Eurostat staðfestir að verðbólga á evrusvæðinu sé sú mesta í þrjú ár

Eurostat staðfesti föstudaginn 16. október að árleg verðbólga á evrusvæðinu hafi hækkað í 3,8% í september úr 3,2% í ágúst. Lokaniðurstaðan er í samræmi við bráðabirgðatölur sem birtar voru 2. október, en verðbólgan var 2,2% fyrir ári síðan. Þetta er þriðja mánaðarlega hækkunin í röð og hæsta hlutfall síðan í september 2023. Tölurnar setja aukinn þrýsting á Seðlabanka Evrópu, sem hefur 2% verðbólgumarkmið, fyrir fund bankans þann 29. október.ec.europa.eu+2

Orkuverð leiðir hækkunina

Orkuverð hækkaði um 18,9% frá fyrra ári, samanborið við 14,3% í ágúst. Orka bætti 1,71 prósentustigi við verðbólguna og þjónusta bætti við 1,52 stigum. Verðbólga í þjónustu fór í 3,2% úr 3,0%. Verðbólga í matvælum, áfengi og tóbaki hækkaði í 1,3%. Kjarnaverðbólga, sem undanskilur orku, matvæli, áfengi og tóbak, hækkaði í 2,5% úr 2,4%.ec.europa.eu

Verðbólga jókst í öllum fjórum stærstu hagkerfum evrusvæðisins:

• Þýskaland: 3,3%, upp úr 2,9%
• Frakkland: 3,4%, upp úr 2,6%
• Ítalía: 4,2%, upp úr 3,2%
• Spánn: 5,0%, upp úr 4,6%

(Eurostat)ec.europa.eu

Innan Evrópusambandsins hækkaði árleg verðbólga í 23 aðildarríkjum en lækkaði aðeins í einu, Slóvakíu. Rúmenía var með hæstu verðbólguna, 6,5%, og Svíþjóð þá lægstu, 1,0%.ec.europa.eu

Þegar bráðabirgðatölurnar voru birtar fór 3,8% niðurstaðan fram úr 3,6% spá hagfræðinga í könnun Reuters. Reuters greindi frá því að hækkunin væri aðallega drifin áfram af eldsneytis- og jarðgasverði.reuters.com

Þrýstingur á Seðlabanka Evrópu

Seðlabanki Evrópu hefur hækkað vexti tvisvar á þessu ári, í júní og september, vegna orkukreppunnar sem rekja má til átaka í Mið-Austurlöndum. Innlánsvextir bankans standa nú í 2,5%. Spár starfsmanna bankans frá september gera ráð fyrir að verðbólga verði að meðaltali 3,0% árið 2026, 2,5% árið 2027 og 2,1% árið 2028.ecb.europa.eu+1

Á föstudag sagði Christine Lagarde, forseti Seðlabanka Evrópu, að verðbólgan væri að hækka "aðallega, þó ekki eingöngu" vegna orkuverðs. Hún sagði engin merki um afleidd áhrif enn sem komið er, sem þýðir að hærri orkukostnaður hefur ekki enn skilað sér í launahækkanir eða annað verðlag. Hún bætti við að bankinn geti ekki beðið þar til slík áhrif verða fullsýnileg áður en gripið verður til aðgerða.investinglive.com

Markaðir horfa til desember

Markaðir telja enn ólíklegt að gripið verði til aðgerða í október. Eftir birtingu bráðabirgðatalna bentu afleiðusamningar til um 11,7% líkinda á vaxtahækkun í október og tæplega 70% líkinda fyrir desember. Jack Allen-Reynolds hjá Capital Economics sagði við Reuters að Seðlabanki Evrópu muni "líklegast bíða fram í desember". Hann bætti við að "ef orkuverð hækkaði enn frekar á næstu vikum, kæmi vaxtahækkun í október ekki á óvart".global.morningstar.com+1

Eurostat mun birta bráðabirgðatölur fyrir október þann 4. nóvember.ec.europa.eu