გაეროს ანგარიში: სუფთა ჰაერში ჩადებული ყოველი 1 დოლარი 15 დოლარის მოგებას იძლევა

გაეროს გარემოსდაცვითი პროგრამისა და კლიმატისა და სუფთა ჰაერის კოალიციის მიერ ორშაბათს გამოქვეყნებული ახალი კვლევის თანახმად, ჰაერის დაბინძურებისა და კლიმატის ცვლილების წინააღმდეგ ერთობლივი ბრძოლა ყოველ დახარჯულ 1 დოლარზე დაახლოებით 15 დოლარის ეკონომიკურ სარგებელს მოიტანს, რაც მილიონობით ნაადრევი სიკვდილის თავიდან აცილებასა და გლობალური დათბობის შენელებას შეუწყობს ხელს.news.un+1

ანგარიში, სახელწოდებით "დაფარული აქტივები: კლიმატისა და სუფთა ჰაერის დაცვის ეკონომიკური და ჯანდაცვითი არგუმენტები", სუფთა ჰაერისა და ცის საერთაშორისო დღეს გამოქვეყნდა და მოიცავს 25 ღონისძიებას ენერგეტიკის, მრეწველობის, ტრანსპორტის, სოფლის მეურნეობის, საცხოვრებლის გათბობისა და ნარჩენების მართვის სფეროებში.news.un

ეკონომიკური არგუმენტები

შეფასების მიხედვით, ამ ზომების სრულად განხორციელება 2035 წლისთვის გლობალური მშპ-ს 2.8 პროცენტის, 2050 წლისთვის 4.5 პროცენტის, ხოლო 2100 წლისთვის 11.4 პროცენტის ტოლფას წლიურ სარგებელს მოიტანს. არასაბაზრო კეთილდღეობის სარგებლის, მაგალითად, სიცოცხლის ხანგრძლივობის ზრდის გათვალისწინების გარეშეც კი, ეს ზომები ყოველ დახარჯულ დოლარზე დაახლოებით 4 დოლარის მოგებას მოიტანს.europeansting+1

"15-დან 1-ზე სარგებლისა და დანახარჯების თანაფარდობა თითქმის ნებისმიერ სხვა სექტორში მყისიერად მიიზიდავდა კაპიტალს", – განაცხადა ელიოტ ჰარისმა, შეფასების დამოუკიდებელმა თანათავმჯდომარემ. "დაყოვნებული ყოველი წელი მსოფლიოს 1.5 ტრილიონ დოლარზე მეტი სარგებლის დაკარგვად უჯდება, რომელსაც ჩვენ ვეღარ დავიბრუნებთ".news.un

გაეროს გარემოსდაცვითი პროგრამის აღმასრულებელმა დირექტორმა ინგერ ანდერსენმა ეს დასკვნები იმ მოსაზრების საპირწონედ წარმოადგინა, რომ კლიმატური ქმედებები მხოლოდ ხარჯებთან არის დაკავშირებული. "ეს ანგარიში საპირისპიროს ამტკიცებს: სუფთა ჰაერი განვითარების, ჯანმრთელობის, სურსათისა და ენერგეტიკული უსაფრთხოებისა და კლიმატური სტაბილურობის მთავარი მამოძრავებელი ძალაა – აქტივი, რომელშიც ინვესტიცია უნდა ჩავდოთ", – განაცხადა მან.news.un

ჯანმრთელობისა და კლიმატური სარგებელი

ანგარიშის მიხედვით, 2025 წელს ადამიანის საქმიანობით გამოწვეული გარე ჰაერის დაბინძურება 6.4 მილიონი ადამიანის ნაადრევ სიკვდილთან იყო დაკავშირებული, ხოლო საყოფაცხოვრებო ჰაერის დაბინძურება პასუხისმგებელია კიდევ ორ მილიონ სიკვდილზე, მათ შორის დაახლოებით 300 000 ბავშვის გარდაცვალებაზე. 2050 წლისთვის ზომების სრულად განხორციელებამ შესაძლოა ჯამში 144 მილიონი ჰაერის დაბინძურებით გამოწვეული ნაადრევი სიკვდილი აგვაცილოს თავიდან.europeansting+1

კლიმატის კუთხით, 25 ღონისძიების დაუყოვნებლივ მიღება 2050 წლისთვის გლობალური ნახშირორჟანგის ემისიებს გაანახევრებს, მეთანის ემისიებს 60 პროცენტით შეამცირებს, ხოლო დამაბინძურებლების, მათ შორის შავი ნახშირბადის, გოგირდის დიოქსიდისა და აზოტის ოქსიდების რაოდენობას დაახლოებით 70 პროცენტით შეამცირებს. ეს პაკეტი 2050 წლისთვის დათბობას დაახლოებით 0.34°C-ით, ხოლო 2100 წლისთვის 1.4°C-ით შეამცირებს.news.un

მოქმედების ბარიერები

ანგარიში აფრთხილებს, რომ ფრაგმენტული გადაწყვეტილებების მიღება, აღსრულების შეზღუდული შესაძლებლობები და მთავრობის სუსტი კოორდინაცია გლობალურად სრულ განხორციელებას თითქმის რვა წლით შეაფერხებს. ის მოუწოდებს კლიმატის, ჰაერის ხარისხის, ჯანდაცვისა და ეკონომიკური პოლიტიკის ინტეგრირებული დაგეგმვისკენ, ინსტიტუტების გაძლიერებასთან და საჯარო და კერძო ფინანსების უკეთეს კოორდინაციასთან ერთად.europeansting+1

"როდესაც ჩვენ ისინი ერთად დავაპროექტეთ, სარგებელი უფრო დიდი იყო, ვიდრე თითოეული მათგანი ცალ-ცალკე აჩვენებდა", – თქვა საიმონ დიტცმა, შეფასების თანათავმჯდომარემ და ლონდონის ეკონომიკის სკოლის გარემოსდაცვითი პოლიტიკის პროფესორმა.news.un