Πάπυρος της Ιλιάδας του Ομήρου βρέθηκε μέσα σε αιγυπτιακή μούμια σε μια αρχαιολογική πρωτιά

Αρχαιολόγοι ανακάλυψαν ένα θραύσμα παπύρου της Ιλιάδας του Ομήρου τοποθετημένο εσκεμμένα μέσα σε μια αρχαία αιγυπτιακή μούμια κατά τη διάρκεια της ταρίχευσης — είναι η πρώτη φορά που ένα ελληνικό λογοτεχνικό κείμενο βρέθηκε ενσωματωμένο στη διαδικασία της μουμιοποίησης.

Ένα λογοτεχνικό κείμενο ανάμεσα στους νεκρούς

Η Αρχαιολογική Αποστολή της Οξυρρύγχου, υπό την ηγεσία του Ινστιτούτου Σπουδών Αρχαίας Εγγύς Ανατολής του Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης, ανακοίνωσε το εύρημα στις 19 Απριλίου. Κατά τη διάρκεια ανασκαφών μεταξύ Νοεμβρίου και Δεκεμβρίου 2025, η ομάδα της Núria Castellano αποκάλυψε μια μούμια της ρωμαϊκής εποχής στον Τάφο 65 του Τομέα 22 στη νεκρόπολη Al Bahnasa — την τοποθεσία της αρχαίας Οξυρρύγχου, περίπου 190 χιλιόμετρα νότια του Καΐρου.ub+1

Η μούμια παρουσίαζε ένα ασυνήθιστο στοιχείο: έναν πάπυρο τοποθετημένο στην κοιλιακή χώρα ως μέρος του τελετουργικού ταρίχευσης. Μετά την αποκατάσταση, οι ερευνητές ταυτοποίησαν το κείμενο ως τμήμα του Καταλόγου των Νεών στη Ραψωδία Β της Ιλιάδας, το διάσημο απόσπασμα που απαριθμεί τις ελληνικές δυνάμεις που παρατάχθηκαν πριν από την Τροία. Ο καθηγητής Adiego προέβη στην ταυτοποίηση βασιζόμενος σε ανάγνωση της Leah Mascia.phys+2

Αν και ελληνικοί πάπυροι έχουν βρεθεί στο παρελθόν μέσα σε μούμιες αυτής της εποχής, τα κείμενα εκείνα ήταν κατά κύριο λόγο μαγικού ή τελετουργικού περιεχομένου. Η συνδιευθύντρια της αποστολής Maite Mascort εξήγησε ότι το χειρόγραφο της Ιλιάδας είχε επαναχρησιμοποιηθεί: «Ένα χειρόγραφο της Ιλιάδας χρησιμοποιήθηκε για να γραφτούν τα μαγικά κείμενα που συνόδευαν τον θανόντα», δήλωσε στο καταλανικό μέσο Ara. Ο πάπυρος ήταν διπλωμένος και σφραγισμένος με πηλό μέσα στην κοιλότητα του σώματος, σύμφωνα με μια πρακτική της ρωμαϊκής εποχής που αντικατέστησε τα παραδοσιακά κανωπικά αγγεία.yahoo+1

Χρυσές γλώσσες και ταφικά έθιμα

Ο τάφος, που χρονολογείται πριν από περίπου 1.600 χρόνια, απέδωσε και άλλα ευρήματα. Η κοινή ισπανο-αιγυπτιακή ομάδα ανέσυρε αρκετές μούμιες από τη νεκρόπολη της ρωμαϊκής εποχής, ορισμένες σε ξύλινα φέρετρα και άλλες τυλιγμένες σε επιδέσμους με γεωμετρικά μοτίβα. Τρεις μούμιες βρέθηκαν με χρυσές γλώσσες και μία με χάλκινη γλώσσα τοποθετημένη μέσα στα στόματά τους — αντικείμενα που, σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, αποτελούσαν μέρος των ταφικών τελετουργιών που συνδέονταν με τις πεποιθήσεις για τη μετά θάνατον ζωή.greekreporter+1

Ένα παράθυρο στην ελληνορωμαϊκή Αίγυπτο

Η αρχαιολογική αποστολή του Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης στην Οξυρρύγχη λειτουργεί από το 1992. Η τοποθεσία αποτελεί εδώ και καιρό μία από τις πλουσιότερες πηγές αρχαίων παπύρων στον κόσμο, αλλά η ενσωμάτωση ενός ελληνικού λογοτεχνικού κλασικού έργου σε μια ταφική τελετή ανοίγει νέα ερωτήματα σχετικά με την πολιτισμική επικάλυψη μεταξύ ελληνικών και αιγυπτιακών παραδόσεων στη ρωμαϊκή Αίγυπτο. Οι ερευνητές λένε ότι το εύρημα αναδεικνύει τη διάδοση της ελληνικής λογοτεχνίας κατά τη διάρκεια εκείνης της περιόδου και προσθέτει στο πολιτιστικό βάρος μιας τοποθεσίας που συνεχίζει να εκπλήσσει μετά από περισσότερες από τρεις δεκαετίες ανασκαφών.ara+2