ԱՄՆ-ն և Իսրայելը ծրագրել էին Ահմադինեժադին իշխանության բերել Իրանի դեմ պատերազմի սկսվելուց հետո

The New York Times-ը հայտնել է, որ ԱՄՆ-ն և Իսրայելը 2026 թվականի փետրվարյան պատերազմի մեջ են մտել Իրանի նախկին նախագահ Մահմուդ Ահմադինեժադին որպես երկրի նոր առաջնորդ հռչակելու ծրագրով:nytimes+1
Իսրայելական ավիահարվածը թիրախավորել էր Ահմադինեժադի թեհրանյան նստավայրը՝ նրան հեղափոխական գվարդիայի հսկողությունից ազատելու համար, սակայն այդ միջադեպից հետո նա հրաժարվել է ջանքերից:nytimes
Ռեժիմի փոփոխության լայն ռազմավարությունը ձախողվել է, քանի որ Իրանի կառավարությունը դիմացկուն է գտնվել և սպանված գերագույն առաջնորդ Խամենեիին փոխարինել է նրա որդին՝ Մոջթաբա Խամենեին:i24news+1

Միացյալ Նահանգները և Իսրայելը Իրանի դեմ 2026 թվականի փետրվարյան պատերազմի մեջ են մտել գաղտնի ծրագրով, որի համաձայն՝ գերագույն առաջնորդ այաթոլլա Ալի Խամենեիի սպանությունից հետո երկրի նոր առաջնորդ պետք է դառնար նախկին նախագահ Մահմուդ Ահմադինեժադը։ Այս մասին մայիսի 19-ին հրապարակված զեկույցում հայտնում է New York Times-ը ՝ հղում անելով ԱՄՆ պաշտոնյաներին:nytimes

Այս բացահայտումը ցույց է տալիս ռեժիմի փոփոխության հավակնությունների ամբողջ ծավալը, որոնք հիմքում էին ընկած ԱՄՆ-ի «Operation Epic Fury» ռազմական արշավի և Իսրայելի «Operation Roaring Lion»-ի, որը սկսվեց 2026 թվականի փետրվարի 28-ին՝ զանգվածային ավիահարվածներով:thesoufancenter+1

Ծրագիր, որը ձախողվեց առաջին իսկ օրը

Իսրայելի կողմից մշակված ռազմավարությունը նախատեսում էր Իրանի կառավարության բազմափուլ փլուզում, որը պետք է սկսվեր օդային արշավով, որի հետևանքով զոհվեցին Խամենեին և այլ բարձրաստիճան պաշտոնյաներ։ Ահմադինեժադը, որը Իրանի նախագահն էր 2005-2013 թվականներին և հայտնի էր «Իսրայելը քարտեզից ջնջելու» կոչերով, Times-ի զեկույցի համաձայն՝ տեղյակ էր ծրագրի մասին:i24news+1

Պատերազմի առաջին օրը իսրայելական ավիահարվածը թիրախավորել էր Ահմադինեժադի նստավայրը Թեհրանում՝ ոչ թե նրան սպանելու, այլ հեղափոխական գվարդիայի այն անդամներին չեզոքացնելու համար, որոնք նրան պահում էին տնային կալանքի նման պայմաններում։ Նախկին նախագահը, որին Իրանի պահապանների խորհուրդը երեք անգամ արգելել էր մասնակցել ընտրություններին, ողջ էր մնացել հարվածից, սակայն այդ միջադեպից հետո կորցրել էր հավատը նախաձեռնության հանդեպ:nytimes

Նրա ներկայիս գտնվելու վայրը և վիճակը անհայտ են, քանի որ պատերազմի սկզբից ի վեր նա հանրությանը չի երևացել:nytimes

Ռեժիմի փոփոխության ձախողումը

Լայն ռազմավարությունը արագորեն փլուզվեց։ Իսրայելը գնահատում էր, որ հարվածներից և քրդական ծրագրված մոբիլիզացիայից հետո, որը երբեք չիրականացավ, Իրանի ռեժիմը քաղաքական ճնշման տակ այնքան կապակայունանար, որ կփլուզվեր, ինչը այլընտրանքային կառավարությանը թույլ կտար իշխանությունը վերցնել իր ձեռքը։ Փոխարենը, Իրանի քաղաքական համակարգը սպասվածից ավելի դիմացկուն գտնվեց։ Խամենեիի մահից մի քանի օր անց Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանը հայտարարեց, որ նոր կառավարող խորհուրդը «սկսել է իր աշխատանքը», և ռեժիմը Խամենեիին փոխարինեց նրա որդով՝ Մոջթաբա Խամենեիով:aljazeera+2

Հարվածներին Իրանի պատասխանը նույնպես շատ ավելի մասշտաբային էր, քան սպասվում էր. համակարգված հրթիռային և անօդաչու թռչող սարքերի հարձակումներ իրականացվեցին ոչ միայն Իսրայելի, այլև Բահրեյնում, Կատարում, ԱՄԷ-ում, Քուվեյթում, Հորդանանում և Սաուդյան Արաբիայում գտնվող ԱՄՆ ռազմակայանների վրա:understandingwar+1

Ոչ հավանական ընտրություն

Ահմադինեժադին որպես հնարավոր իրավահաջորդ ընտրելը ընդգծեց պատերազմի ծրագրի հետևում առկա անսովոր հաշվարկները։ Նախագահ Թրամփը հրապարակավ ենթադրում էր, որ իդեալական կլիներ, եթե Իրանի «ներսից ինչ-որ մեկը» վերցներ վերահսկողությունը, սակայն Վաշինգտոնի և Թել Ավիվի հանդեպ թշնամական վերաբերմունքով հայտնի գործչի ընտրությունը սկզբից ի վեր հարցեր առաջացրեց ծրագրի հետևողականության վերաբերյալ։ Ահմադինեժադը դրանից հետո հեռացել է այդ նախաձեռնությունից:youtube+1

Աղբյուրներ (15)