Հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ արյան անալիզն օգնում է առաջնային օղակի բժիշկներին 90% ճշգրտությամբ ախտորոշել Ալցհեյմերի հիվանդությունը

Ալցհեյմերի հիվանդության կենսամարկերները չափող արյան անալիզը առաջնային օղակի բժիշկներին հնարավորություն է տվել ախտորոշել հիվանդությունը մոտ 90% ճշգրտությամբ՝ գրեթե հավասարվելով մասնագետների ցուցանիշին, ըստ այս շաբաթ Լոնդոնում Ալցհեյմերի ասոցիացիայի միջազգային կոնֆերանսում (AAIC) 2026 ներկայացված իրական տվյալների:prnewswire+1

Իրական ճշգրտության բեկում

Հետազոտությունը, որն իր տեսակի մեջ առաջիններից է, ներառել է ավելի քան 1300 պացիենտ և 165 բժիշկ առաջնային և մասնագիտացված բուժօգնության ոլորտներից։ Մինչև արյան անալիզի արդյունքները ստանալը, առաջնային օղակի բժիշկները Ալցհեյմերի հիվանդությունը ճիշտ ախտորոշում էին դեպքերի ընդամենը 65%-ում, մինչդեռ մասնագետները հասնում էին 74% ճշգրտության։ Ամիլոիդ բետա և ֆոսֆորիլացված տաու սպիտակուցները չափող արյան կենսամարկերների արդյունքները ներառելուց հետո առաջնային օղակի ճշգրտությունը հասել է 93%-ի, իսկ մասնագետներինը՝ 94%-ի:dementiaresearcher.nihr+1

Բացահայտումները հուշում են, որ արյան պարզ անալիզը կարող է ժողովրդավարացնել Ալցհեյմերի ախտորոշումը՝ վերացնելով մասնագետների ուղեգրերի խոչընդոտը, որն այժմ հետաձգում է միլիոնավոր պացիենտների բուժումը։ Առաջնային օղակի բժիշկները արդյունքները տեսնելուց հետո փոխել են պացիենտների 30%-ի ախտորոշումը, ինչը մեծապես օգնել է բացառել Ալցհեյմերը որպես կոգնիտիվ ախտանիշների պատճառ:dementiaresearcher.nihr

Հիվանդության կանխատեսումը ախտանիշներից տարիներ առաջ

AAIC-ի տվյալները հիմնված են այս տարվա հետազոտությունների վրա, որոնք ցույց են տալիս արյան վրա հիմնված կենսամարկերների կանխատեսող ուժը։ Վաշինգտոնի համալսարանի բժշկական դպրոցի հետազոտողների կողմից փետրվարին Nature Medicine-ում հրապարակված հետազոտությունը ցույց է տվել, որ պլազմային p-tau217-ի չափումը կարող է գնահատել, թե երբ կսկսվեն Ալցհեյմերի ախտանիշները՝ երեքից չորս տարվա սխալի սահմանով։ 60 տարեկանում բարձր p-tau217 ունեցող անձանց մոտ ախտանիշները ի հայտ են եկել մոտ 20 տարի անց:sciencedaily+3

Առանձին՝ Սան Դիեգոյի Կալիֆորնիայի համալսարանի հետազոտությունը, որը հրապարակվել է մարտին JAMA Network Open-ում, պարզել է, որ նույն կենսամարկերը կանխատեսել է դեմենցիայի ռիսկը կանանց մոտ ախտանիշների ի հայտ գալուց մինչև 25 տարի առաջ։ Մասաչուսեթսի ընդհանուր Բրիգամի ապրիլյան հետազոտությունը ցույց է տվել, որ pTau217-ի մակարդակը բարձրացել է նախքան ամիլոիդային PET սկանավորումը որևէ անոմալիա ցույց կտար, ինչը ախտորոշումը դարձնում է ավելի վաղ փուլում հնարավոր:massgeneralbrigham+2

Ինչ է սա նշանակում պացիենտների համար

Արյան երկու թեստ արդեն ստացել են FDA-ի թույլտվությունը կլինիկական օգտագործման համար, թեև դրանք հաստատված են միայն այն պացիենտների համար, ովքեր արդեն ունեն կոգնիտիվ ախտանիշներ։ Թեստերը դեռևս խորհուրդ չեն տրվում առողջ անձանց սկրինինգի համար, և դրական արդյունքը ինքնին ախտորոշում չի հանդիսանում:hopkinsmedicine+3

Այնուամենայնիվ, հետազոտողները նշում են, որ ուղղությունը պարզ է։ «Այս թեստերի դրական արդյունքը ավտոմատ կերպով չի նշանակում, որ դուք կունենաք Ալցհեյմերի ախտանիշներ, բայց դա անշուշտ վկայում է ավելի բարձր ռիսկի մասին», — ասել է Վաշինգտոնի համալսարանի դոկտոր Սյուզան Շինդլերը։ Որոշ մասնագետներ կարծում են, որ նման թեստերը ի վերջո կդառնան սովորական սկրինինգային գործիքներ՝ մամոգրաֆիայի կամ կոլոնոսկոպիայի նման:nytimes