Զելենսկու գրասենյակը մեղմել է Yandex-ի հարվածներից հետո բոտերի նվազման մասին պնդումը

Ապատեղեկատվության ոլորտի հետազոտողները և փաստերի ստուգմամբ զբաղվողները հայտնում են, որ որևէ ապացույց չեն գտել այն մասին, որ ռուսական տեխնոլոգիական Yandex ընկերության տվյալների կենտրոնների վրա ուկրաինական անօդաչուների հարձակումները նվազեցրել են կրեմլամետ բոտերի ակտիվությունը առցանց տիրույթում։ Ուկրաինայի նախագահ Վոլոդիմիր Զելենսկու գրասենյակը հետագայում հայտարարել է, որ նրա խոսքերը վերաբերում էին սոցիալական մեդիայում տիրող ընդհանուր տրամադրությանը և ոչ թե բոտերի չափելի անկմանը։cbc+1

Զելենսկին այդ պնդումն արել է երկուշաբթի՝ հոկտեմբերի 12-ին, Վարշավայի անվտանգության ֆորումին տեսաուղերձի ժամանակ։ «Սոցիալական մեդիայի շատ հարթակներում հանկարծակի մի փոքր ավելի հեշտ դարձավ շնչելը», — ասել է նա։ «Ավելի քիչ էր ատելությունը, ավելի քիչ պառակտումը և ավելի քիչ սադրանքները։ Քանի որ բոտերն ավելի քիչ էին»։ Նա հավելել է, որ «բավականին պարզ է, թե որտեղից էին գալիս այդ բոտերը, եթե դրանք անհետացան, երբ Yandex-ն անջատվեց»։cbc

BBC Verify-ի կողմից այդ հայտարարության մասին հարցին ի պատասխան՝ նրա գրասենյակը հայտնել է, որ նախագահը «խոսում էր սոցիալական մեդիայի մթնոլորտի մասին», այլ ոչ թե բոտերի ակտիվության անկման։ Նրանք նշել են, որ շատ օգտատերերից «հաղորդումներ են ստացել ավելի քիչ սադրիչ և ատելությամբ լի մեկնաբանությունների մասին»։bbc

Հետևվող ցանցերում անկում չկա

Ուկրաինական LetsData մոնիտորինգային ընկերությունը ստուգել է X և Facebook հարթակներում այն ցանցերը, որոնք վերագրում է Ռուսաստանի ազդեցության գործողություններին, ներառյալ այն հաշիվները, որոնք տարածում են Doppelgänger արշավի նոր ալիքը, որը կրկնօրինակում է իրական լրատվական կայքերը։ Համահիմնադիր Քսենյա Իլյուկը Euromaidan Press-ին հայտնել է, որ ցանցերը անփոփոխ են թվում. ոչ մեկը չի դադարեցրել գրառումներ կատարելը կամ խախտել իր սովորական շաբաթական ռիթմը։ Մի ցանց, որը վերջերս տարածում էր Die Welt-ի կեղծ կայքեր Գերմանիայի ընտրությունների մասին, այժմ կիսվում է Ukrinform-ի կեղծ կայքով՝ Ուկրաինայում մոբիլիզացիայի վերաբերյալ։ Իլյուկը նշել է, որ հարձակումները կարող էին այնուամենայնիվ ազդել այն ցանցերի վրա, որոնց ընկերությունը չի հետևում։euromaidanpress

dTeam-ի հետազոտողները՝ ամերիկյան մի խումբ, որը հետևում է Մոսկվայի հետ կապված գործողություններին, BBC Verify-ին հայտնել են, որ «երթևեկության մեջ փոփոխություն չեն նկատել» և որ Storm-1516 և Matryoshka արշավների հետ կապված բոտերը երեքշաբթի օրը դեռ ակտիվ էին։ Գերմանական CeMAS մոնիտորինգային կենտրոնից Յոզեֆ Հոլնբուրգերը DW-ին հայտնել է, որ «ռուսական ապատեղեկատվական գործունեության անկում չի եղել, որը կարելի կլիներ բացատրել հարձակմամբ»։dw+1

Սխալ ընթերցված գրաֆիկ

Առցանց հնչած պնդումների մեծ մասը հիմնված է Cloudflare-ի ↘ 3.98% տվյալների վրա, որոնք ցույց են տալիս, որ հոկտեմբերի 8-ի առաջին հարվածից հետո Yandex-ի ցանցից ավտոմատ երթևեկությունը կտրուկ նվազել է։ Cloudflare-ը հայտարարել է, որ այդ անկումը «պարտադիր չէ, որ վկայի սոցիալական մեդիայի հարթակներում բոտերի ակտիվության մասին»։ Լոնդոնի Քինգս քոլեջից Լուկաշ Օլեյնիկը CBC-ին հայտնել է, որ տվյալները արտացոլում են Yandex-ի որոնողական համակարգի աշխատանքը, այլ ոչ թե սոցիալական մեդիայի հաշիվները, և «բոտերը լռեցին» պատմությունը որակել է որպես «ապատեղեկատվություն»։ Փիթսբուրգի համալսարանից Սամուել Վուլին ասել է, որ «լիովին տրամաբանական է, որ եթե հարձակվես Yandex-ի վրա, առցանց ավտոմատ երթևեկությունը կնվազի»։ DW-ն պարզել է, որ վիրուսային գրաֆիկներից մեկը ներառում էր հոկտեմբերի 14-ի տվյալների կետը, թեև այն առցանց առաջին անգամ հայտնվել էր հոկտեմբերի 11-ին։mashable+3

Հարձակումները, որոնք տեղի են ունեցել Սասովոյում, Կալուգայում և Վլադիմիրում, իսկապես խաթարել են Yandex-ի ծառայությունները Ռուսաստանում և մի քանի հարևան երկրներում։ Հարցը մեծ նշանակություն ունի Ուկրաինայից դուրս։ Նույն ֆորումին Լիտվայի վարչապետն առաջարկել է դաշնակիցներին խնդրել Կիևին հարվածել ավելի շատ տվյալների կենտրոնների՝ եվրոպական ընտրությունները միջամտությունից պաշտպանելու համար։cbc+1

«Տրոլների ֆերմաները թաքնվում են պրոքսիների, կոտրված սարքերի և արևմտյան ամպային ծառայությունների հետևում», — գրել է Օլեյնիկը։ «Նրանք դեռ գործում են»։cbc