Աշխարհի ամենահին տաճարի պատի մեջ հայտնաբերվել է 12 000 տարվա հնության հազվագյուտ մարդկային արձան

Հնագետները հայտնաբերել են հազվագյուտ 12 000 տարվա հնության մարդկային արձան, որը հորիզոնական դիրքով ներկառուցված է եղել Գյոբեքլի Թեփեի պատի մեջ՝ հարավ-արևելյան Թուրքիայում գտնվող աշխարհի ամենահին հայտնի տաճարային համալիրումnewarab+2
Արձանը հայտնաբերվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտի B և D կառույցների միջև և ենթադրվում է, որ այն դիտավորյալ տեղադրվել է որպես ընծա, ինչը աննախադեպ պատկերացումներ է տալիս նեոլիթյան ծիսական պրակտիկաների վերաբերյալnewarab+2
Թուրքիայի մշակույթի և զբոսաշրջության նախարար Մեհմեթ Նուրի Էրսոյը հայտարարել է հայտնագործության մասին Ճապոնիայի արքայադուստր Ակիկո Միկասայի հետ համատեղ արարողության ժամանակ՝ ընդգծելով դրա նշանակությունը նեոլիթյան աշխարհայացքի և հավատալիքների համակարգերի ըմբռնման համարanatolianarchaeology+2
Մարդկային պատկերները բացառիկ հազվադեպ են Գյոբեքլի Թեփեում, որը հայտնի է իր զանգվածային T-աձև կրաքարե սյուներով, որոնք զարդարված են կենդանիների փորագրություններով և թվագրվում են մոտավորապես մ.թ.ա. 9600-8000 թվականներով, ինչը 6000 տարով ավելի հին է, քան Սթոունհենջըnewarab+2
Հայտնագործությունը կատարվել է լայնածավալ վերականգնողական աշխատանքների և Taş Tepeler նախագծի շրջանակներում, որին մասնակցում են 36 միջազգային հաստատություններ և ավելի քան 220 փորձագետներ, որոնք պեղումներ են իրականացնում 10 տարածաշրջանային օբյեկտներում, իսկ 2025 թվականին նախատեսվում է նոր այցելուների կենտրոնի բացումanatolianarchaeology+2

Հնագետները հայտնաբերել են հազվագյուտ 12 000 տարվա հնության մարդկային արձան, որը հորիզոնական դիրքով ներկառուցված է եղել Գյոբեքլի Թեփեի պատի մեջ՝ հարավ-արևելյան Թուրքիայում գտնվող աշխարհի ամենահին հայտնի տաճարային համալիրում։ Հայտնագործությունը, որի մասին սեպտեմբերի 19-ին հայտարարել է Թուրքիայի մշակույթի և զբոսաշրջության նախարար Մեհմեթ Նուրի Էրսոյը Ճապոնիայի արքայադուստր Ակիկո Միկասայի հետ համատեղ արարողության ժամանակ, ենթադրվում է, որ դիտավորյալ տեղադրվել է որպես ընծա, ինչը աննախադեպ պատկերացումներ է տալիս նեոլիթյան ծիսական պրակտիկաների վերաբերյալ։

Արձանը հայտնաբերվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտի B և D կառույցների միջև՝ հորիզոնական դիրքով տեղադրված խցի պատի մեջ։ Պեղումների ղեկավար, պրոֆեսոր Նեջմի Կարուլի խոսքով՝ արձանն ունի անվնաս գլուխ և իրան, սակայն ոտքերը բացակայում են, թեև հետազոտողները վստահ չեն՝ դա վնասվածքի հետևանք է, թե խորհրդանշական մտադրություն։newarab+2

Հազվագյուտ մարդկային պատկեր հնագույն տաճարում

Մարդկային պատկերները բացառիկ հազվադեպ են Գյոբեքլի Թեփեում, որը հիմնականում հայտնի է իր զանգվածային T-աձև կրաքարե սյուներով, որոնք զարդարված են կենդանիների փորագրություններով, ներառյալ աղվեսների, օձերի, վայրի խոզերի և անգղների պատկերներով։ Մոտավորապես մ.թ.ա. 9600-8000 թվականներով թվագրվող այս օբյեկտը 6000 տարով ավելի հին է, քան Սթոունհենջը և 7000 տարով ավելի հին, քան եգիպտական բուրգերը։newarab+2

«Թեև նմանատիպ օրինակներ նախկինում հայտնաբերվել են Կարահանթեփեում, Գյոբեքլի Թեփեի այս հայտնագործությունը նշաձող է նեոլիթյան աշխարհայացքի մեր ըմբռնման գործում», — ասել է Էրսոյը հայտարարության ժամանակ։ Նախարարն ընդգծել է, որ գտածոն «լույս կսփռի նեոլիթյան դարաշրջանի ծեսերի և հավատալիքների համակարգերի վրա»։anatolianarchaeology+2

Արձանի տեղադրումը պատի կառուցվածքի մեջ հուշում է, որ այն միայն դեկորատիվ չէր, այլ ծառայում էր կոնկրետ ծիսական նպատակի։ Հետազոտողները կարծում են, որ դիտավորյալ հորիզոնական դիրքը ցույց է տալիս, որ արձանը նախատեսված էր որպես ընծա, թեև պրոֆեսոր Կարուլը զգուշացրել է, որ վաղ մեկնաբանությունները հաստատելու համար անհրաժեշտ կլինի մանրամասն վերլուծություն։arkeonews+1

Պահպանման ջանքեր և ապագա հետազոտություններ

Հայտնագործությունը կատարվել է Գյոբեքլի Թեփեի ամենամեծ կառույցում՝ C շենքում, լայնածավալ վերականգնողական աշխատանքների ֆոնին, որտեղ հնագետներն ամրացրել են պատերը և վերադասավորել զանգվածային կանգուն քարերը՝ օգտագործելով ավանդական նյութեր, ներառյալ այծի մազով խառնված շաղախը՝ նախապատմական շինարարական տեխնիկան կրկնելու համար։ Արձանը խնամքով պաշտպանված է և անմիջապես տեղադրվել է պահպանության տակ, իսկ մանրամասն պատկերները կհրապարակվեն մաքրման և պահպանման աշխատանքների ավարտից հետո։anatolianarchaeology+1

Taş Tepeler ավելի լայն նախագծի շրջանակներում 36 միջազգային հաստատություններ և ավելի քան 220 փորձագետներ ու ուսանողներ հնագիտական պեղումներ են իրականացնում տարածաշրջանի 10 օբյեկտներում։ Հաջորդ ամսվա համար նախատեսված գեոմագնիսական հետազոտությունները կօգնեն որոշել տեղում պեղումների ապագա ռազմավարությունները։aa

Գտածոն ամրապնդում է այն փաստարկները, որ Գյոբեքլի Թեփեն գործել է ոչ միայն որպես ուտիլիտար կառույց, այլ որպես կազմակերպված կրոնական գործունեության կենտրոն, որը հնարավոր է նախորդել և խթանել է գյուղատնտեսության և մշտական բնակավայրերի զարգացումը։ Նոր այցելուների կենտրոնը, կայանատեղիները և հետիոտնային ուղիները նախատեսվում է բացել մինչև 2025 թվականի վերջը՝ աճող զբոսաշրջությանը սպասարկելու և միաժամանակ փխրուն հնագիտական օբյեկտը պաշտպանելու համար։newarab+3

Աղբյուրներ (23)