CERN-ის კვლევამ აჩვენა, რომ პლანქტონი გაცილებით მეტ ღრუბლის თესლს წარმოქმნის, ვიდრე მოდელები ვარაუდობდნენ

თითქმის 50 წელია, მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ მიკროსკოპული საზღვაო პლანქტონი როლს ასრულებს დედამიწის ოკეანეების თავზე ღრუბლების წარმოქმნაში. ახლა ახალმა ექსპერიმენტმა დაადასტურა, რომ მათი გავლენა გაცილებით დიდია, ვიდრე ვინმეს წარმოედგინა — რაც პოტენციურად ცვლის კლიმატური მოდელების მიერ მომავალი დათბობის პროგნოზირების მეთოდებს.

დაკარგული რგოლი კლიმატურ მოდელებში

ჟურნალ Nature-ში ამ კვირაში გამოქვეყნებულ ნაშრომში, CERN-ის CLOUD კოლაბორაციამ განაცხადა, რომ მეთანსულფონის მჟავა (MSA), საზღვაო ფიტოპლანქტონის მიერ გამოყოფილი აირებიდან მიღებული ნაერთი, შეუძლია გამოიწვიოს აეროზოლური ნაწილაკების წარმოქმნა და ზრდა ცივი ოკეანის რეგიონების თავზე. კვლევამ აჩვენა, რომ ნაწილაკების ნუკლეაციის ტემპი შეიძლება ათჯერ დაჩქარდეს მხოლოდ გოგირდმჟავასთან და ამიაკთან შედარებით.home+2

კვლევა, რომელსაც ჰელსინკის უნივერსიტეტი ხელმძღვანელობდა, ჩატარდა CERN-ის CLOUD კამერაში კონტროლირებად პირობებში, რომელიც იმეორებდა შორეული საზღვაო ჰაერის ულტრა-დაბალ კონცენტრაციებსა და ცივ ტემპერატურას, +9°C-დან -52°C-მდე. როდესაც ტემპერატურა -10°C-ზე დაბლა ეცემოდა და ამიაკის კვალიც კი იყო, MSA ქმნიდა ახალ ნაწილაკების ბირთვებს ისეთივე ეფექტურობით, როგორც გოგირდმჟავა — რომელიც დიდი ხანია ითვლება ატმოსფერული აეროზოლების წარმოქმნის მთავარ მამოძრავებელ ძალად.helsinki+1

"ვინაიდან MSA და გოგირდმჟავა ზოგადად თანაარსებობენ მსგავსი კონცენტრაციით გრილ საზღვაო რეგიონებში, ჩვენი დასკვნები მიუთითებს იმაზე, რომ ნაწილაკების ნუკლეაციის ტემპი შეიძლება ათჯერ დაჩქარდეს, ხოლო ზრდის ტემპი ორჯერ, მხოლოდ გოგირდმჟავასთან და ამიაკთან შედარებით", – თქვა ჯასპერ კირკბიმ, CLOUD კოლაბორაციის სპიკერმა.home

როგორ აყალიბებს პლანქტონი ღრუბლებს

საზღვაო პლანქტონი ფოტოსინთეზის დროს გამოყოფს დიმეთილსულფიდს (DMS) — აირს, რომელიც პასუხისმგებელია ზღვის დამახასიათებელ სუნზე. ატმოსფეროში დაჟანგვისას, DMS ქმნის მჟავე ორთქლს, მათ შორის როგორც გოგირდმჟავას, ისე MSA-ს შედარებითი კონცენტრაციით. CLOUD ექსპერიმენტმა აჩვენა, რომ MSA და გოგირდმჟავა აძლიერებენ ერთმანეთს საერთო მოლეკულური კლასტერების ფორმირებით, რაც ეხმარება მყიფე ნანომეტრული ზომის ნაწილაკებს გადარჩნენ საკმარისად დიდხანს, რათა გაიზარდონ ღრუბლის კონდენსაციის ბირთვებად.psi+2

აღმოჩენები გვეხმარება ავხსნათ ნაწილაკების გასაკვირად მაღალი რაოდენობა, რომელიც შეინიშნება სამხრეთ ოკეანის თავზე და ცივი საზღვაო ზედა ტროპოსფეროში — ტერიტორიები, სადაც ამჟამინდელი კლიმატური მოდელები აფასებენ ღრუბლის კონდენსაციის ბირთვების კონცენტრაციას ნახევარზე მეტით ნაკლებად.helsinki+1

შედეგები მომავალი კლიმატისთვის

ეს აღმოჩენა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რადგან წიაღისეული საწვავისგან გოგირდის დიოქსიდის ემისიები კვლავ მცირდება დაბინძურების კონტროლის გამო. ანთროპოგენური აეროზოლების შემცირებასთან ერთად, საზღვაო პლანქტონისგან მიღებულმა ღრუბლის თესლების ბუნებრივმა ბიოლოგიურმა წყაროებმა შესაძლოა სულ უფრო მნიშვნელოვანი როლი ითამაშოს კლიმატურ სისტემაში.home+1

"CLOUD კოლაბორაციამ მნიშვნელოვანი წინსვლა მოახდინა კლიმატის ჩვენს გაგებაში", – თქვა გოტიე ჰამელ დე მონშენომ, CERN-ის კვლევისა და გამოთვლების დირექტორმა. "აუცილებელია აეროზოლების შესახებ ჩვენი ცოდნის გაღრმავება: ამ შემთხვევაში, ბიოგენური CCN-ის ზრდა გავლენას მოახდენს დედამიწის კლიმატის მგრძნობელობის შეფასებებზე, ისევე როგორც კლიმატის დათბობის პროგნოზებზე."home