დონეს მიაღწიეს, შესაბამისად, დაახლოებით 3,9 და 3,8 მილიარდი დოლარით, ხოლო ოკეანეთმა 3,6 მილიარდ დოლარზე მეტით ყველა დროის მაქსიმუმს მიაღწია. ჩრდილოეთ ამერიკა გამონაკლისი იყო, სადაც წლიურ ჭრილში კლება დაფიქსირდა და დაახლოებით 7 მილიარდ დოლარამდე ჩამოვიდა, რაც ძირითადად ჩინურ პროდუქციაზე დაწესებული ტარიფებით იყო განპირობებული.reuters

ქსელური შეფერხებები, როგორც მთავარი ბარიერი

მსოფლიო ენერგეტიკული საბჭოს ანგარიშმა, სახელწოდებით "მსოფლიო ენერგიის გადაბალანსება: კომპრომისები და ტრანსფორმაციები", რომელიც 65 ქვეყნის 275-ზე მეტ ენერგეტიკულ ლიდერთან დისკუსიებს ეფუძნება, ქსელები, ენერგიის შენახვა და სისტემური ინტეგრაცია შემდგომი პროგრესის ყველაზე გავრცელებულ ბარიერებად დაასახელა.aa

"გამოწვევა აღარ არის მხოლოდ ის, თუ რამდენად სწრაფად შეუძლიათ ქვეყნებს განახლებადი ან სხვა ახალი გენერაციული სიმძლავრეების აშენება", ნათქვამია ანგარიშში. "სულ უფრო მეტად საკითხი დგას იმაზე, შეუძლიათ თუ არა ენერგოსისტემებს ამ სიმძლავრეების ათვისება და ელექტროენერგიის მიწოდება იქ, სადაც ის საჭიროა".aa

მსოფლიო ენერგეტიკული საბჭოს გენერალურმა მდივანმა ანჯელა უილკინსონმა განაცხადა: "ინტეგრაცია და თავსებადობა ახლა კრიტიკულია: სისტემის თითოეული ნაწილის დაკავშირება და სხვადასხვა სისტემებისა და გზების ერთობლივი მუშაობის უზრუნველყოფა".aa

რეგიონული ზეწოლა იზრდება

გამოწვევები რეგიონების მიხედვით განსხვავდება. ბრაზილიის ენერგოსისტემა დაახლოებით 90 პროცენტით განახლებადია, თუმცა სუფთა ენერგიის შეზღუდვის პრობლემას აწყდება, ხოლო აფრიკაში დაახლოებით 600 მილიონი ადამიანი კვლავ ელექტროენერგიის გარეშეა დარჩენილი – ეს არის ხარვეზი, რომლის აღმოფხვრაც მხოლოდ გენერაციით, გადაცემასა და განაწილებაში ინვესტიციების გარეშე, შეუძლებელია. ჩინეთმა განათავსა თითქმის 50 ულტრამაღალი ძაბვის გადამცემი პროექტი, რომელიც 420 გიგავატზე მეტ რეგიონთაშორის სიმძლავრეს უზრუნველყოფს. იმავდროულად, ირანის წინააღმდეგ მიმდინარე ომთან დაკავშირებულმა შეფერხებებმა შეზღუდა ახლო აღმოსავლეთის იმპორტი და გაზარდა ენერგეტიკული უსაფრთხოების საკითხების აქტუალობა მრავალ რეგიონში.aa+1

მაგუაირის მტკიცებით, მზის ენერგიის იმპორტის შენელება "უფრო მეტად მომწიფებული გადასვლის ნიშანია, ვიდრე მილევადი იმპულსის".reuters