CERN-მა დიდი ადრონული კოლაიდერი 1.5 მილიარდი დოლარის ღირებულების მოდერნიზაციისთვის გათიშა

მსოფლიოს ყველაზე მძლავრი ნაწილაკების ამაჩქარებელი ორშაბათს გაჩუმდა, როდესაც CERN-მა დიდი ადრონული კოლაიდერი გამორთო. ეს აღნიშნავს „ხანგრძლივი გათიშვა 3“-ის (Long Shutdown 3) დაწყებას — ოთხწლიან რემონტს, რომელიც მანქანას მაღალი სიკაშკაშის LHC-ად გარდაქმნის.phys+2

ეპოქის დასასრული

გათიშვა, რომელიც წლებით ადრე იყო დაგეგმილი, ასრულებს LHC-ის 18-წლიან მუშაობას მისი ამჟამინდელი სახით. ამ პერიოდის განმავლობაში, კოლაიდერმა უმნიშვნელოვანესი შედეგები მოიტანა, მათ შორის ყველაზე აღსანიშნავია 2012 წელს ATLAS-ისა და CMS-ის კოლაბორაციების მიერ ჰიგსის ბოზონის აღმოჩენა. მანქანის ფიზიკური კვლევების ბოლო სეზონი 2026 წლის მარტში დაიწყო და პროტონების შეჯახება 13.6 TeV ენერგიით ივნისის ბოლომდე გაგრძელდა.facebook+4

მოდერნიზაცია, სავარაუდოდ, 1.2 მილიარდი შვეიცარიული ფრანკი, ანუ დაახლოებით 1.5 მილიარდი დოლარი დაჯდება. ათასობით ექსპერტი იმუშავებს CERN-ის ობიექტებსა და გვირაბებში, რათა შეცვალონ 27-კილომეტრიანი რგოლის 1.2-კილომეტრიანი მონაკვეთის ყველა კომპონენტი. სამუშაოები მოიცავს ახალი 11-12 ტესლა სიმძლავრის ზეგამტარი მაგნიტებისა და ზეგამტარი „კიბორჩხალას“ (crab) ღრუების დამონტაჟებას, რომლებიც შექმნილია ATLAS-ისა და CMS-ის დეტექტორებზე შეჯახების სიხშირის გასაზრდელად.interestingengineering+2

რა იქნება შემდეგ

განახლებული მანქანა, რომელიც ცნობილია როგორც HiLumi LHC ან HL-LHC, ექსპლუატაციაში 2030 წელს შევა და დაახლოებით ათი წელი იმუშავებს. ის გაზრდის სიკაშკაშეს — ნაწილაკების შეჯახების სიხშირეს — ათჯერ, რაც ფიზიკოსებისთვის ხელმისაწვდომი მონაცემების მოცულობას მკვეთრად გაზრდის.theregister+3

ეს დამატებითი მონაცემები საშუალებას მოგვცემს უფრო ზუსტად გავზომოთ ჰიგსის ბოზონის თვისებები და გავაფართოოთ სტანდარტული მოდელის მიღმა არსებული ფენომენების, მათ შორის ბნელი მატერიის ძიება. მოსალოდნელია, რომ მოდერნიზაცია ახალი ნაწილაკების აღმოჩენის დიაპაზონს ამჟამინდელ LHC-თან შედარებით 20-30 პროცენტით გაზრდის.physicsworld+2

დაგეგმილი გარდაქმნა

CERN-მა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ გათიშვა არ არის ამაჩქარებლის დასასრული, არამედ მისი ტრანსფორმაცია. „ეს არის დიდი მოდერნიზაცია და კარგი ინვესტიცია“, — განაცხადა ფიზიკოსმა ლუციო როსიმ, HL-LHC პროექტის ხელმძღვანელმა, როდესაც მშენებლობა 2018 წელს დაიწყო. „ეს გააორმაგებს LHC-ის სიცოცხლისუნარიანობას 2040 წლამდე.“physicsworld

უფრო ფართო ამაჩქარებლის კომპლექსისა და ექსპერიმენტული დაწესებულებების ნაწილები მუშაობას 2028 წლის შუა პერიოდიდან განაახლებენ, ხოლო სრულფასოვანი HL-LHC 2030 წლისთვის მზად იქნება. LHC-ის ბოლო გაშვების მონაცემთა ანალიზი გათიშვის პერიოდშიც გაგრძელდება.home+1