Սի Ցզինպինը ՇՀԿ գագաթնաժողովում կոչ է արել «համընդհանուր անվտանգություն» հաստատել

Չինաստանի նախագահ Սի Ցզինպինը երեքշաբթի օրը կոչ է արել Շանհայի համագործակցության կազմակերպությանը առաջնահերթություն տալ անվտանգությանը և «ստեղծել համընդհանուր անվտանգության միջավայր»: Նա ելույթ է ունեցել Ղրղզստանի մայրաքաղաք Բիշքեկում կայացած դաշինքի 26-րդ գագաթնաժողովում, որտեղ Եվրասիայի առաջնորդները հավաքվել էին նշելու կառույցի հիմնադրման 25-ամյակը:aa+1

Սիի տեսլականը դաշինքի վերաբերյալ

Ելույթ ունենալով Պետությունների ղեկավարների խորհրդի պաշտոնական նիստում՝ Սին հայտարարել է, որ ՇՀԿ-ն «ուժեղ կենսունակություն» է դրսևորել իր հիմնադրումից ի վեր՝ «Սառը պատերազմի սթափեցնող դասերի» ֆոնին, և կոչ է արել անդամներին «քաջաբար ստանձնել» պատասխանատվությունը մարդկության համար բեկումնային այս ժամանակաշրջանում: Քողարկված ակնարկ կատարելով Վաշինգտոնի դաշնակցային համակարգին՝ նա նշել է, որ դաշինքի քառորդդարյա պատմության գլխավոր դասն է «գտնել համակեցության ճիշտ ուղին՝ առանց դաշինքների, դիմակայության կամ որևէ երրորդ կողմի թիրախավորման»:scmp

Սին ՇՀԿ-ն ներկայացրել է որպես Չինաստանի գլոբալ նախաձեռնությունների իրականացման հարթակ՝ կազմակերպությունն անվանելով «առաջնահերթ ուղղություն «Մեկ գոտի, մեկ ճանապարհ» նախաձեռնության համատեղ բարձրորակ կառուցման և Գլոբալ զարգացման նախաձեռնության իրականացման համար»: Նա հավելել է, որ Չինաստանը պատրաստ է աջակցել ՇՀԿ-ն «Գլոբալ անվտանգության նախաձեռնության իրականացման կարևոր հարթակ» դարձնելու գործում և հայտարարել է Չինաստան-ՇՀԿ հիմնական կրթության ոլորտում համագործակցության կենտրոնի ստեղծման մասին:global.chinadaily+1

Մոդի-Սի ձեռքսեղմումը և կուլիսային դիվանագիտությունը

Գագաթնաժողովին մասնակցել են Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը, Հնդկաստանի վարչապետ Նարենդրա Մոդին, Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանը, Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն և Կենտրոնական Ասիայի անդամ երկրների առաջնորդները: Մոդին և Սին սեղմել են միմյանց ձեռքը և կարճ զրուցել նիստերի դահլիճ մտնելիս՝ քայլելով կողք կողքի նախքան պաշտոնական նիստի սկսվելը: Այս շփմանը ուշադիր հետևում էին՝ հաշվի առնելով հնդկա-չինական հարաբերությունների աստիճանական ջերմացումը վիճելի սահմանի պատճառով տարիներ տևած լարվածությունից հետո:pbs+2

Երկուշաբթի օրը Մոդին բանակցություններ է վարել Պուտինի հետ և կոչ արել «վերջ տալ պատերազմին»՝ Ռուսաստանի նախագահին ասելով, որ «մեզ պետք է անվերջ պատերազմից անցում կատարել դեպի պատերազմի ավարտ»: Պուտինը երկուշաբթի օրը առանձին հանդիպում է ունեցել նաև Սիի հետ՝ քննարկելու երկկողմ համագործակցությունը և այն, ինչ Կրեմլն անվանել է «կարևորագույն միջազգային խնդիրներ», այդ թվում՝ «Սիբիրի ուժը-2» գազատարի նախագիծը:eurasiabusinessnews+1

Միասնության դրսևորում խորը տարաձայնությունների ֆոնին

Գագաթնաժողովն անցկացվել է համընկնող հակամարտությունների ֆոնին՝ Ուկրաինայում Ռուսաստանի շարունակվող պատերազմի, Իրանի հետ ԱՄՆ-ի պատերազմի և Գազայի պատերազմի, ինչը հրատապություն է հաղորդել քննարկումներին, բայց նաև ի ցույց է դրել դաշինքի համախմբվածության սահմանափակումները: ՇՀԿ տասը անդամ պետությունները ներկայացնում են աշխարհի բնակչության գրեթե կեսը և համաշխարհային տնտեսության մոտ մեկ քառորդը, սակայն վերլուծաբանները նշում են, որ կազմակերպությունը քիչ կոնկրետ քաղաքական արդյունքներ է արձանագրել:rferl+1

«Այն կարող է չունենալ խոշոր քաղաքական ձեռքբերումներ և կարող է կաշկանդված լինել ներքին հակասություններով, սակայն ՇՀԿ-ն դեռևս հստակ նպատակ է հետապնդում՝ համախմբելով այս առաջնորդներին մի հարթակում, որտեղ չեն գերիշխում արևմտյան տերությունները»,- ասել է Ասիական հետազոտությունների կենտրոնական եվրոպական ինստիտուտի արտահաստիքային գիտաշխատող Ռիդ Սթենդիշը: Սպասվում էր, որ գագաթնաժողովի արդյունքներով կընդունվի Բիշքեկի հռչակագիրը, ինչպես նաև ավելի քան 20 փաստաթուղթ, որոնք վերաբերում են անվտանգությանը, առևտրին, արհեստական բանականությանը և մշակութային համագործակցությանը:eurasiabusinessnews+1