აშშ-ის ელჩი: სირიაზე დარტყმის გამო ისრაელი და თურქეთი პირდაპირ სამხედრო დაპირისპირებასთან ახლოს იყვნენ

სამშაბათს ისრაელის სამხედრო თვითმფრინავებმა სირიის ჩრდილო-დასავლეთით მდებარე აბუ ალ-დუჰურის სამხედრო ავიაბაზაზე დარტყმა განახორციელეს. თურქეთში აშშ-ის ელჩმა ტომ ბარაკმა გააფრთხილა, რომ ამ ოპერაციამ „შექმნა რეალური რისკი იმისა, რომ მოვლენები სწრაფად გადაზრდილიყო პირდაპირ სამხედრო დაპირისპირებაში ისრაელსა და თურქეთს, ისევე როგორც სირიას შორის“.i24news

დარტყმამ, რომელიც მოიცავდა რვა ცალკეულ იერიშს ასაფრენ ბილიკსა და საწყობებზე ალეპოს მახლობლად მდებარე ბაზაზე, თურქეთის საზღვრიდან დაახლოებით 70 კილომეტრში, კიდევ უფრო გაამწვავა ისედაც არასტაბილური მეტოქეობა პრემიერ-მინისტრ ბენიამინ ნეთანიაჰუსა და თურქეთის პრეზიდენტ რეჯეფ თაიფ ერდოღანს შორის ასადის შემდგომ სირიაში გავლენის მოპოვებისთვის.ilfoglio

გათვლილი გაფრთხილება

ნეთანიაჰუს ოფისმა დაადასტურა დარტყმა და განაცხადა, რომ სირია „აპირებდა დაერღვია“ ორ ქვეყანას შორის არსებული უსაფრთხოების შეთანხმებები და თურქულ ძალებს ავიაბაზაზე განლაგების უფლებას აძლევდა. „ისრაელმა არაერთხელ გააფრთხილა სირია, რომ მსგავსი განლაგება საფრთხეს შეუქმნიდა მის უსაფრთხოებას. სირიამ გადაწყვიტა, უგულებელეყო ეს გაფრთხილებები“, ნათქვამია განცხადებაში.jfeed

Il Foglio-ს ინფორმაციით, სამიზნე საგულდაგულოდ იყო შერჩეული: აბუ ალ-დუჰური ჯერ კიდევ არ იყო სრულად ფუნქციონირებადი, განსხვავებით მეზობელი ტაფტანაზის ბაზისგან, სადაც თურქი ჯარისკაცების დიდი კონტინგენტი იმყოფება. ანკარის დელეგაცია ბაზას დარტყმებამდე რამდენიმე საათით ადრე ეწვია ასაფრენ ბილიკზე მიმდინარე სარემონტო სამუშაოების შესამოწმებლად.ilfoglio

ბარაკმა i24NEWS-ს განუცხადა, რომ თურქულმა ძალებმა „არ იცოდნენ, რომ ისრაელის თვითმფრინავები უახლოვდებოდნენ“ და შესაძლოა საკუთარი გამანადგურებლები ჰაერში აეყვანათ იმ ვარაუდით, რომ მათზე თავდასხმა ხორციელდებოდა. მან მხარეებს შორის საიმედო საკომუნიკაციო არხების არარსებობას არასაჭირო რისკი უწოდა და აღნიშნა, რომ აშშ აწარმოებს „კულუარულ მოლაპარაკებებს“ დეკონფლიქტიზაციის მექანიზმის განახლების თაობაზე.i24news

ერდოღანის მკაცრი პასუხი

ერდოღანმა ისრაელის არგუმენტები უსაფუძვლოდ მიიჩნია და ნეთანიაჰუ დაადანაშაულა საფრთხეების გამოგონებაში „საკუთარი პოლიტიკის გასაგრძელებლად და რეგიონში სტაბილურობისთვის ძირის გამოსათხრელად 27 ოქტომბრისთვის დაგეგმილი ისრაელის არჩევნების წინ“. მან პირობა დადო, რომ თურქეთი „გადამწყვეტად გააგრძელებს ლეგიტიმურ თანამშრომლობას სირიის მთავრობასთან“.jfeed

თურქეთის პრეზიდენტმა ასევე მიანიშნა დამასკოში ვიზიტის გეგმებზე, რაც კიდევ უფრო გააღრმავებს ანკარის პარტნიორობას აჰმედ ალ-შარაას მთავრობასთან. ეს ნაბიჯი ხაზს უსვამს ანკარასა და იერუსალიმის განსხვავებულ ხედვებს სირიის მომავალთან დაკავშირებით.

საარჩევნო პოლიტიკა და ნატოს სირთულეები

ამ დაპირისპირებას შიდაპოლიტიკური განზომილებაც აქვს ნეთანიაჰუსთვის, რომელიც რთული საარჩევნო ბრძოლის წინაშე დგას. მის საარჩევნო კამპანიაში გამოჩნდა ბილბორდები, სადაც ერდოღანი სხვა მოწინააღმდეგე ლიდერებთან ერთადაა გამოსახული წარწერით: „მათ ნეთანიაჰუს წაგება სურთ“.scmp

თუმცა, ირანისა თუ „ჰამასისგან“ განსხვავებით, თურქეთი ნატოს წევრია, რომლის პრეზიდენტსაც თბილი ურთიერთობა აქვს პრეზიდენტ დონალდ ტრამპთან. ტრამპის ელჩმა ანკარაში საჯაროდ დაგმო ისრაელი ამ დარტყმების გამო, ხოლო ბარაკმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ „ყველა მხარემ მოთმინებით უნდა იმოქმედოს“ მდგრადი გადაწყვეტის მოსაძებნად.i24news+1

ეს ინციდენტი ნეთანიაჰუს სტრატეგიის შეზღუდულობაზე მიუთითებს. როგორც South China Morning Post აღნიშნავს, თურქეთისთვის პირდაპირი საფრთხის შექმნა „დიდი რისკის მქონე თამაშად გადაქცევის საფრთხეს შეიცავს“, ანკარის მოკავშირეობრივი სტრუქტურისა და სირიის საზღვრის გასწვრივ მისი ლეგიტიმური უსაფრთხოების ინტერესების გათვალისწინებით.ilfoglio+1