არქეოლოგებმა შვედეთში, ჰედკამენის ქედზე, ბროლის ისრის წვერი აღმოაჩინეს

Arkeologerna-ს არქეოლოგებმა ჩრდილოეთ შვედეთში, შელეფტეოს მახლობლად მდებარე ჰედკამენის ქედზე გათხრებისას აღმოაჩინეს სუფთა თეთრი კვარციტისგან დამზადებული ბროლის ორმხრივი ისრის წვერი. ეს აღმოჩენა უფრო ფართო კვლევის ნაწილია, რომელმაც ძვ. წ. 500 წლიდან გვიან შუა საუკუნეებამდე პერიოდის 300-ზე მეტი არქეოლოგიური ობიექტი გამოავლინა.

კვარციტის ორმხრივი ისრის წვერის ტექნოლოგია

კვარციტი ორმხრივი ისრის წვერების წარმოებისთვის უნიკალურ გამოწვევებსა და უპირატესობებს გვთავაზობს. კაჟის მსგავსი უფრო გავრცელებული მასალებისგან განსხვავებით, კვარციტი მოითხოვს განსაკუთრებულ უნარებს მისი კრისტალური სტრუქტურის გამო, რაც ჰედკამენის თეთრი კვარციტის ისრის წვერს კიდევ უფრო გამორჩეულს ხდის. ორმხრივი ტექნოლოგია გულისხმობს იარაღის ორივე მხარის ფორმირებას ფრთხილი აქერცვლით, რაც ქმნის სიმეტრიულ ნაწილებს ბასრი კიდეებით. წარმოების პროცესი, როგორც წესი, გადის მკაფიო ფაზებს: საწყისი ფორმირება მყარი ჩაქუჩით, მოწინავე ფორმირება რბილი ჩაქუჩის ტექნიკით და დასრულება — რაც ჰედკამენის არტეფაქტის მსგავსი მაღალი ხარისხის ნიმუშებისთვის ხშირად გულისხმობდა წნევით აქერცვლას, რათა მიღწეულიყო მზა წვერებზე ხილული ზუსტი, პარალელური კვალი.youtube+1

კვარციტის ორმხრივი წვერების ტექნიკური თვისებები მათ განსაკუთრებით ეფექტურ სანადირო იარაღად აქცევდა. ამ ისრის წვერებს, როგორც წესი, აქვთ პლანოკონვექსური ან ბიკონვექსური განივი კვეთა, ხოლო წვერზე დაახლოებით 45-46°-იანი შეღწევადობის კუთხეებია. მრავალი კვარციტის წვერის სიმეტრიული, თითისტარისებრი ფორმა იმაზე მიუთითებს, რომ ისინი ხის ტარებზე დასამაგრებლად იყო შექმნილი. მიუხედავად იმისა, რომ კვარციტთან მუშაობა უფრო რთულია, ვიდრე სხვა მასალებთან, მისმა გამძლეობამ და ხელმისაწვდომობამ იმ რეგიონებში, სადაც კაჟი არ მოიპოვებოდა, ის ღირებულ რესურსად აქცია პრეისტორიული ხელოსნებისთვის, რომლებმაც გამოიჩინეს შესანიშნავი ადაპტირების უნარი და დაეუფლნენ ამ რთული მასალის სასიკვდილო სანადირო იარაღად გარდაქმნის ტექნიკას.elfshotgallery.blogspot+2

ჰედკამენის არქეოლოგიური ძეგლის მიმოხილვა

ჰედკამენის ქედი, რომელიც მდებარეობს ბურეოს სამხრეთით, შელეფტეოს მახლობლად, ჩრდილოეთ შვედეთში, წარმოადგენს მნიშვნელოვან არქეოლოგიურ ლანდშაფტს, რომელიც ჩამოყალიბდა მყინვარული წყლების მიერ ქვიშისა და ხრეშის დალექვის შედეგად. ამ ბუნებრივმა წარმონაქმნმა პრეისტორიულ თემებს უზრუნველყო რესურსებით უძველესი ყორღანების ასაშენებლად და სტრატეგიულ დასახლებად იქცა. მიმდინარე გათხრებმა 16 000 კვადრატულ მეტრზე დაახლოებით 300 არქეოლოგიური ობიექტი გამოავლინა, მათ შორის კერები, სამზარეულო ორმოები, ქვის გროვები და ნავმისადგომების სტრუქტურები. ამ ობიექტების უმეტესობა განლაგებულია იმ ადგილებთან ახლოს, რომლებიც 2500 წლის წინ ბუნებრივი ნავსადგურები იყო, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ ეს ადგილი სანაპირო საქმიანობის ცენტრად ფუნქციონირებდა.heritagedaily+1

ჰედკამენის არქეოლოგიურმა მნიშვნელობამ საზოგადოების ინტერესი გამოიწვია; შელეფტეოს მუზეუმი 2025 წლის ივლისში ყოველ ოთხშაბათს აწყობს გიდით გაცილებულ ტურებს, რაც ვიზიტორებს საშუალებას აძლევს პირადად დააკვირდნენ გათხრების პროცესს. ძეგლი საფუძვლიანად დოკუმენტირდება Norrbotniabanan-ის რკინიგზის მშენებლობის დაწყებამდე, რაც მას გადაუდებელი არქეოლოგიური კვლევის მნიშვნელოვან პროექტად აქცევს. აღმოჩენილ დაახლოებით 150 არტეფაქტს შორისაა დამუშავებული ქვის მასალები, კერამიკის ნამსხვრევები, ნახშირბადოვანი ძვლები და იმპორტირებული მასალები, როგორიცაა დანიიდან სავარაუდოდ შემოტანილი კაჟი, რაც მიუთითებს გვიან ბრინჯაოს ან ადრეულ რკინის ხანაში არსებულ ფართო სავაჭრო ქსელებზე.arkeonews+2

ბრინჯაოს ხანის ნადირობის ტექნიკა ამ აღმოჩენის მიხედვით

ჰედკამენზე აღმოჩენილი თეთრი კვარციტის ისრის წვერი სკანდინავიაში ბრინჯაოს ხანის ნადირობის პრაქტიკის შესახებ ინფორმაციას გვაწვდის. ამ პერიოდში (დაახლ. ძვ. წ. 2000-500 წწ.) ნადირობა კვლავ მნიშვნელოვან საარსებო საქმიანობად რჩებოდა, მიუხედავად იმისა, რომ რეგიონში ბრინჯაოს ტექნოლოგია ვრცელდებოდა. მიუხედავად იმისა, რომ ბრინჯაოს იარაღები ძირითადად ელიტებისთვის იყო განკუთვნილი მასალის იმპორტის აუცილებლობის გამო, ქვის იარაღები, როგორიცაა კვარციტის ისრის წვერი, ყოველდღიური სანადირო აღჭურვილობის მნიშვნელოვან ნაწილად რჩებოდა. ამ კონკრეტული ისრის წვერის განსაკუთრებული ოსტატობა იმაზე მიუთითებს, რომ მას შესაძლოა განსაკუთრებული მნიშვნელობა ჰქონდა, რაც შესაძლოა დაკავშირებული იყოს პერიოდის რელიგიურ პრაქტიკებთან, სადაც მსხვერპლშეწირვის არტეფაქტები ხშირად წყლის ობიექტებთან და დაწყვილებულ საგნებთან იყო დაკავშირებული.lufolk+1

ჩრდილოეთ შვედეთში ბრინჯაოს ხანის ნადირობის ტექნიკა მეთოდების მრავალფეროვან არსენალს მოიცავდა. მშვილდ-ისრით ინდივიდუალური ნადირობა პრაქტიკაში იყო, თუმცა მას შეზღუდვები ჰქონდა, რადგან ლოს ადვილად შეეძლო მონადირეების მოძრაობის შემჩნევა ისრის მოქმედების არეალის მიღმა. უფრო ეფექტური იყო ცხოველების წყლისკენ ან უფსკრულებისკენ მიმართული კოლექტიური დევნა, რაც ხშირად გამოსახულია კლდის მხატვრობაში შესაფერის ადგილებთან ახლოს. ამ პერიოდში გაჩნდა ხაფანგებით ნადირობაც; არქეოლოგიური მტკიცებულებები აჩვენებს ხაფანგების გამოყენების ინტენსივობის ზრდას ბრინჯაოს ხანაში, დაახლოებით ძვ. წ. 1800 წლიდან, თუმცა შვედეთის მასშტაბით რეგიონული ვარიაციებით. ნადირობის ეს დახვეწილი სტრატეგიები ასახავს თემებს, რომლებიც ინარჩუნებდნენ მტკიცე კავშირს თავიანთ სანადირო ტრადიციებთან მაშინაც კი, როდესაც მეტალურგიულმა ინოვაციებმა საზოგადოების სხვა ასპექტები შეცვალა.wikipedia+2