ԱՄՀ-ն զգուշացնում է, որ արհեստական բանականության շուկայի անկումը կհարվածի իրական տնտեսությանը

Արժույթի միջազգային հիմնադրամը Բանգկոկում իր տարեկան հանդիպումների ժամանակ զգուշացրել է, որ արհեստական բանականության ոլորտում ներդրումների կտրուկ անկումը կարող է դուրս գալ ֆինանսական շուկաների սահմաններից։ Ասիայի տնտեսական ցուցանիշները կարող են կանխատեսվածից 1.7%-ով ցածր լինել, ինչը ԱՄՆ-ից հետո ամենամեծ հարվածը կլինի։ Հոկտեմբերի 13-ին հրապարակված երկու զեկույցները՝ Ֆինանսական կայունության գլոբալ զեկույցը (GFSR) և Համաշխարհային տնտեսական հեռանկարները (WEO), որպես շուկաների համար հիմնական կարճաժամկետ սպառնալիքներ նշել են ԱԲ-ի պատճառով վաճառքների ալիքը, պետական պարտատոմսերի եկամտաբերության աճը և կիբերհարձակումները։themorning+2

"ԱԲ-ի շուկայի ուղղումը կազդի իրական տնտեսության վրա", լրագրողներին ասել է ԱՄՀ-ի դրամավարկային և կապիտալի շուկաների դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալ Աթանասիոս Վամվակիդիսը։ Նա հավելել է, որ շուկայի "կայունությունը պարտադիր չէ, որ նշանակի անվտանգություն":malaya

Սցենար. համաշխարհային արտադրանքը կանխատեսվածից 1.1%-ով ցածր է

WEO-ի ռիսկային սցենարը ենթադրում է, որ ԱԲ-ից ակնկալվող արտադրողականության աճը չի իրականանա։ Ներդրումները կրճատվում են, ԱՄՆ-ի բաժնետոմսերը նվազում են 20%-ով, իսկ այլ երկրներինը՝ 15%-ով։ Համաշխարհային արտադրանքը 2028 թվականին բազային ցուցանիշից 1.1%-ով ցածր կլինի, ինչը ԱՄՆ-ում 1.8%-ի, իսկ Ասիայում՝ 1.7%-ի կորուստ կառաջացնի։ Ասիացի տեխնոլոգիական արտահանողները կբախվեն արտահանման գների 20% անկմանը, իսկ զարգացող շուկաները՝ վարկերի թանկացմանը։ ԱՄՀ-ի հետազոտությունների տնօրենի տեղակալ Պետյա Կոևա Բրուքսը Reuters-ին ասել է, որ նույնիսկ այս սցենարը հավանաբար չի առաջացնի համաշխարհային ռեցեսիա։reuters+1

ԱՄՀ-ի գլխավոր տնտեսագետ Սիլվանա Տենրեյրոն նշել է, որ ԱԲ-ի հետ կապված ապրանքների առևտուրը 2023-ից 2025 թվականներին աճել է 29%-ով, մինչդեռ ընդհանուր առևտուրը՝ 8.3%-ով։ Առանց ԱԲ-ի արտադրանքի, առևտրի աճը կկազմեր ընդամենը 4.6%։ Թայվանը և Կորեան ապահովում են ԱԲ-ի հաշվողական սարքավորումների զուտ առևտրի 62%-ը, ինչը, ըստ ԱՄՀ-ի, ստեղծում է պոտենցիալ խոչընդոտներ։ Հիմնադրամը 2026 թվականի համաշխարհային աճի կանխատեսումը բարձրացրել է մինչև 3.1%։ ԱԲ-ի ոլորտում ուժեղ ներդրումները չեզոքացնում են Մերձավոր Արևելքում պատերազմի պատճառով նավթի գների աճը։themorning+2

Պարտքի աճը ԱԲ-ի ոլորտում

GFSR-ի համաձայն՝ ԱԲ-ի ոլորտում առկա պարտքը կարող է վատթարացնել ցնցումը։ Այսպես կոչված հիպերսքեյլերները՝ ամենախոշոր ամպային ընկերությունները, 2026 թվականին կազմում են համաշխարհային ներդրումային կարգի պարտատոմսերի թողարկման գրեթե 10%-ը՝ 2024 թվականի մոտ 0.5%-ի համեմատ։ ԱՄՀ-ն ուսումնասիրել է 14 գործարք ԱԲ-ի ոլորտում և հայտնաբերել մոտ 300 միլիարդ դոլար կապիտալում և 650 միլիարդ դոլար պարտքի մեջ՝ 1.4 տրիլիոն դոլարի ապագա եկամուտների պարտավորությունների դիմաց։ "Եթե հարցեր առաջանան ԱԲ-ի դրամայնացման վերաբերյալ, կապիտալի ներդրումների արժեքը կնվազի, պարտքի սպասարկումը կդժվարանա, իսկ ապագա եկամուտների պարտավորությունները կարող են չիրականանալ", ասել է ԱՄՀ-ի տնօրենի օգնական Ջեյսոն Վուն։imf+3

Պարտատոմսերի եկամտաբերությունը և կիբեր սպառնալիքները

ԱՄՀ-ի տվյալներով՝ պարտատոմսերի շուկաներում ռիսկերն ապրիլից ի վեր աճել են։ Էներգակիրների բարձր գները բարձրացրել են պետական պարտատոմսերի եկամտաբերությունը, իսկ հարկաբյուջետային դեֆիցիտը մնում է չլուծված։ Կիբերանվտանգության առումով ԱՄՀ-ն պարզել է, որ 2026 թվականին դեպքերի 70%-ից ավելիում ծրագրային ապահովում մատակարարողները գրեթե ժամանակ չեն ունեցել թերությունները շտկելու համար, նախքան հարձակվողները կօգտագործեին դրանք։ Բանկային սթրես-թեստը ցույց է տվել, որ համակարգը հիմնականում կայուն է։ Այնուամենայնիվ, բանկերը, որոնք տնօրինում են համաշխարհային բանկային ակտիվների 22%-ը, թեստի համաձայն կունենային կապիտալի թույլ մակարդակ, ինչը 2025 թվականի 18%-ի համեմատ աճ է։ctrlai+1