Մեքսիկայում հայտնաբերվել է 1400 տարվա վաղեմության սապոտեկյան դամբարան՝ բվի քանդակով

Հարավային Մեքսիկայի հնագետները հայտնաբերել են մոտավորապես մ.թ. 600 թվականին թվագրվող սապոտեկյան դամբարան, որն աչքի է ընկնում բվի տպավորիչ քանդակով, որի կտուցից մարդու գլուխ է դուրս գալիս։ Մեքսիկայի նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումը հունվարի 23-ին կայացած մամուլի ասուլիսում հայտարարեց գտածոյի մասին՝ այն անվանելով «վերջին տասնամյակի ամենանշանակալի հնագիտական հայտնագործությունը»:livescience+1

Դամբարանը, որը հայտնի է որպես Հուիցոյի 10-րդ դամբարան, հայտնաբերվել է այն բանից հետո, երբ անանուն աղբյուրը հաղորդել է Օախակայի կենտրոնական հովիտներում՝ Սան Պաբլո Հուիցոյի Սերո դե լա Կանտերա տեղանքում թալանի մասին։ Մեքսիկայի մարդաբանության և պատմության ազգային ինստիտուտի (INAH) կողմից իրականացված հետագա հետազոտությունները բացահայտել են թաղման համալիր, որը, ըստ փորձագետների, նոր և արժեքավոր տեղեկություններ է տալիս հնագույն սապոտեկյան քաղաքակրթության մասին, որին հաճախ անվանում են «Ամպերի ժողովուրդ»:mexiconewsdaily+3

Բվի քանդակը և վառ որմնանկարները

Դամբարանի ամենաառանձնահատուկ մասը մեծ փորագրված բուն է, որը գտնվում է դամբարանախցի մուտքի վերևում։ Բվի կտուցի մեջ տեղադրված է սապոտեկյան կառավարչի նկարազարդ դեմքը, որը, հավանաբար, մարմնավորում է այն անձին, ում համար կառուցվել է այս դամբարանը։ Սապոտեկյան տիեզերագիտության մեջ բուն խորհրդանշում է և՛ գիշերը, և՛ մահը, ինչն ընդգծում է դամբարանի սրբազան նշանակությունը:gulfnews+3

Դամբարանի ներսում հնագետները հայտնաբերել են օխրայի, սպիտակ, կանաչ, կարմիր և կապույտ գույներով կատարված ընդարձակ որմնանկար։ Այն պատկերում է կերպարների թափոր, որոնք կրում են կոպալի պարկեր՝ ծառի խեժ, որն այրում էին որպես խունկ նախաիսպանական արարողությունների ժամանակ։ Շեմին առկա քարե սալիկները զարդարված են օրացուցային անուններով, իսկ մուտքի երկու կողմերում տղամարդու և կնոջ արձաններ են, որոնք, հնարավոր է, ծառայում են որպես դամբարանի խորհրդանշական պահապաններ:kioncentralcoast+3

Մշակութային նշանակությունը

Մշակույթի նախարար Կլաուդիա Կուրիել դե Իկազան գտածոն անվանել է «բացառիկ»՝ դրա պահպանվածության մակարդակի և այն բանի համար, թե ինչ է այն բացահայտում սապոտեկյան մշակույթի մասին. սոցիալական կազմակերպվածություն, թաղման ծեսեր և աշխարհայացք, որոնք պահպանվել են ճարտարապետության և որմնանկարչության մեջ:riviera-maya-news+1

Դամբարանը, կարծես, կապված է հնագույն Հուիջազո թագավորության հետ, որի մայրաքաղաքը գտնվում էր մոտակա Սերո դե լա Կամպանա բլրի վրա։ Սա օբյեկտը մոտեցնում է 1985 թվականին հայտնաբերված 5-րդ դամբարանին, որը հաճախ համեմատում են Սիքստինյան կապելլայի հետ՝ իր գեղարվեստական արժեքի պատճառով։ INAH-ը համարում է, որ այս տարածքը եղել է ակրոպոլիս, որը ժամանակակից է եղել Մոնտե Ալբանին՝ այդ դարաշրջանի սապոտեկների հզոր մայրաքաղաքին:wikipedia+1

INAH-ի միջառարկայական խումբը իրականացնում է պահպանման աշխատանքներ։ Պաշտոնյաները աշխատում են փխրուն որմնանկարների կայունացման ուղղությամբ, որոնք վնասվել են ծառերի արմատների, միջատների և շրջակա միջավայրի պայմանների փոփոխության պատճառով։ Կուրիել դե Իկազան հայտարարել է, որ ընթանում են կայունացման աշխատանքներ՝ տարեվերջին օբյեկտը հասարակության համար բացելու նպատակով:mexiconewsdaily+1