ანტონიო სოლარიოს ნახატი იტალიაში 52-წლიანი გაუჩინარების შემდეგ დაბრუნდა

რენესანსის ეპოქის შედევრი, ანტონიო სოლარიოს „მადონა ყრმით“, საბოლოოდ იქნა აღმოჩენილი და დაუბრუნდა იტალიის ბელუნოს სამოქალაქო მუზეუმს 1973 წელს მისი მოპარვიდან 50 წელზე მეტი ხნის შემდეგ. ეს მოხდა ბრიტანელ ქვრივ ბარბარა დე დოზასა და იტალიურ მუზეუმს შორის მიმდინარე დავის შემდეგ, რომელიც დასრულდა მას შემდეგ, რაც დე დოზამ საბოლოოდ უარი თქვა თავის პრეტენზიაზე, მიუხედავად იმისა, რომ თავდაპირველად ბრიტანულ კანონმდებლობას ეყრდნობოდა.

რენესანსის ეპოქის შედევრი „მადონა ყრმით“, ავტორი ანტონიო სოლარიო

ანტონიო სოლარიოს ზეთით შესრულებული ტილო „მადონა ყრმით“ ზომით 99,7 x 64 სმ-ია და წარმოადგენს მხატვრის რენესანსული სტილის გამორჩეულ ნიმუშს. სოლარიო, რომელიც ასევე ცნობილია როგორც „Lo Zingaro“ („ბოშა“) იტალიაში მისი მოხეტიალე კარიერის გამო, ამ საკულტო გამოსახულების ავტორია, რომელიც მისი დაახლოებით ორმოცდაათი შემორჩენილი ნახატის ნაწილია. ნამუშევარი წარმოაჩენს სოლარიოსთვის დამახასიათებელ ბრწყინვალე ფერებისა და სკულპტურული მიდგომის ნაზავს, აერთიანებს რა ანტონელო და მესინასა და ლეონარდო და ვინჩის გავლენას — ეს უკანასკნელი აშკარაა ნახატის „ტკბილ მადლსა“ და რბილ სფუმატოს ტექნიკაში.artmuseum.princeton+3

ღვთისმშობლის წელზევით გამოსახული საკულტო სურათები სოლარიოს ყველაზე ცნობილ ნამუშევრებს შორისაა. „მადონა ყრმით“ თემატიკის ვერსიები გვხვდება რამდენიმე პრესტიჟულ კოლექციაში, მათ შორის მილანის პოლდი პეცოლის მუზეუმში. სოლარიოს შემოქმედებითი განვითარება გვიჩვენებს ევოლუციას ადრეული ნამუშევრების მკვეთრი სიზუსტიდან გვიანდელი ნამუშევრების უფრო რბილი, დახვეწილი სტილისკენ, სადაც ადრეული ფლამანდიელი ოსტატების გააზრება აშკარაა ტემპერასა და ზეთის შერეულ ტექნიკაში. ნახატის კომპოზიცია მიჰყვება რენესანსის პერიოდში პოპულარულ „sacra conversazione“ („წმინდა საუბარი“) თემას, სადაც წმინდა ფიგურები ერთიან სივრცეში ჩნდებიან და ერთმანეთთან ურთიერთობენ — ფორმატი, რომელიც სოლარიომ გამოიყენა რამდენიმე ნამუშევარში, რომლებიც ახლა ინახება ნეაპოლის კაპოდიმონტეს მუზეუმსა და მილანის კასტელო სფორცესკოში.rehs+1

1973 წლის ბელუნოს მუზეუმის ძარცვა

1973 წელს ბელუნოს სამოქალაქო მუზეუმის ძარცვა იყო ხელოვნების ნიმუშების მნიშვნელოვანი ქურდობა, რომლის დროსაც სამიზნე გახდა რამდენიმე ძვირფასი ნამუშევარი, მათ შორის ანტონიო სოლარიოს „მადონა ყრმით“. მუზეუმმა რენესანსული შედევრი 1872 წელს შეიძინა, რითაც ის საუკუნეზე მეტი ხნის განმავლობაში მათი მუდმივი კოლექციის ნაწილი იყო, სანამ მოიპარავდნენ. ძარცვის შემდეგ იტალიის ხელისუფლებამ დაიწყო გამოძიება, რომელმაც ინციდენტიდან მალევე ავსტრიაში მოპარული ნამუშევრების დიდი ნაწილი დააბრუნა. თუმცა, სოლარიოს ნახატი მაშინ ვერ იპოვეს, რადგან ის 1973 წელს ბარონმა დე დოზამ სწრაფად შეიძინა, როგორც იტყობინებიან, მისი უკანონო წარმომავლობის ცოდნის გარეშე.news.artnet+2

ნახატის ადგილსამყოფელი ათწლეულების განმავლობაში უცნობი რჩებოდა ხელისუფლებისთვის, სანამ 2017 წელს ბარონ დე დოზას ქვრივმა, ბარბარა დე დოზამ, მისი გაყიდვა არ სცადა ინგლისის ერთ-ერთ რეგიონულ აუქციონზე. ამ ქმედებამ ყურადღება მიაპყრო ბელუნოს მუზეუმთან დაკავშირებულ სპეციალისტებს, რომლებმაც დაადასტურეს, რომ ის ემთხვეოდა სოლარიოს იმ ნახატს, რომელიც დაკარგულად იყო გამოცხადებული სხვადასხვა უწყების, მათ შორის იტალიის კარაბინიერებისა და ინტერპოლის მიერ. ნორფოლკის პოლიციამ თავდაპირველად დააყადაღა ნამუშევარი, მაგრამ მოგვიანებით დაუბრუნა ის დე დოზას კოვიდთან დაკავშირებული შეფერხებებისა და იტალიის ხელისუფლების მხრიდან არასაკმარისი დოკუმენტაციის გამო, რათა გაექარწყლებინათ მისი სამართლებრივი პრეტენზია დიდი ბრიტანეთის 1980 წლის „შეზღუდვების შესახებ აქტის“ საფუძველზე.rehs+1

კრისტოფერ მარინელოს ძალისხმევა ნახატის აღდგენისთვის

კრისტოფერ მარინელომ, Art Recovery International-ის დამფუძნებელმა, გადამწყვეტი როლი ითამაშა საქმის გადაწყვეტაში, როდესაც პრო-ბონო (უფასოდ) იმუშავა ნახატის დაბრუნებისთვის. ვენეტოს რეგიონთან მისმა პირადმა კავშირმა ნაწილობრივ განაპირობა მისი ჩართულობა და მისმა დაჟინებულობამ საბოლოოდ დაარწმუნა ბარბარა დე დოზა, ნებაყოფლობით დაეთმო სოლარიოს ნახატი, მიუხედავად იმისა, რომ მას დიდი ბრიტანეთის 1980 წლის „შეზღუდვების შესახებ აქტის“ მიხედვით მისი შენარჩუნების კანონიერი უფლება ჰქონდა. მარინელომ მეთოდურად აუხსნა დე დოზას მოპარული ხელოვნების ფლობის გართულებები, კერძოდ, ხაზი გაუსვა იმას, რომ ნახატის არსებობა ინტერპოლისა და კარაბინიერების ბაზებში ნიშნავდა, რომ „მისი გაყიდვა, გამოფენა ან თუნდაც გადატანა კონფისკაციის შესაძლებლობის გარეშე შეუძლებელი იქნებოდა.“news.artnet+1

წარმატებული აღდგენა დასრულდა 2025 წლის 21 ივლისს ბელუნოს სამოქალაქო მუზეუმში გამართული ემოციური ცერემონიით, სადაც ნამუშევარი ოფიციალურად დაუბრუნდა თავის კანონიერ ადგილს. მარინელომ მოაწყო ისე, რომ სადაზღვევო კომპანია Arte Generali-ს დაეფარა ლოჯისტიკასთან დაკავშირებული ყველა ხარჯი საქველმოქმედო შემოწირულობის სახით. ეს წარმატებული რესტიტუცია ემატება მარინელოს შთამბეჭდავ გამოცდილებას ცნობილი მხატვრების, მათ შორის ანრი მატისისა და ჰენრი მურის ნამუშევრების აღდგენის საქმეში. მისი ფილოსოფია ასეთი შემთხვევების მიმართ აშკარა იყო, როდესაც მან განაცხადა: „როდესაც საქმე ეხება მოპარული ხელოვნების დაბრუნებას და იმის კეთებას, რაც სწორია, მე შემიძლია ვიყო საკმაოდ დაჟინებული.“news.yahoo+2