გაეროს პანელი აფრთხილებს, რომ ხელოვნური ინტელექტი უსწრებს მის მართვის გლობალურ შესაძლებლობებს

გაეროს სამეცნიერო პანელმა ოთხშაბათს გამოაქვეყნა თავისი პირველი ანგარიში ხელოვნური ინტელექტის შესახებ, სადაც გაფრთხილებაა, რომ ხელოვნური ინტელექტის შესაძლებლობები უფრო სწრაფად ვითარდება, ვიდრე მეცნიერული გააზრება და სამთავრობო პოლიტიკა ახერხებს ფეხის აწყობას, და რომ არ არსებობს გარანტია, რომ ტექნოლოგია უსაფრთხო დარჩება მისი გაძლიერების პარალელურად.

ხელოვნური ინტელექტის დამოუკიდებელი საერთაშორისო სამეცნიერო პანელის წინასწარი ანგარიში — 40-წევრიანი ორგანო, რომელიც შედგება წამყვანი მეცნიერებისა და ექსპერტებისგან და შეიქმნა გაეროს გენერალური ასამბლეის მიერ 2025 წლის აგვისტოში — წარდგენილ იქნა პრესკონფერენციაზე გაეროს შტაბ-ბინაში ნიუ-იორკში, გენერალური მდივნის ანტონიუ გუტერეშისა და პანელის თანათავმჯდომარეების, იოშუა ბენგიოსა და მარია რესას მონაწილეობით.reuters+2

კატასტროფული ზიანისგან დაცვის გარანტიები არ არსებობს

ბენგიომ, ღრმა სწავლების კვლევის პიონერმა, მიუთითა ხელოვნური ინტელექტის მატყუარა ქცევის მზარდ მტკიცებულებებზე და გააფრთხილა, რომ მეცნიერებას არ შეუძლია გარანტია მისცეს, რომ ხელოვნური ინტელექტი არ გამოიწვევს კატასტროფულ ზიანს „თავისთავად ან მავნე მომხმარებლების გამო“, რადგან მისი შესაძლებლობები იზრდება. ანგარიშში ნათქვამია, რომ „ტექნოლოგიის სწრაფი, შეუმოწმებელი დანერგვა მასშტაბურად ასევე წარმოადგენს მნიშვნელოვან რისკებს, მათ შორის მომხმარებელთა ფსიქიკური ჯანმრთელობისთვის ზიანის მიყენებას, დესტრუქციულ იარაღად გამოყენების პოტენციალს, სოციალურ, ეკონომიკურ და გარემოსდაცვით სისტემებზე ზემოქმედებას და ტექნოლოგიის კონტროლთან დაკავშირებულ გამოწვევებს“.usnews+2

იდენტიფიცირებულ რისკებს შორისაა ხელოვნური ინტელექტის მიერ გენერირებული ბავშვთა სექსუალური ძალადობის მასალები, დიპფეიკებით (deepfake) გაძლიერებული სექსუალური ძალადობა და დამაჯერებელი შინაარსის ფართომასშტაბიანი წარმოება, რაც, პანელის თქმით, ხელს უწყობს „ინფორმაციის მთლიანობის თანდათანობით ეროზიას, რამაც შეიძლება შეასუსტოს საზოგადოებრივი ნდობა, სოციალური ერთიანობა და დემოკრატიული მსჯელობა“.investing+1

გლობალური შესაძლებლობების დეფიციტი

პანელმა დაადგინა, რომ ქვეყნების უმეტესობას, მათ შორის განვითარებულ ეკონომიკებს, არ გააჩნიათ ტექნიკური ექსპერტიზა, რათა შეაფასონ ყველაზე ძლიერი ახალი ხელოვნური ინტელექტის მოდელები ან მნიშვნელოვანი მონაწილეობა მიიღონ მათ მართვაში. ანგარიში მოუწოდებს უფრო ძლიერი დამოუკიდებელი შეფასებისკენ, საერთაშორისო თანამშრომლობისკენ და საერთო სტანდარტებისკენ, რათა უზრუნველყოფილ იქნას ხელოვნური ინტელექტის სისტემების უსაფრთხოება, გამჭვირვალობა და ანგარიშვალდებულება.usnews+1

დასკვნები ოფიციალურად წარედგინება მთავრობებს გაეროს გლობალურ დიალოგზე ხელოვნური ინტელექტის მმართველობის შესახებ, რომელიც დაგეგმილია 6-7 ივლისს ჟენევაში, Palexpo-ს საკონვენციო ცენტრში. ეს ღონისძიება, რომელიც გენერალურმა ასამბლეამ სამეცნიერო პანელთან ერთად დააარსა, შექმნილია იმისთვის, რომ უზრუნველყოს პლატფორმა წევრი სახელმწიფოებისთვის, სამოქალაქო საზოგადოებისა და კერძო სექტორისთვის, რათა განიხილონ საერთაშორისო თანამშრომლობა ხელოვნური ინტელექტის მართვის საკითხებში.unesco+2

IPCC-ის მოდელზე დაფუძნებული

დამკვირვებლებმა პანელი შეადარეს კლიმატის ცვლილების მთავრობათაშორის პანელს (IPCC), რომელიც მთავრობებს აწვდის სამეცნიერო შეფასებებს კლიმატის ცვლილების შესახებ. ხელოვნური ინტელექტის პანელს დავალებული აქვს ყოველწლიური მტკიცებულებებზე დაფუძნებული ანგარიშების მომზადება, მაგრამ ის თავად არ არის მარეგულირებელი ორგანო — ის არ დაადგენს წესებს და არ აღასრულებს სტანდარტებს. მისი წევრები, რომლებიც შერჩეულნი არიან 37 ქვეყნის 2600-ზე მეტი კანდიდატიდან, სამწლიანი ვადით მსახურობენ.nature+2

„ხელოვნური ინტელექტის პოტენციური სარგებელი უზარმაზარია“, — ასკვნის ანგარიში, თუმცა ნათლად აცხადებს, რომ ამ სარგებლის რეალიზება რისკების გარეშე მოითხოვს კოორდინირებულ გლობალურ ქმედებებს.reuters