ՄԷԱ. Էներգետիկ անվտանգությունն այժմ խթանում է վերականգնվող էներգետիկայի աճը

Երկրները, որոնք փորձում են պաշտպանվել վառելիքի տատանվող ներմուծումից, այժմ վերականգնվող էներգետիկայի աճի հիմնական պատճառն են, ուրբաթ՝ նոյեմբերի 6-ին, հայտարարել է Էներգետիկայի միջազգային գործակալությունը: «Renewables 2026» զեկույցը կանխատեսում է, որ 2026-2031 թվականների ընթացքում աշխարհում կավելանա գրեթե 4,800 գիգավատտ վերականգնվող էներգիայի հզորություն, ինչը գրեթե 60%-ով ավելի է, քան նախորդ վեցամյա ժամանակահատվածում: Զեկույցի լուսաբանման մեջ աճը գնահատվել է 57%:iea.org+1

«Նախկինում բնապահպանական մտահոգություններն էին վերականգնվող էներգետիկայի աճի քաղաքական առաջնահերթությունը, որի նվազող ծախսերը այն մրցունակ տարբերակ են դարձրել բազմաթիվ շուկաներում, սակայն այսօր հիմնականում էներգետիկ անվտանգությունն է խթանում վերականգնվող աղբյուրների ընդլայնումը, քանի որ ավելի ու ավելի շատ երկրներ են ձգտում նվազեցնել իրենց կախվածությունը ներմուծվող վառելիքից», նշել է ՄԷԱ գործադիր տնօրեն Ֆաթիհ Բիրոլը: Նրա հայտարարությունը հաղորդել է նաև OPIS-ը:opis.com+1

Ճգնաժամն ընդլայնում է աշխարհագրությունը

Այս կանխատեսումը հաջորդում է շուկայական ամիսներ տևած խաթարումներին, որոնք սկսվել էին փետրվարի վերջին Իրանի պատերազմի բռնկումից հետո: ՄԷԱ-ն նշել է, որ ավելի ամուր քաղաքական աջակցությունն ու անվտանգության մտահոգություններն արագացնում են տեղակայումը Հնդկաստանում, Հարավարևելյան Ասիայում, Աֆրիկայում և Մերձավոր Արևելքում: Առաջին անգամ Չինաստանից դուրս գտնվող զարգացող և ձևավորվող տնտեսությունները, ըստ կանխատեսումների, կավելացնեն այնքան հզորություն, որքան զարգացած տնտեսությունները՝ յուրաքանչյուրը մոտ 1,100 ԳՎտ, մինչդեռ Չինաստանը կավելացնի շուրջ 2,550 ԳՎտ:english.aawsat.com+1

Ըստ զեկույցի՝ Հնդկաստանը դառնալու է նոր հզորությունների երկրորդ խոշորագույն շուկան Չինաստանից հետո, իսկ Հարավարևելյան Ասիայում, Մերձավոր Արևելքում և Աֆրիկայում ավելացումները մոտավորապես կեռապատկվեն: Սպասվում է, որ Չինաստանի մասնաբաժինը համաշխարհային ավելացումներում 2025 թվականի ավելի քան 60%-ից կնվազի մինչև 53%: Գործակալությունը նշել է, որ Չինաստանում արևային նոր տեղակայումները 2026 թվականի առաջին ինն ամիսներին նվազել են շուրջ 55%-ով այն բանից հետո, երբ երկիրը ֆիքսված սակագներից անցում է կատարել աճուրդների:trend.az

Արևային էներգետիկան առաջատարն է, ցանցերը՝ ծանրաբեռնված

Արևային ֆոտովոլտային էներգետիկան ապահովելու է աճի ավելի քան երեք քառորդը, իսկ ցամաքային հողմային էներգետիկան երկրորդ տեղում է: Կանխատեսվում է, որ վերականգնվող աղբյուրների մասնաբաժինը համաշխարհային էլեկտրահաղորդման մեջ 2025 թվականի 33%-ից կբարձրանա մինչև գրեթե 45%՝ 2031 թվականին: Նավթի բարձր գները նույնպես ստիպել են ՄԷԱ-ին 40%-ով բարձրացնել հեղուկ կենսավառելիքի արտադրության աճի իր կանխատեսումը:trend.az+2

Արագ աճը նոր ճնշում է ստեղծում էներգահամակարգերի վրա: Զեկույցում նշվում է, որ էլեկտրացանցին միացման առաջադեմ փուլում գտնվող հայտերն մեկ տարում աճել են 60%-ով՝ հասնելով 3,000 ԳՎտ-ի: Trend-ի փոխանցմամբ՝ այն նաև կանխատեսում է, որ ցանցի սահմանափակումների պատճառով կորսված հողմային և արևային էներգիայի արտադրությունը, որը 2025 թվականին կազմում էր շուրջ 200 տերավատտ-ժամ, մինչև 2031 թվականը կգերազանցի 800 ՏՎտժ-ն:trend.az

Եռապատկման նպատակը դեռևս անհասանելի է

ՄԷԱ-ի հիմնական սցենարով 2030 թվականին համաշխարհային հզորությունը կկազմի շուրջ 9,710 ԳՎտ, ինչը չի հասնում վերականգնվող աղբյուրները եռապատկելու COP28-ի նպատակին: Ավելի արագ աճուրդները, ցանցերում ավելի մեծ ներդրումները և թույլտվությունների պարզեցված ընթացակարգերը կարող են բարձրացնել աճը 20%-ով և եռապատկման նպատակին հասնել 2031 թվականին:trend.az

Բիրոլը փոփոխությունն անվանել է համաշխարհային: «Ներկայումս համաշխարհային էլեկտրաէներգիայի արտադրության մեկ երրորդը ստացվում է վերականգնվող աղբյուրներից: Առաջիկա հինգ տարիների ընթացքում սպասվում է, որ այս մասնաբաժինը կմոտենա կեսին», նշել է նա:en.apa.az