Ֆիզիկոսները հաստատել են «գլյուբոլի» գոյությունը. մասնիկ, որը կազմված է մաքուր ուժից

Գրեթե 50 տարվա որոնումներից հետո ֆիզիկոսների միջազգային թիմը ներկայացրել է գլյուբոլի գոյության ամենահստակ ապացույցը. դա էկզոտիկ մասնիկ է, որը կազմված է բացառապես ուժ կրող գլյուոններից և չի պարունակում քվարկներ: Արդյունքները հրապարակվել են օգոստոսի 5-ին Բրազիլիայի Նատալ քաղաքում կայացած Բարձր էներգիաների ֆիզիկայի միջազգային կոնֆերանսում:global.chinadaily

Այս հայտնագործությունը հաստատում է քվանտային քրոմոդինամիկայի վաղեմի կանխատեսումը, որը նկարագրում է ուժեղ միջուկային փոխազդեցությունը:

Մեկ տասնամյակի տվյալներ

BESIII Collaboration-ը, որը գործում է Չինաստանի գիտությունների ակադեմիայի Բարձր էներգիաների ֆիզիկայի ինստիտուտի կազմում, պարզել է, որ X(2370) մասնիկը, որն առաջին անգամ հայտնաբերվել էր 2011 թվականին, հիմնականում գլյուբոլ է: Հետազոտողները վերլուծել են ավելի քան 10 միլիարդ J/ψ մեզոնի տրոհման դեպքեր՝ իրենց վարկածը հիմնավորելու համար: Այդ միլիարդավոր բախումներից միայն 5,000-ն են տվել թիրախային ազդանշանը:sciencealert+1

2024 թվականին թիմը Physical Review Letters-ում հրապարակել է X(2370)-ի զանգվածի և սպինային պարամետրերի չափումները, որոնք ճշգրտորեն համընկնում են ամենաթեթև գլյուբոլի տեսական կանխատեսումների հետ: Վերջին վերլուծության մեջ նրանք հաստատել են մասնիկի «ֆլեյվեր-սինգլետ» բնույթը, ինչը նշանակում է, որ այն տրոհվում է առանց քվարկների որևէ տեսակի նկատմամբ նախապատվության.wionews+1

«Նյութի աննախադեպ ձև»

«Մենք այն գտել ենք 15 տարի առաջ, բայց դրա ինքնությունը հաստատելը չափազանց դժվար էր: Մենք հսկայական աշխատանք ենք կատարել և ապացույցների ամբողջական շղթա ենք կառուցել, նախքան միջազգային հանրությանը հայտարարելը», — ասել է Նանջինգի համալսարանի պրոֆեսոր Ջին Շանը, որը ղեկավարել է հետազոտությունը:global.chinadaily

Ջինը գլյուբոլը նկարագրել է որպես «նյութի աննախադեպ ձև», որը «ոչ միայն թույլ է տալիս ուժեղ փոխազդեցությունների տեսությանը անցնել ամենախիստ փորձությունը, այլև զգալիորեն ընդլայնում է ֆիզիկական աշխարհի մեր ըմբռնման սահմանները»:sciencealert+1

Միջազգային ճանաչում

Հայտնագործությունը ճանաչում է ստացել արտասահմանյան ֆիզիկոսների կողմից: Կարնեգի Մելոնի համալսարանի պրոֆեսոր Քոլին Մորնինգսթարը արդյունքն անվանել է «ֆունդամենտալ ֆիզիկայի հուշարձանային նվաճում», իսկ MIT-ի տեսաբան ֆիզիկոս Ուիլյամ Դետմոլդը նշել է, որ հայտնագործությունը «համապատասխանում է բոլոր պահանջներին»:global.chinadaily

Չինաստանի գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս Վանգ Իֆանգը նվաճումը դիտարկել է պատմական հեռանկարում. «Այս հայտնագործությունը հինգ սերնդի գիտնականների չորս տասնամյակ տևած աշխատանքի արդյունքն է: Շատերը ճանապարհին հեռացան, քանի որ խնդիրը անհնարին էր թվում: Նրանք, ովքեր մնացին, վերջապես ստացան պատասխանը»:global.chinadaily