Η «Οδύσσεια» του Νόλαν παρουσιάζει τον Τρωικό Πόλεμο ως εμπορική σύγκρουση

Η μεταφορά του ομηρικού έπους από τον Κρίστοφερ Νόλαν, η οποία έκανε πρεμιέρα στις κινηματογραφικές αίθουσες στις 17 Ιουλίου, εισάγει μια εντυπωσιακή επανερμηνεία του Τρωικού Πολέμου: αντί για μια σύγκρουση που πυροδοτήθηκε από την απαγωγή της Ωραίας Ελένης, η ταινία τον παρουσιάζει ως έναν εμπορικό πόλεμο για τον έλεγχο μιας ζωτικής σημασίας θαλάσσιας οδού. Αυτή η επιλογή τράβηξε την προσοχή των ιστορικών, οι οποίοι επισημαίνουν ότι, αν και το οικονομικό κίνητρο απουσιάζει από το πρωτότυπο έργο του Ομήρου, εναρμονίζεται με την πραγματική αρχαία ιστορία, αλλά και με τη σύγχρονη γεωπολιτική.

Μια οικονομική ματιά στον μύθο

Στην εκδοχή του Νόλαν, με πρωταγωνιστή τον Ματ Ντέιμον ως Οδυσσέα, η εκστρατεία των Ελλήνων κατά της Τροίας καθοδηγείται από το εμπόριο και όχι από τον έρωτα. Οι διαδικτυακές συζητήσεις των θεατών επιβεβαιώνουν ότι ο Αγαμέμνονας, τον οποίο υποδύεται ο Μπένι Σάφντι, παρουσιάζεται να διεξάγει τον πόλεμο ειδικά για την πρόσβαση σε εμπορικές οδούς. Η εφημερίδα The Washington Post σημείωσε ότι η ταινία υπονοεί πως ο Οδυσσέας είχε την επιλογή μιας «γνωστής εμπορικής οδού για την επιστροφή στην Ιθάκη» μετά την πτώση της Τροίας.news.uq+2

Αυτή η νέα προσέγγιση αποκλίνει από τον Όμηρο, αλλά θα ήταν οικεία στους αρχαίους Αθηναίους. Όπως έγραψε σε ανάλυσή του ο Ντέιβιντ Πρίτσαρντ, αναπληρωτής καθηγητής Ελληνικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Κουίνσλαντ, η οποία δημοσιεύθηκε την ημέρα της πρεμιέρας της ταινίας, τα Δαρδανέλια, το στενό πέρασμα κοντά στην τοποθεσία της αρχαίας Τροίας, αποτελούσαν τον ακρογωνιαίο λίθο της αθηναϊκής ισχύος για γενιές. Η Αθήνα εισήγαγε τα δύο τρίτα των τροφίμων της μέσω αυτού του θαλάσσιου περάσματος έως το 431 π.Χ., και όταν η Σπάρτη απέκοψε αυτή τη γραμμή ανεφοδιασμού το 405 π.Χ., η Αθηναϊκή Ηγεμονία κατέρρευσε.news.uq

Σύγχρονοι παραλληλισμοί

Ο Πρίτσαρντ συνέδεσε ρητά τα θέματα της ταινίας με τις σύγχρονες εντάσεις, γράφοντας ότι «η αρχαία ιστορία του στενού περάσματος όπου βρισκόταν η Τροία προσφέρει επίσης μαθήματα για την κατανόηση του τρέχοντος πολέμου μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν». Τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται ένα σημαντικό μέρος των παγκόσμιων μεταφορών πετρελαίου, αποτελούν ένα παρόμοιο στρατηγικό πέρασμα.news.uq

«Το να θέτει κανείς σε κίνδυνο το ελεύθερο εμπόριο μέσω τέτοιων θαλάσσιων οδών ή να ενεργεί απερίσκεπτα σε σχέση με αυτές μπορεί να έχει τρομερό κόστος», κατέληξε ο Πρίτσαρντ.news.uq

Η ίδια η ταινία

Η Universal Pictures ↗ 1.04% κυκλοφόρησε την ταινία «The Odyssey» στις 17 Ιουλίου σε IMAX, με διάρκεια δύο ώρες και 52 λεπτά. Οι κριτικές είναι σε μεγάλο βαθμό θετικές, με το Deadline να την αποκαλεί «έναν εκκωφαντικό, αντιπολεμικό λίβελο» και τον ιστότοπο του Ρότζερ Ίμπερτ να επαινεί τη «ματιά της στην ανθρώπινη φύση, η οποία είναι πιο εξελιγμένη από τις περισσότερες ταινίες του είδους της». Το καστ περιλαμβάνει τον Τομ Χόλαντ ως Τηλέμαχο, την Αν Χάθαγουεϊ ως Πηνελόπη, τη Ζεντάγια ως Αθηνά και τον Ρόμπερτ Πάτινσον ως Αντίνοο.rogerebert+2