ԱՄՀ-ն զգուշացնում է. զարգացող տնտեսությունները հաջորդ տասնամյակում աճի լուրջ սպառնալիքների առջև են

Արժույթի միջազգային հիմնադրամը զգուշացրել է, որ զարգացող տնտեսությունները կայուն աճի ճանապարհին բախվում են ավելի բարդ մարտահրավերների։ Հակամարտությունները, աճող պարտքերը, առևտրային մասնատումը և կլիմայի փոփոխությունը ստեղծում են համակցված ճնշումներ, որոնց հաղթահարումը ավանդական քաղաքական գործիքներով կարող է դժվար լինել։

Զգուշացումը հնչել է հանգստյան օրերին հրապարակված երկու փաստաթղթերում. ԱՄՀ-ի «Finance & Development» ամսագրի 2026 թվականի սեպտեմբերյան համարում, որը վերլուծում է Աֆրիկայի և Մերձավոր Արևելքի մարտահրավերները, և դեպարտամենտի զեկույցում, որտեղ քննարկվում է, թե ինչպես չորս կառուցվածքային մեգատրենդներ՝ ժողովրդագրական փոփոխությունները, կլիմայի փոփոխությունը, աշխարհատնտեսական մասնատումը և արհեստական բանականությունը, կվերափոխեն համաշխարհային տնտեսությունը հաջորդ տասնամյակում։english.ahram+1

Աճի տեմպը կարող է նվազել կես տոկոսային կետով

ԱՄՀ-ի կողմից 143 տնտեսությունների վերլուծությունը 2026-2035 թվականների համար ցույց է տալիս, որ զարգացող շուկաները կառուցվածքային ուժերի համակցված ազդեցության հետևանքով կարող են կորցնել տարեկան աճի մոտ 0.5 տոկոսային կետը։ Միայն կլիմայական գործոնները աճը կնվազեցնեն մոտ 0.4 կետով, մասնատումը՝ մոտ 0.2 կետով, իսկ ժողովրդագրական միտումները՝ մոտ 0.1 կետով։ Արհեստական բանականությունը կարող է աճին ավելացնել մոտ 0.2 տոկոսային կետ, ինչը մասնակիորեն, բայց ոչ ամբողջությամբ կփոխհատուցի կորուստները։devdiscourse

Զարգացած տնտեսությունները կկրեն ավելի մեծ վնասներ, որտեղ մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ի տարեկան աճը, ըստ գնահատումների, կնվազի 0.7 տոկոսային կետով։ ԱՄՀ-ն հորդորել է այս միտումները չդիտարկել մեկուսացված, քանի որ միգրացիոն սահմանափակումները, առևտրային խոչընդոտները և տեխնոլոգիաների դանդաղ տարածումը կարող են աճին տարեկան լրացուցիչ 0.4 տոկոսային կետի վնաս հասցնել։devdiscourse

Պարտքերն ու հակամարտությունները սեղմում են ֆիսկալ տարածքը

Մերձավոր Արևելքի և Հյուսիսային Աֆրիկայի համար երկարատև տարածաշրջանային հակամարտությունները և աշխարհաքաղաքական լարվածությունը սրում են առևտրի, ներդրումների, էներգետիկ շուկաների և պետական ֆինանսների վրա գործադրվող տնտեսական ճնշումը։ Ենթասահարյան Աֆրիկան բախվում է վարկավորման բարձր ծախսերի, ֆինանսավորման մեծ կարիքների և արտաքին պարտքերի մարման պարտավորությունների, ինչը կառավարություններին սահմանափակում է ենթակառուցվածքներում և սոցիալական ծառայություններում ներդրումներ կատարելու հարցում։english.ahram

Ֆիսկալ մարտահրավերը սուր է ամբողջ զարգացող աշխարհում։ ԱՄՀ-ի գնահատմամբ՝ կառուցվածքային վերափոխումների հետ կապված լրացուցիչ հանրային ծախսերը՝ կենսաթոշակներ, առողջապահություն, կլիմայական հարմարվողականություն, ենթակառուցվածքներ և մարդկային կապիտալ, հաջորդ տասնամյակում կկազմեն ՀՆԱ-ի տարեկան 3-ից 4 տոկոսը։devdiscourse

Հարմարվողականություն, ոչ թե արձագանքում

ԱՄՀ-ի հիմնական ուղերձն այն է, որ տնտեսական ռազմավարությունը պետք է անցում կատարի առանձին ճգնաժամերին արձագանքելուց դեպի միաժամանակյա մի քանի խափանումների նախապատրաստվելուն։ Հիմնադրամը որպես աճի պոտենցիալ ուղիներ նշում է ծառայությունների արտադրողականության բարձրացումը, կրթության մեջ ներդրումները, տեխնոլոգիաների յուրացումը և տարածաշրջանային ինտեգրումը։ Հարկային բացերի մասնակի լրացումը զարգացող շուկաներում կարող է գեներացնել ՀՆԱ-ի տարեկան միջինը 2.6 տոկոսի չափով եկամուտ, ինչը կօգնի պահպանել ֆիսկալ տարածքը։ Սակայն ԱՄՀ-ի դիրքորոշումը հստակ է. միայն տեխնոլոգիան չի կարող չեզոքացնել կլիմայի փոփոխության, ծերացման և մասնատման տնտեսական ծախսերը։devdiscourse