Կենսավառելիքի արտադրությունը մինչև 2030 թվականը կաճի 70 տոկոսով՝ սպառնալով պարենային ճգնաժամով

Կենսավառելիքի համաշխարհային արտադրությունը ակնկալվում է, որ մինչև 2030 թվականը կաճի գրեթե 70 տոկոսով՝ 2025 թվականի մակարդակի համեմատ, քանի որ երկրները շտապում են նվազեցնել իրենց կախվածությունը հանածո վառելիքից, որի շուկան ցնցվել է Իրանի պատերազմի պատճառով։ Այս մասին ասվում է Chatham House-ի և Անտառների կառավարման խորհրդի կողմից երեքշաբթի հրապարակված հետազոտության մեջ:reuters

Աճը պայմանավորված է Բրազիլիայի, Չինաստանի, Հնդկաստանի, Ինդոնեզիայի, ԱՄՆ-ի և Եվրամիության կողմից հակամարտության սկզբից ի վեր ընդունված կամ առաջարկված խառնուրդների պարտադիր նորմերով։ Պատերազմի բռնկումից ի վեր հում նավթի գները բարձրացել են գրեթե 40 տոկոսով, իսկ շաքարի և եգիպտացորենի գները՝ մոտ 20 տոկոսով:reuters

Պարենային անվտանգության փոխզիջումներ

Հետազոտության հեղինակները նախազգուշացրել են, որ կենսավառելիքի նկատմամբ շտապողականությունը կարող է վատթարացնել պարենային անվտանգությունը և արագացնել անտառահատումները։ Եթե բոլոր առաջարկվող նորմերը լիարժեք կիրառվեն, կենսավառելիքի հումք արտադրելու համար անհրաժեշտ հողատարածքը մինչև 2030 թվականը կարող է կրկնապատկվել՝ 2023 թվականի համեմատ, պահանջելով լրացուցիչ 36 միլիոն հեկտար, ինչը մոտավորապես Գերմանիայի տարածքի չափ է:reuters

«Կարճաժամկետ հեռանկարում էներգետիկ անվտանգությունը առաջնահերթություն դարձնելով՝ որոշ քաղաքական արձագանքներ կարող են միջնաժամկետ հեռանկարում հանգեցնել պարենային անվտանգության նվազմանը», գրում են հեղինակները՝ հավելելով, որ «ցանկացած լրացուցիչ ցնցում, ինչպիսին է ծայրահեղ եղանակային պայմանները, կարող է լրջորեն ազդել պարենի գների վրա»:reuters

Հետազոտությունը պարզել է, որ առաջին սերնդի կենսավառելիքը, որը պատրաստվում է պարենային մշակաբույսերից, ինչպիսիք են եգիպտացորենը և շաքարեղեգը, հակված է ունենալ «բացասական հետևանքներ հողի դեգրադացիայի, պարենային անվտանգության և ջրօգտագործման վրա»։ Թափոններից արտադրվող երկրորդ սերնդի կենսավառելիքը ավելի քիչ ռիսկեր է պարունակում, սակայն արտադրության մեջ դեռևս գերակշռում են սովորական մշակաբույսերի վրա հիմնված վառելիքները:reuters

Հարավարևելյան Ասիան պայքարում է էներգետիկ անվտանգության համար

Էներգետիկ ցնցումը տարածվում է Հարավարևելյան Ասիայում։ Թաիլանդի կառավարությունը երեքշաբթի հաստատել է 2026-29 թվականների համար վառելիքային ճգնաժամին արձագանքման ռազմավարական ծրագիր՝ առաջնահերթություն տալով տեղական արտադրության կենսավառելիքի լայն կիրառմանը և վառելիքի գների կայունացման միջոցառումներին։ Երկրի Նավթային հիմնադրամը ունի 92 միլիարդ բատի դեֆիցիտ, որն աճում է օրական մոտ 700 միլիոն բատով, և պաշտոնյաները դիտարկում են մինչև 100 միլիարդ բատի նոր վարկ վերցնելու հնարավորությունը:bangkokpost

Հորմուզի նեղուցում տիրող ճգնաժամը հանգեցրել է նրան, որ հեղուկ բնական գազի (LNG) համաշխարհային գները հասել են մեկ միլիոն բրիտանական ջերմային միավորի դիմաց 28 դոլարի՝ մոտենալով Ռուս-ուկրաինական պատերազմի ժամանակ գրանցված մակարդակներին։ Թաիլանդի էներգետիկայի կարգավորող հանձնաժողովը հայտարարել է, որ երկրին անհրաժեշտ է վերասահմանել էներգետիկ անվտանգությունը՝ իր շրջանակում ավելացնելով «ճկունություն», միաժամանակ արագացնելով Անդամանյան ծովում գազի տեղական հետախուզումը և դիվերսիֆիկացնելով մատակարարման աղբյուրները Մերձավոր Արևելքից դուրս:nationthailand

Ծանոթ լարվածություն

Կենսավառելիքի բումը վերակենդանացնում է վաղեմի բանավեճը։ Վառելիքները դառնում են ավելի մրցունակ, քանի որ նավթի գները բարձրանում են, սակայն նորմերի ավելացման արագությունը «զգալի ռիսկեր է ստեղծում, քանի որ հումքի պահանջարկը կարող է ավելի արագ աճել, քան հնարավոր կլինի ներդնել բնապահպանական երաշխիքներ, սերտիֆիկացման համակարգեր, հողօգտագործման պլանավորում և կիրարկման մեխանիզմներ», նախազգուշացրել է Chatham House-ի հետազոտությունը:reuters