IEA-ն հայտարարել է, որ նավթի համաշխարհային պահանջարկը կնվազի 2020 թվականից ի վեր առաջին անգամ

Էներգետիկայի միջազգային գործակալությունը ուրբաթ օրը հայտարարեց, որ նավթի համաշխարհային պահանջարկը 2026 թվականին կնվազի օրական 1 միլիոն բարելով, ինչը նշանավորում է առաջին տարեկան կրճատումը 2020 թվականին COVID-19 համավարակի պատճառով սպառման անկումից ի վեր։ Գործակալության հուլիսյան նավթային շուկայի զեկույցը անկումը հիմնականում վերագրում է ԱՄՆ-Իրան հակամարտության հետևանքով առաջացած խափանումներին և Հորմուզի նեղուցի գրեթե լիակատար փակմանը:iea+1

Պահանջարկի վերականգնումը մնում է անհավասար

Ըստ IEA-ի՝ պահանջարկի տարեկան կրճատումները 2026 թվականի երկրորդ եռամսյակի օրական 4.8 միլիոն բարելից ակնկալվում է, որ կնվազեն մինչև երրորդ եռամսյակում օրական 1.7 միլիոն բարելի, որին կհաջորդի չորրորդ եռամսյակում օրական 1.2 միլիոն բարելի աճ՝ հանգեցնելով օրական 1 միլիոն բարել ընդհանուր տարեկան անկման։ Այս կանխատեսումը վատթարացում է գործակալության մայիսյան զեկույցի համեմատ, որը կանխատեսում էր տարեկան 420,000 բարել անկում:iea+1

ԱՄՆ էներգետիկ տեղեկատվության վարչությունը առանձին կանխատեսել էր ավելի կտրուկ անկում՝ նախատեսելով, որ նավթի համաշխարհային սպառումը 2026 թվականին կնվազի միջինը օրական 1.2 միլիոն բարելով:eia

Հորմուզի նեղուցի ճգնաժամը խորանում է

Պահանջարկի պատկերը մթագնել է ԱՄՆ-Իրան փխրուն հրադադարի փլուզման պատճառով։ Կողմերը հունիսի 17-ին ստորագրել էին փոխըմբռնման հուշագիր Հորմուզի նեղուցը վերաբացելու վերաբերյալ, որտեղ Թեհրանը խոստացել էր 60 օրվա ընթացքում նավերի անվտանգ անցում։ Սակայն այս շաբաթ առևտրային նավերի վրա Իրանի նոր հարձակումները կտրուկ նվազեցրին լցանավերի երթևեկությունը. Kpler-ի տվյալներով՝ չորեքշաբթի օրը նեղուցը հատել է ընդամենը 13 լցանավ՝ նախորդ շաբաթվա օրական միջին 33-ի համեմատ:cnbc

NPR-ը հաղորդել է, որ նեղուցով բեռնափոխադրումները "կանգ են առել" այն բանից հետո, երբ նախագահ Թրամփը հուլիսի 8-ին հայտարարեց հրադադարի ավարտի մասին, ինչը նավթի գները բարձրացրեց 5-ից 6%-ով։ Արտաքին հարաբերությունների խորհուրդը օրեր առաջ զգուշացրել էր, որ հրադադարը "փլուզման եզրին" է:cfr+1

Մատակարարումը մասամբ վերականգնվում է, բայց մնում է նորմայից շատ ցածր

Թեև IEA-ն նշել է, որ նավթի համաշխարհային մատակարարումը հունիսին գրանցել է ամենամեծ ամսական աճը, քանի որ կարճատև հրադադարի ընթացքում Հորմուզով բեռնափոխադրումները մասամբ վերսկսվել էին, մատակարարումը մնացել է պատերազմից առաջ եղած մակարդակից շատ ցածր։ Նեղուցով բեռնափոխադրումները հիմնականում արգելափակված էին այն բանից հետո, երբ Իրանը առաջին անգամ փակեց այն փետրվարի 28-ին:wikipedia+2

Նավթի գները այս շաբաթ աճել են ավելի քան 6%-ով, քանի որ ներդրողները պատրաստվում են երկարատև խափանման, թեև գները մնում են գարնանային պատերազմական գագաթնակետերից ցածր։ IEA-ն զգուշացրել է, որ նոր էսկալացիան կարող է սպառնալ 2027 թվականին նավթի շուկայում մեծ ավելցուկի առաջացման իր կանխատեսմանը:cnbc+2