Hafnbann Bandaríkjanna stöðvar olíuútflutning Írans í sjö vikur

Í fyrsta sinn frá því mælingar hófust hefur Íran verið án verulegs útflutnings á hráolíu um Hormuz-sund í tæpar sjö vikur. Hafnbann bandaríska sjóhersins hefur þannig náð því fram sem margra ára refsiaðgerðir megnaðu ekki: að loka á helstu gjaldeyristekjulind stjórnvalda í Teheran.

Síðan Bandaríkin settu hafnbannið aftur á þann 14. júlí, sem hluta af hálfs árs átökum við Íran, hefur ekkert íranskt olíuskip komist í gegnum Hormuz-sund á leið sinni til Kína, sem er eini stóri eftirstandandi kaupandi íranskrar olíu. Þetta sýna gögn frá greiningarfyrirtækjunum Kpler, Vortexa og TankerTrackers.com.wtvbam+1

Útflutningur í frjálsu falli

Íranar skipuðu út um 220.000 til 255.000 tunnum af hráolíu og þéttiefni á dag í ágúst, samkvæmt áætlunum Vortexa og Kpler, samanborið við um 740.000 tunnur í júlí og um 2 milljónir tunna í mars. Olían hefur hins vegar hvergi farið: 29 olíuskip með 36,11 milljónir tunna sitja föst inni í sundinu, að sögn Samir Madani, meðstofnanda TankerTrackers.com, í samtali við Reuters.reuters+1

„Jafnvel þegar refsiaðgerðirnar voru sem harðastar árin 2019 til 2020 komst einhver írönsk hráolía í gegnum Hormuz í hverjum einasta mánuði. Útflutningurinn fór aldrei niður undir núll í jafn langan tíma og raunin hefur verið frá því í miðjum júlí,“ sagði Claire Jungman, sérfræðingur hjá Vortexa.wtvbam+1

Hafnbannið nær yfir svæðið milli Ómanflóa og Arabíahafs, þar sem skip bandaríska sjóhersins fylgjast með og skoða skip sem fara frá og koma til íranskra hafna. Handan hafnbannssvæðisins eru tugir olíuskipa úr skuggaflota Írans enn virkir. Alls eru 51 skip starfrækt í Ómanflóa og önnur 81 skip annaðhvort að afhenda olíu í Asíu eða bíða undan ströndum Malasíu, að sögn David Tannenbaum hjá Blackstone Compliance Services.wtvbam

Vaxandi efnahagslegur þrýstingur

Hrunið í útflutningi dregur mátt úr einni helstu gjaldeyristekjulind Írans. Homayoun Falakshahi, sérfræðingur hjá Kpler, varaði við því að þetta gæti neytt stjórnvöld í Teheran til að fjármagna útgjöld með því að prenta peninga, sem gæti leitt til enn meiri verðbólgu. Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn áætlar að verðbólga í Íran verði tæp 70% á þessu ári, sem er sú þriðja mesta í heiminum á eftir Venesúela og Súdan.reuters+1

Írönsk hráolía er enn fáanleg til kaups úr fljótandi geymslum nálægt Asíu og kaupmenn segja að verið sé að bjóða farm til afhendingar í september og október til Kína. Magn olíunnar fer hins vegar minnkandi þar sem engar nýjar birgðir berast. Heildarmagn íranskrar hráolíu á sjó féll úr 135 milljónum tunna í 107 milljónir á meðan hafnbannið hefur staðið yfir, samkvæmt gögnum frá Vortexa.wtvbam

Í síðustu viku reyndu stjórnvöld í Washington að auka þrýstinginn með því að hóta ríkjum sem halda áfram viðskiptum við Teheran. „Kínverjar geta hirt það sem flýtur um á þeirra slóðum, en þar við situr í bili,“ sagði Madani.cnbc+2