ԵՄ-ն հայտարարում է 11,4 միլիարդ դոլարի մրցույթ արհեստական բանականության 7 «գիգագործարանների» համար

Եվրոպական միությունը հինգշաբթի օրը պաշտոնապես հայտարարեց ԱԲ յոթ «գիգագործարանների» կառուցման մրցույթ՝ առաջարկելով 10 միլիարդ եվրո (11,4 միլիարդ դոլար) պետական ֆինանսավորում, քանի որ դաշինքը ձգտում է կրճատել արհեստական բանականության ենթակառուցվածքների ոլորտում ԱՄՆ-ից և Չինաստանից աճող հետամնացությունը:local10

Եվրոպական հանձնաժողովը հայտնել է, որ ակնկալում է նախաձեռնության շնորհիվ ներգրավել ևս 20 միլիարդ եվրոյի մասնավոր ներդրումներ, ինչի արդյունքում ընդհանուր ծախսերը կհասնեն մոտ 30 միլիարդ եվրոյի:wsj+1

Հաշվողական հզորության մրցավազք

«ԱԲ գիգագործարաններում հաշվողական հզորության ծավալին հասանելիություն ունենալը Եվրոպայի համար ռազմավարական անհրաժեշտություն է, քանի որ ԱԲ զարգացումն արագանում է», ասել է տեխնոլոգիական ինքնիշխանությունը համակարգող Հանձնաժողովի գործադիր փոխնախագահ Հեննա Վիրկունենը:local10

Նախատեսվում է, որ յուրաքանչյուր գիգագործարանում կտեղակայվի ԱԲ առնվազն 100 000 առաջադեմ չիպ, ինչը դրանք կդարձնի մոտ չորս անգամ ավելի հզոր, քան ներկայումս ԵՄ-ում գործող տվյալների կենտրոնները: Գործարկվելուց հետո յոթ կենտրոնները ավելի քան կրկնապատկելու են դաշինքի գոյություն ունեցող հաշվողական հզորությունը, որն այժմ ապահովվում է Ֆինլանդիայից մինչև Իսպանիա ձգվող ԱԲ տվյալների 19 կենտրոնների ցանցի միջոցով:local10

Ինքնիշխանության մտահոգությունները ստիպում են շտապել

Այս քայլն իրականացվում է Բրյուսելում օտարերկրյա տեխնոլոգիական մատակարարներից Եվրոպայի կախվածության վերաբերյալ աճող անհանգստության ֆոնին: Հունիսին Եվրոպական խորհրդարանին ներկայացված Հանձնաժողովի զեկույցում նշվել է, որ դաշինքի ամպային ծառայությունների առաջատար հինգ մատակարարներն էլ ամերիկյան ընկերություններ են, և զգուշացվել է, որ ԱՄՆ խոշորագույն մատակարարներից շարունակական կախվածությունը «տվյալները կենթարկի երրորդ երկրների հասանելիությանը և ռիսկեր կստեղծի ծառայությունների անխափանության համար՝ վտանգելով գործառնական ինքնավարությունը»:local10

Մրցակցային ճնշումը սուր է: Եվրոպան հետ է մնում ինչպես ԱՄՆ-ից, որը ներգրավում է մասնավոր ԱԲ ներդրումների մեծ մասը, այնպես էլ Չինաստանից, որը տվյալների կենտրոնների համար էլեկտրաէներգիայի հսկայական հզորություններ է կառուցել: Ըստ Հանձնաժողովի զեկույցի՝ ԵՄ-ում էլեկտրաէներգիան կարող է արժենալ երկու կամ երեք անգամ ավելի թանկ, քան ԱՄՆ-ում և Չինաստանում:local10

Համադրելով հավակնոտությունն ու զգուշավորությունը

Հանձնաժողովը հայտարարել է, որ ընդլայնված տվյալների կենտրոնների ցանցի միջոցով մշակված ԱԲ արտադրանքները «կհամապատասխանեն տվյալների պաշտպանության, անվտանգության, ապահովության և էթիկայի վերաբերյալ ԵՄ չափանիշներին»: Ֆրանսիական Mistral-ն այժմ Փարիզի իր համալիրում ունի ԵՄ-ում ԱԲ տվյալների խոշորագույն կենտրոններից մեկը, սակայն հետ է մնում ամերիկյան մրցակիցներից, ինչպիսին է OpenAI-ը, կամ չինական մրցակիցներից, ինչպիսին է DeepSeek-ը:local10

Թեև Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի նման առաջնորդները ահազանգել են Եվրոպայում տեղական ԱԲ ընկերությունների բացակայության մասին, աշխարհամասը բախվում է նաև տնտեսական ցնցումների և գաղտնիության հետ կապված մտահոգությունների: Հունիսին աշխարհի 40 քաղաքապետեր համաձայնագիր են ստորագրել՝ սահմանափակելու ԱԲ տվյալների կենտրոնների կառուցման բացասական ազդեցությունը բնական ռեսուրսների, էներգիայի գների և կլիմայական նպատակների վրա:local10