ევროპაში სიცხის ტალღამ ატომური რეაქტორები გაათიშა: ელექტროენერგიის ფასები მკვეთრად გაიზარდა

ზაფხულის რიგით მეხუთე სიცხის ტალღამ საფრანგეთი აიძულა ატომური რეაქტორების დაახლოებით 15% გაეთიშა, რამაც მთელ კონტინენტზე ელექტროენერგიის ფასების მკვეთრი ზრდა გამოიწვია და კლიმატის ცვლილების მიმართ თბოენერგეტიკის მზარდი მოწყვლადობა გამოაჩინა.

EDF-ის მონაცემებით, რომელსაც Reuters-ი ავრცელებს, პარასკევს, პიკის დროს, ატომური ენერგიის შეზღუდვას ცხრა რეაქტორზე ჯამში 9,4 გიგავატისთვის უნდა მიეღწია, ამასთან ექვსი რეაქტორი სრულად გათიშული იყო. LSEG Power Research-ის თანახმად, გათიშვების გამო ატომური ენერგიის ხელმისაწვდომობამ 2023 წლის აგვისტოს შემდეგ ყველაზე დაბალ ნიშნულს მიაღწია. ხუთშაბათს, როდესაც 80 დეპარტამენტში სიცხის გამო განგაშის ნარინჯისფერი დონე მოქმედებდა, შოზის, კატენომის, ბუჟეს, სენტ-ალბანისა და გოლფეშის რეაქტორები გაჩერდა, ხოლო ტრიკასტენის ორ ენერგობლოკზე გამომუშავება შემცირდა.lemonde+1

ფასები იზრდება მიწოდების შემცირებასთან ერთად

საფრანგეთში მომდევნო დღის (პარასკევის) მიწოდების კონტრაქტის ფასი მეგავატ-საათში 154,50 ევრომდე გაიზარდა, რაც 23 ივნისის შემდეგ ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია. გერმანიაში ქარის ენერგიის დაბალმა გამომუშავებამ წნეხი კიდევ უფრო გაზარდა, რის გამოც ევროპის ძირითად ბაზრებზე საბითუმო ფასები 20%-ზე მეტით გაიზარდა. მიწოდების დეფიციტმა მეზობელ ქვეყნებზეც მოახდინა გავლენა: დიდ ბრიტანეთსა და გერმანიას საფრანგეთიდან შემცირებული ატომური ექსპორტის დასაბალანსებლად ნახშირსა და გაზზე მომუშავე ელექტროსადგურების ამოქმედება დასჭირდათ.933thedrive+1

გამომუშავების შემცირების მიუხედავად, საფრანგეთი ელექტროენერგიის წმინდა ექსპორტიორად დარჩა, თუმცა აგვისტოს დაგეგმილი საშუალო წმინდა ექსპორტი დაახლოებით 9,5 გგვ-მდე შემცირდა, რაც ივლისთან შედარებით დაახლოებით 20%-ით ნაკლებია, აღნიშნავს LSEG-ის ანალიტიკოსი ნათალი გერლი.933thedrive

რუმინეთმა რეაქტორები გაჩერა, მზის ენერგიამ კი მოიმატა

სიცხის უარყოფითი შედეგები ცდებოდა საფრანგეთის საზღვრებს. რუმინეთმა თავისი ერთადერთი ატომური ელექტროსადგურის, ჩერნავოდის, ორივე რეაქტორი გააჩერა მას შემდეგ, რაც დუნაის დონე ბოლო სამი ათწლეულის მინიმუმამდე დაეცა. სადგურის დირექტორმა რომეო ურჟანმა სააგენტო AFP-ს განუცხადა, რომ ამოქმედება უახლოესი ათი დღის განმავლობაში არ იყო მოსალოდნელი. უნგრეთში პაკშის ატომური სადგური მხოლოდ ნაწილობრივ მუშაობდა, რადგან დუნაიში წყლის დაბალი დონის გამო გამაგრილებელი ტუმბოები წყალს ვეღარ წვდებოდა.bbc

მიწოდების შეზღუდვის ვითარებაში მზის ენერგია ერთადერთ მსხვილ წყაროდ იქცა, რომელმაც ნორმაზე მაღალი შედეგი აჩვენა. ენერგეტიკული ანალიტიკური ცენტრის Ember-ის ახალი კვლევის თანახმად, ივნისსა და ივლისში ევროკავშირის ელექტროენერგიის რეკორდული 25% სწორედ მზის ენერგიაზე მოდიოდა, ხოლო სიცხის დღეებში საფრანგეთსა და უნგრეთში საშუალო დღიური გამომუშავება 17%-ით გაიზარდა. ევროკავშირში მზის ენერგიის გამომუშავებამ ივნისში 52 ტვტ.სთ-ს, ხოლო ივლისში 55 ტვტ.სთ-ს მიაღწია, რაც ისტორიული რეკორდია.taiyangnews+2

მთავარ გამოწვევად საღამოს დეფიციტი რჩება

თუმცა მზის ენერგიის გამომუშავება მკვეთრად მცირდება მზის ჩასვლის შემდეგ, სწორედ იმ დროს, როდესაც გაგრილებაზე მოთხოვნა კვლავ მაღალია. Ember-ის უფროსმა ენერგეტიკულმა ანალიტიკოსმა კრის როსლოუმ გააფრთხილა, რომ „ნამდვილი გამოწვევა მზის ჩასვლის შემდეგ იწყება“ და დასძინა, რომ ელემენტების საცავების განვითარება „ერთ-ერთი ყველაზე ეფექტური გზაა ევროპის ენერგოსისტემის მდგრადობის ასამაღლებლად ცხელ ზაფხულში“.news.inbox+1

კომპანია EDF-მა განაცხადა, რომ 15 წლის განმავლობაში თითქმის 9 მილიარდი ევროს ინვესტირებას გეგმავს ობიექტების კლიმატური მდგრადობის ასამაღლებლად, თუმცა აღიარა, რომ ზაფხულის სიცხემ მის ფინანსურ პროგნოზზე უკვე უარყოფითად იმოქმედა. ივლისის ბოლოს კომპანიამ მთლიანი წლის EBITDA-ს დაახლოებით 10%-იანი შემცირება ივარაუდა, რაც ნაწილობრივ სიცხის გამო ატომურ და ჰიდროელექტროსადგურებზე გამომუშავების დანაკარგებს უკავშირდება.lemonde