FAO-ს ანგარიში: მსოფლიო ნიადაგების ნახევარზე მეტის მდგომარეობა გაუარესდა

გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის (FAO) მიერ ხუთშაბათს გამოქვეყნებული ანგარიშის თანახმად, მსოფლიო ნიადაგების ნახევარზე მეტი ცუდი ან ძალიან ცუდი მართვის პირობებშია, რაც საფრთხეს უქმნის სურსათის გლობალურ მარაგს, ბიომრავალფეროვნებასა და კლიმატის ცვლილებასთან ბრძოლის უნარს.

FAO-ს ნიადაგის მდგომარეობის რიგით მეორე გლობალური შეფასებით (პირველი ანგარიში 2015 წელს გამოქვეყნდა) დადგინდა, რომ რეგიონებისა და სუბრეგიონების 52.5 პროცენტში ნიადაგის მართვა ცუდი ან ძალიან ცუდია, ხოლო კარგი ან ძალიან კარგი მაჩვენებელი მხოლოდ 14 პროცენტში დაფიქსირდა. სააგენტოს ცნობით, ნიადაგის მართვა შეფასებული ტერიტორიების მხოლოდ 10 პროცენტში გაუმჯობესდა, 58 პროცენტში კი გაუარესდა.malaymail

"გლობალური მასშტაბით, ნიადაგის ექსპლუატაციის აზროვნებიდან ნიადაგზე ზრუნვის მიდგომაზე უნდა გადავიდეთ", დასძენს FAO.malaymail

მზარდი კრიზისი

ანგარიში გამოქვეყნდა იმ დროს, როდესაც მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნიდან დელეგატები და მეცნიერები მონღოლეთში, ულან-ბატორში იკრიბებიან გაუდაბნოების წინააღმდეგ COP17-ის სამიტზე, რომელიც 17-დან 28 აგვისტომდე იმართება სლოგანით: "მიწის აღდგენა, იმედის აღდგენა". 2015 წელს FAO-ს მიერ ჩატარებული პირველი შეფასების შემდეგ, მსოფლიო მოსახლეობა 800 მილიონი ადამიანით გაიზარდა, ხოლო დაახლოებით 80 მილიონი ჰექტარი დამატებითი მიწა, რაც თითქმის საფრანგეთისა და გერმანიის ერთობლივი ფართობის ტოლია, ძირითადი კულტურების წარმოებისთვის იქნა ათვისებული.unccd+2

ანგარიშის ავტორები აღნიშნავენ, რომ ნიადაგი უზრუნველყოფს სურსათის გლობალური წარმოების 95 პროცენტს, მოიცავს გლობალური ბიომრავალფეროვნების 59 პროცენტს და ოკეანეების შემდეგ პლანეტის სიდიდით მეორე ნახშირბადის შთანმთქმელის ფუნქციას ასრულებს. ყველაზე სერიოზულ საფრთხედ კვლავ ეროზია რჩება, როდესაც ნიადაგი ჩამოირეცხება ან ქარის მიერ იფანტება არამდგრადი პრაქტიკის გამო. სხვა საფრთხეებს შორის არის ნიადაგის ორგანული ნახშირბადის დაკარგვა, საკვები ნივთიერებების არასწორი მართვა, ბიომრავალფეროვნების შემცირება, დამარილიანება, დაბინძურება და ურბანული გაფართოება.malaymail+1

ცნობილი გადაწყვეტილებები, ნელი დანერგვა

FAO-მ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ნიადაგის დაცვისა და აღდგენის ტექნიკების უმეტესობა, მათ შორის ნიადაგის მინიმალური დამუშავება, საფარი კულტურების მოყვანა, აგროტყეპარკი და სასუქების უკეთესი მართვა, 2015 წლამდეც კარგად იყო ცნობილი, თუმცა მათი დანერგვა მაინც არასაკმარისია. სააგენტომ ეს ჩამორჩენა ცოდნის ნაკლებობას კი არა, რესურსებზე შეზღუდულ წვდომასა და ფერმერებისთვის მაღალ საწყის ხარჯებს მიაწერა. მან ფინანსური სტიმულირების გაზრდის, ლოკალიზებული მონაცემების მოპოვებისა და ადგილობრივი ცოდნის ინტეგრირებისკენ მოუწოდა.malaymail

COP17-ის კონტექსტი

ანგარიში საერთაშორისო მოლაპარაკებების კრიტიკულ მომენტში გამოქვეყნდა. 2024 წელს რიადში გამართულ COP16-ზე გვალვის შესახებ სავალდებულო შეთანხმების მიღწევა ვერ მოხერხდა. ულან-ბატორში შეკრებილი დელეგატები იმედოვნებენ, რომ ხუთშაბათს სამიტის დასრულებამდე გლობალურ შეთანხმებას მიაღწევენ. კლიმატის ცვლილება ნიადაგთან დაკავშირებული პრობლემების უმეტესობის გამწვავებით ემუქრება პლანეტას, ხოლო თავად დეგრადირებული ნიადაგები ხელს უწყობს გლობალურ დათბობას, რაც, FAO-ს შეფასებით, ქმნის მანკიერ წრეს, რომლის გაწყვეტაშიც ნიადაგზე უკეთესი ზრუნვა დაეხმარება მსოფლიოს.indico.un+2