Մ. Ջոն Հարիսոնը 81 տարեկանում դարձավ Բուքերյան մրցանակի ամենատարեց դափնեկիրը

Բրիտանացի գիտաֆանտաստիկ գրող Մ. Ջոն Հարիսոնը երկուշաբթի օրը ստացավ 2026 թվականի Բուքերյան մրցանակը "Ամեն ինչի վերջը" վեպի համար։ 81 տարեկանում նա մրցանակի պատմության մեջ ամենատարեց հաղթողն է։ Ժյուրիի անդամները նշել են, որ գիրքը համատեղում է "հսկայական հավակնությունը" և "արտասովոր, փորձառու գրելաոճը", և նա ստացավ 50 000 ֆունտ ստերլինգ (67 000 դոլար) պարգևը Լոնդոնում կայացած արարողության ժամանակ, հայտնում է AP-ն։ Այս հաղթանակը նշանակում է, որ անգլալեզու գրականության ամենահայտնի մրցանակներից մեկը բաժին է հասել գիտաֆանտաստիկ ժանրի ներկայացուցչին։apnews.com

Միաձայն որոշում

Արարողությունը տեղի է ունեցել Լոնդոնի նախկին ձկան շուկայում՝ Old Billingsgate-ում։ The Independent-ի համաձայն՝ անցյալ տարվա հաղթող Դեյվիդ Սալայը հանձնել է մրցանակը։ Ժյուրիի նախագահը պատմաբան Մերի Բիրդն էր։ Ժյուրիի մյուս անդամներն էին երաժիշտ Ջարվիս Քոքերը, բանաստեղծ Ռեյմոնդ Անթրոբուսը, գրող Պատրիսիա Լոքվուդը և քննադատ Ռեբեկա Լյուն։ Բիրդի խոսքով՝ իրենց ընտրությունը միաձայն էր։ "Շատ քննարկումներ, տարաձայնություններ և բանավեճեր եղան, բայց ոչ ոք չհեռացավ վիրավորված", — ասել է նա AP-ին։independent.co.uk+1

Hարիսոնը հաղթեց հինգ այլ եզրափակիչ մասնակիցների։ Նրանց թվում էին նախկին հաղթողներ Մարլոն Ջեյմսը և Դուգլաս Ստյուարտը, որոնք բուքմեյքերների ֆավորիտներն էին, ինչպես նաև Պուլիցերյան մրցանակի դափնեկիր Էլիզաբեթ Սթրաութը, հայտնում է CNN-ը։ Կարճ ցուցակում էին նաև Լյուկ Քենարդի "Սև պայուսակը" և Ռեբեկա Փերիի դեբյուտային "Կերակրենք արքային" գործը։ Ժյուրին ընտրությունը կատարել է 163 հայտերից։ Հարիսոնը փոխարինեց Մարգարետ Էթվուդին որպես ամենատարեց հաղթող։ Բուքերյան մրցանակի տվյալներով՝ Էթվուդը 79 տարեկան էր, երբ 2019 թվականին կիսեց մրցանակը։cnn.com+1

Ժանրային պատնեշի հաղթահարում

Բուքերյան մրցանակի հիմնադրամի գործադիր տնօրեն Գաբի Վուդը նշել է, որ շատ նախկին հաղթողներ "փոխառել են գիտաֆանտաստիկայի տարրեր", սակայն Հարիսոնը "Բուքերյան մրցանակի առաջին դափնեկիրն է, որը դուրս է եկել բուն գիտաֆանտաստիկ աշխարհից", հայտնում է NPR-ը։ Հարիսոնը նախկինում արժանացել է Արթուր Քլարկի մրցանակին "Nova Swing"-ի համար։ Մինչ արդյունքների հրապարակումը նա ասել էր, որ "40-ից 50 տարի" է ծախսել, որպեսզի լավ գրված գիտաֆանտաստիկան ընդունվի որպես գրական արձակ, հայտնում է AP-ն։ Բիրդը հաղթանակը բնութագրեց որպես "այն բանի ճանաչում, ինչը ոմանց համար ակնհայտ է՝ հիանալի գրքեր կարելի է գտնել ցանկացած ժանրում"։ Նա նաև շեշտեց, որ մրցանակը "կյանքի վաստակի համար տրվող պարգև չէ"։wlrn.org+1

Աղետ, որը ոչ ոք չի հասկանում

198 էջ ծավալով վեպը Հարիսոնի 13-րդ գիրքն է և կարճ ցուցակում ամենակարճ ստեղծագործությունն էր, նշում է The Independent-ը։ Գործողությունները տեղի են ունենում Քենթի ափին՝ մոտ ապագայում, անբացատրելի աղետից և iGhetti կոչվող ձևափոխվող էակների հայտնվելուց հետո։ Վեպը պատմում է լողափնյա որոնող Ֆիլիպի և նրա մորաքույր Մարնիի մասին։independent.co.uk

Քննադատների կարծիքները բաժանվել են։ BBC-ի հաղորդմամբ՝ գրախոսները այն անվանել են և՛ "մռայլ, բայց փայլուն", և՛ "երազային ու շփոթեցնող"։ Հարիսոնն ասել է, որ բացատրությունները միտումնավոր է սահմանափակել։ "Սա աղետի պատմություն է, որտեղ իրական աղետը անհասկանալիության մեջ է", — ասել է նա BBC-ի փոխանցմամբ։bbc.com