Հետազոտությունը պարզել է, որ գրեթե բոլոր տարածաշրջանները մոտ են 1.5 աստիճան տաքացման շեմին

Երկրագնդի գրեթե յուրաքանչյուր ցամաքային տարածաշրջան արդեն տաքացել է գրեթե այնքան, որքան սպասվում էր գլոբալ տաքացման 1.5 աստիճան Ցելսիուսի պայմաններում, ըստ նոյեմբերի 9-ին Nature Climate Change ամսագրում հրապարակված հետազոտության: 2025 թվականի դրությամբ մարդկային գործունեության հետևանքով առաջացած տաքացումը հասել է 1.5 աստիճանի դեպքում սպասվող տարածաշրջանային մակարդակների մոտ 90-94 տոկոսին և 2 աստիճանի դեպքում սպասվող մակարդակների 65-76 տոկոսինnature.com:

Հեղինակները գրում են, որ արդյունքները ցույց են տալիս, որ «ներկայիս տաքացումն արդեն անտարբերելի է 1.5 աստիճան Ցելսիուս աշխարհից»: Յուրաքանչյուր տարածաշրջանի համար հետազոտության անորոշության միջակայքերը ներառում են այդ շեմին սպասվող տաքացման 100 տոկոսը, ուստի ներկայիս տաքացումը վիճակագրորեն անտարբերելի է 1.5 աստիճան տաքացած աշխարհից: Հոդվածը հրապարակվել է այն ժամանակ, երբ բանակցողները հավաքվել են Թուրքիայի Անթալիա քաղաքում՝ ՄԱԿ-ի COP31 կլիմայական համաժողովի համարgizmodo.com+1:

Արկտիկան տաքանում է ամենաարագը

Հետազոտողները՝ Վիկտորիայի համալսարանի Թոնգ Լիի գլխավորությամբ և համահեղինակներ Ֆրենսիս Զվիրսի, Քսուեբին Ժանգի և Քիաոհոնգ Սանի հետ միասին, ուսումնասիրել են Կլիմայի փոփոխության հարցերով միջկառավարական խմբի (IPCC) կողմից սահմանված բոլոր 46 տարածաշրջանները: Նրանք համադրել են պատմական դիտարկումները կլիմայական մոդելների սիմուլյացիաների հետ, ինչը թույլ է տվել գնահատականներ տալ այն վայրերում, որտեղ գրառումները սակավ են, օրինակ՝ Աֆրիկայի, Հարավային Ամերիկայի և բևեռային շրջանների մեծ մասում: Ամենաշատը տաքացել է Ռուսական Արկտիկան՝ 1850-1900 թվականների մակարդակից 3.3 աստիճանով: Հյուսիսային Ամերիկայի հյուսիս-արևելքը հաջորդում է 2.6 աստիճանով: Օվկիանոսի ազդեցության տակ գտնվող տարածաշրջանները, ներառյալ Հարավային Ամերիկայի հարավը, Հարավարևելյան Ասիան և Նոր Զելանդիան, տաքացել են ամենաքիչը՝ մոտ 1 աստիճանովchosun.com+1:

«Գրեթե բոլոր տարածաշրջանները տաքացել են գլոբալ միջինից ավելի արագ», — ասել է Զվիրսը մամուլի ասուլիսի ժամանակ: Հետազոտությունը պարզել է, որ ջերմոցային գազերը հիմնականում առաջացրել են տաքացումը, իսկ աերոզոլային աղտոտվածությունը մասամբ փոխհատուցել է այն: Արդյունքների նկատմամբ վստահությունը ամենաբարձրն է եղել արևադարձային տարածաշրջաններում, որտեղ բնական փոփոխականությունը ավելի քիչ էnature.com+1:

Շեմերը մոտենում են

Հետազոտությունը գնահատում է, որ գլոբալ տաքացումը 2025 թվականին հասել է մոտ 1.4 աստիճանի: Բարձր արտանետումների սցենարի դեպքում աշխարհը 1.5 աստիճանի շեմը կհատի մոտ 2029 թվականին, իսկ 2 աստիճանինը՝ 2042 թվականին, ըստ Público-ի: Զվիրսը լրագրողներին ասել է, որ տաքացումը 2 աստիճանից ցածր պահելը դեռ հնարավոր է, բայց «կպահանջի արտանետումների շատ արագ կրճատում ներկայիս մակարդակներից», հաղորդում է Público-ն: Հեղինակները նաև զգուշացնում են, որ վերլուծությունը հիմնված է մոդելների բավականին փոքր խմբի վրաpublico.pt:

Ուղեկցող մեկնաբանության մեջ Մեծ Բրիտանիայի Met Office-ի Փիթեր Սթոթը գրել է, որ ցամաքային տարածքների մեծ մասում Փարիզի համաձայնագրի շեմերը «արդեն վտանգավորորեն մոտ են»: Իսպանիայի Science Media Centre-ի համար հետազոտությունը վերանայած փորձագետներն այն որակել են բարձրորակ: Մեկը նշել է, որ այն ընդգրկում է ցամաքը, այլ ոչ թե օվկիանոսի ջերմությունը: Մյուսը հավելել է, որ Եվրոպական Միջերկրածովյան տարածաշրջանն արդեն տաքացել է ավելի քան 1.7 աստիճանովnature.com+1:

Լին ասել է, որ գնահատականները կարող են օգնել տարածաշրջաններին «հասկանալ, թե ինչպես է կլիման արդեն փոխվել, ինչպես նաև աջակցել նրանց ջանքերին՝ ապագայի համար պլանավորելու և հարմարվելու համար», հաղորդում է Gizmodo-նgizmodo.com.