Ցորենի գինը հասել է 3.5 տարվա առավելագույնին՝ Սև ծովով մատակարարումների կասեցման ֆոնին

Համաշխարհային շուկայում ցորեն գնողները բախվում են գների կտրուկ աճի, քանի որ ռուս-ուկրաինական պատերազմը հուլիսից ի վեր կաթվածահար է արել Սև ծովով հացահատիկի մատակարարումները, իսկ Չիկագոյի բորսայում ֆյուչերսները հունիսյան նվազագույնից աճել են 40 տոկոսով՝ հասնելով վերջին երեք ու կես տարվա առավելագույնին, հայտնում է Reuters-ը։ Այս խափանումը սպառնում է պարենային գնաճի նոր ալիքով Ասիայում, Մերձավոր Արևելքում և Աֆրիկայում, որտեղ ներմուծումից կախված երկրները ստիպված են այլընտրանքներ փնտրել:reuters

Սև ծովի արտահանման փլուզումը

Նավերի և նավահանգստային ենթակառուցվածքների վրա հարձակումները գրեթե կանգնեցրել են բեռնափոխադրումները Սև ծովից, որը հացահատիկի արտահանման աշխարհի ամենակարևոր միջանցքն է։ Ըստ Kpler ընկերության տվյալների՝ ռուսական ցորենի արտահանումը սեպտեմբերին նախատեսվում է հասցնել մոտ 1 միլիոն տոննայի՝ նախորդ տարվա 5 միլիոնի դիմաց, իսկ ուկրաինական մատակարարումները կրճատվել են մոտ կիսով չափ։ ԱՄՆ գյուղդեպարտամենտը (USDA) սեպտեմբերյան զեկույցում երկու երկրների արտահանման ընդհանուր կանխատեսումը նվազեցրել է 4 միլիոն տոննայով կամ գրեթե 7 տոկոսով:farmprogress+1

«Սև ծովը հացահատիկի տեղափոխման կարևոր տարածաշրջան է, և եթե գնորդները չեն կարողանում հացահատիկը դուրս բերել այստեղից, նրանք ստիպված են այլ տեղեր փնտրել, ինչը գները կբարձրացնի», — ասել է Saxo Bank-ի ապրանքային ռազմավարության ղեկավար Օլե Հանսենը:reuters

Ներմուծողները սպասում են, պաշարները նվազում են

Խոշոր ներմուծողների մեծ մասը հետաձգել է այլընտրանքային մատակարարումների որոնումը՝ հուսալով հրադադարի համաձայնագրի, որը կվերաբացի նավագնացության ուղիները։ Սակայն տեղական պաշարները վտանգավոր կերպով նվազում են։ Ինդոնեզիան՝ աշխարհի երկրորդ խոշորագույն ցորեն ներմուծողը, այս ամիս Սև ծովից ստացել է ընդամենը 60,000 տոննա՝ նախորդ սեպտեմբերի կես միլիոնի դիմաց։ Ինդոնեզացի ալրաղացները, դիմելով Ավստրալիային և Արգենտինային, վճարում են 20-25 տոկոսով ավելի, քան Սև ծովի նախկին գներն էին:reuters

Եգիպտոսը, որը ցորենի համաշխարհային ամենախոշոր գնորդն է, նախատեսում է ստանալ անցյալ տարվա նույն ժամանակահատվածում Ռուսաստանից և Ուկրաինայից ստացած ծավալի մեկ տասներորդից էլ պակասը։ Սեպտեմբերի առաջին կեսին Եգիպտոսի ցորենի ներմուծումը նվազել է մինչև 143,870 տոննա՝ նախորդ տարվա 876,139 տոննայի դիմաց։ Եգիպտոսի մատակարարումների նախարար Շերիֆ Ֆարուկը կիրակի օրը հայտարարել է, որ երկիրը դիմում է Ֆրանսիային և եվրոպական այլ մատակարարների։ Այնուամենայնիվ, Ալեքսանդրիայում գործող վաճառական Հեշամ Սոլիմանի խոսքով՝ եգիպտական շատ ալրաղացներ աշխատում են իրենց հզորության ընդամենը 30 տոկոսով՝ սպասելով գների հնարավոր նվազմանը:reuters

Գների նվազումը մինչև տարեվերջ քիչ հավանական է

Առկա բեռների համար մրցակցությունը, ըստ կանխատեսումների, կսրվի մինչև տարեվերջ, երբ կսկսվի Հարավային կիսագնդի բերքահավաքը։ Այլընտրանքային արտահանողների մոտ ցորենի գներն արդեն աճել են. ավստրալիական Premium White ցորենը հոկտեմբերյան մատակարարման համար Հարավարևելյան Ասիայում գնանշվում է մոտ 345 դոլար մեկ տոննայի դիմաց, ինչը մոտ 25 տոկոսով բարձր է ճգնաժամից առաջ Սև ծովի գներից։ USDA-ն չնչին չափով բարձրացրել է համաշխարհային վերջնական պաշարների գնահատականը՝ արտացոլելով Արգենտինայում, Ավստրալիայում և Կանադայում սպասվող լավ բերքը, սակայն դա շուկաները հանգստացնելու համար քիչ է եղել:farmprogress+1

Չնայած պատերազմի հետևանքով սեպտեմբերի սկզբին ԱՄՆ-ում ցորենի ֆյուչերսների գինը գերազանցեց 8.58 դոլարը մեկ բուշելի դիմաց, ԱՄՆ-ի արտահանման իրական ծավալները դրանից չեն շահել. մինչև սեպտեմբերի կեսերը արտահանումը կազմել է 208.5 միլիոն բուշել, ինչը 28 տոկոսով պակաս է նախորդ տարվանից։ «Չնայած վերջին վեց շաբաթվա ընթացքում ուկրաինական և ռուսական հացահատիկի արտահանման կտրուկ անկմանը, աշխարհը կարծես թե չափազանց մտահոգված չէ այդ իրավիճակով», — ասել է Farmer's Keeper-ի ավագ վերլուծաբան Ջոն Զանկերը։ «Դա հավանաբար կփոխվի առաջիկա շաբաթների և ամիսների ընթացքում, բայց առայժմ շուկայի «ցլերը» անհամբեր են դառնում»:farmprogress